(HPĐT)- Hiện, tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng ghi nhận nhiều thanh, thiếu niên đến khám và điều trị với các triệu chứng, như: lo âu, mất ngủ, trầm cảm, hoang tưởng, ảo giác... Nguyên nhân chính được xác định là do lạm dụng chất gây nghiện, nhất là ma túy do thiếu kiến thức hoặc bị rủ rê, lôi kéo. Điều này gây ra những hậu họa khôn lường đối với gia đình, xã hội, đe dọa tương lai của nhiều bạn trẻ.
Đánh mất tương lai vì ma túy
Ngày 22-11, Hoàng Anh T., 18 tuổi, ở đường Lê Thánh Tông, phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) được gia đình đưa tới khám và điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng trong tình trạng thường xuyên mất ngủ, cáu gắt, chửi bới, đánh đập người chung quanh. Sau một tuần điều trị tại Khoa Điều trị lạm dụng chất, sức khỏe tinh thần của T. cải thiện rõ rệt, ăn ngủ tốt hơn. T. cho biết, từ khi học lớp 7 em theo bạn bè rủ rê đến cửa hàng bán tinh dầu cần sa, tinh dầu “ma thuật” CBD và nhiều loại chất khác, vì tò mò nên em dùng thử, sau đó chuyển sang "hút cỏ, chơi kẹo". Suốt 6 năm học phổ thông, bố mẹ vài lần phát hiện, nhưng T. đều hứa sẽ từ bỏ. Đến cuối lớp 12, T. quyết tâm ôn thi và đỗ vào Trường đại học Luật Hà Nội với tổng số 28,5 điểm. Những tưởng đây là động lực để chàng trai vươn lên, nhưng cậu lại lần nữa đánh mất tương lai khi không làm chủ được bản thân, sa vào nghiện game, cờ bạc và tài xỉu. Càng chơi, càng mất, càng cay cú để gỡ lại nên chỉ sau thời gian ngắn, T. nợ nần, lừa đảo, vay nợ người khác lên tới hơn 1 tỷ đồng. Có lúc T. thấy điên loạn, nghĩ và mua thuốc ngủ để tự tử nhưng may mắn bố mẹ phát hiện kịp thời, xin phép nhà trường đưa về đây điều trị.
Còn Vũ Văn L., 21 tuổi, ở phố Trần Thành Ngọ (quận Kiến An) nhập viện trong tình trạng thường xuyên thấy ảo giác do sử dụng thuốc lá điện tử có trộn ma túy. Cách đây gần một năm, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, L. bị bạn bè rủ rê, lôi kéo. Mới đầu do tò mò vì thấy trên mạng internet quảng cáo hay, hấp dẫn quá, sau đó cậu sa vào nghiện lúc nào không hay. “Cháu chuyển dần từ tinh dầu thường sang tinh dầu có trộn ma túy với mức 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng/lần. Lúc “phê” thuốc, cháu có cảm giác như có ai đang nói gì đó trong đầu mình, luôn bứt rứt, khó chịu nhưng không thể từ bỏ”, người bệnh cho hay.
Theo BS Đỗ Phương Linh (Khoa Điều trị lạm dụng chất, Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng), người bệnh điều trị nội trú ở khoa dao động khoảng 30-40 người/ngày, chủ yếu là người trẻ (18-25 tuổi), có sử dụng chất kích thích như: cần sa, CBD, thuốc lá điện tử, bóng cười, ma túy đá, thuốc lắc, kẹo… Các biểu hiện người bệnh thường gặp phải, như: mất ngủ, tính tình khó chịu, cộc cằn, la hét, chửi bới, cáu gắt, đập phá đồ đạc, hoang tưởng ảo giác, nghe thấy tiếng nói bên tai, tiếng gọi trong đầu...
Cần sự hỗ trợ tích cực của gia đình, cộng đồng
Theo TS.BS. Đàm Đức Thắng, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng, tình trạng gia tăng người trẻ bị ảnh hưởng sức khỏe tâm thần do lạm dụng chất rất đáng lo ngại, nhất là tỷ lệ tự tử hoặc có suy nghĩ tự tử trong thanh, thiếu niên ở Việt Nam. Trong khi đó, lạm dụng chất, nhất là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có trộn ma túy hiện khá phổ biến và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần thanh, thiếu niên (chiếm tỷ lệ 40% nguyên nhân nhập viện). Các tình trạng ở người trẻ liên quan tới sức khỏe tâm thần có thể điều trị được và ngoài quyết tâm rất lớn của người bệnh, họ cần được nhận sự hỗ trợ, thông cảm và chăm sóc của gia đình, xã hội, chứ không phải kỳ thị, xấu hổ, đánh mắng. “Thực tế ghi nhận tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng cho thấy, nhiều thanh, thiếu niên lạm dụng chất chủ yếu do thiếu sự quan tâm, phát hiện kịp thời, hỗ trợ tích cực của gia đình trong thời gian dài. Khi con em sa vào nghiện, lạm dụng chất thì đánh mắng, chỉ trích hoặc giấu giếm, không đưa đi chữa trị, cai nghiện đúng cách. Điều đó gây khó khăn cho các bác sĩ trong quá trình hỗ trợ can thiệp”, TS.BS. Đàm Đức Thắng cho biết.
Để điều trị hiệu quả cao các bệnh lý tâm thần ở người trẻ do lạm dụng chất, bên cạnh tuân thủ phác đồ điều trị chuẩn, người bệnh cần được duy trì lối sống lành mạnh, có chế độ dinh dưỡng hợp lý, tránh xa thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích, gây nghiện, nhất là các loại ma túy, thuốc lá điện tử… Muốn vậy, theo các bác sĩ, người bệnh cần sự hỗ trợ tích cực của gia đình và cộng đồng. Quan trọng nhất là bố mẹ, anh chị em trong gia đình của người bệnh thường xuyên dành thời gian trò chuyện cởi mở, quan tâm hỏi han về sức khỏe, cảm xúc người bệnh; động viên, khuyến khích người bệnh tham gia vào các hoạt động nhóm, như hoạt động giải trí ngoài trời, các chương trình vui chơi kết nối các thành viên trong gia đình, hòa nhập với xã hội…
