(HPĐT)- Hiện, một bộ phận giới trẻ, nhất là trẻ vị thành niên “dính” vào ma túy tổng hợp và bị loạn thần. Trong khi đó, công tác điều trị cho nhóm người bệnh này gặp không ít khó khăn do thiếu sự quyết tâm của bản thân người bệnh và sự quan tâm, động viên từ phía gia đình. Vì thế, sự kết hợp giữa các phương pháp điều trị được xem là liệu pháp vừa mềm dẻo, vừa đem lại hiệu quả cao trong điều trị cai nghiện và cải thiện sức khỏe tâm thần người bệnh.
.jpg)
Bác sĩ Khoa Tâm căn (Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng) đang trị liệu tâm lý cho người bệnh bị loạn thần.
Người bệnh tâm thần có xu hướng trẻ hóa
Đang học lớp 11, nhưng Trần Quốc T., ở huyện Thủy Nguyên, phải nghỉ học để đi chữa bệnh sau thời gian sử dụng ma túy tổng hợp. T. cho biết, em sử dụng ma túy đá, cần sa trong thời gian dài mà gia đình không hay biết. Chỉ đến khi có dấu hiệu mắc bệnh tâm thần nặng, mẹ của em mới biết nhưng đã muộn. “Dịp Tết Trung thu năm em học lớp 10, em tham gia nhóm múa lân sư các bạn rủ sử dụng ma túy đá. Mới đầu em chỉ nghĩ sử dụng cho vui, nhưng sau đó nghiện lúc nào không hay, tần suất sử dụng ma túy tăng lên mỗi ngày. Đến khi học lớp 11, em luôn có ảo giác và nhiều lần nghĩ đến cái chết. Chỉ đến khi người thân khuyên bố mẹ nên đưa em đến Bệnh viện Tâm thần, em mới được đưa vào đây điều trị”, T. tâm sự.
Theo thống kê của Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng, từ tháng 8-2021 đến tháng 10-2022, số lượng người bệnh loạn thần do nghiện ma túy, nghiện chất dạng thuốc, điều trị tại bệnh viện là 528 trên tổng số 4000 người bệnh điều trị nội trú tại đây, chiếm tỷ lệ 13%. Trong đó, người bệnh có xu hướng trẻ hóa, thậm chí nhiều em từ 14-19 tuổi bị loạn thần sau khi sử dụng ma túy tổng hợp. Người bệnh thường có các biểu hiện, như: ảo thị, ảo giác, hoang tưởng, có hành vi gây nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng xã hội. “Điển hình các biểu hiện của người bệnh tâm thần do nghiện chất dạng thuốc, ma túy tổng hợp như ma túy đá, cần sa, CBD… là bị rối loạn giấc ngủ, trầm cảm, mất sự quan tâm, thích thú, thường xuyên bi quan, chán nản, thậm chí có hành vi tự tử bằng cách dùng thuốc độc hoặc dùng dao cứa đứt mạch máu. Một số người bệnh vào viện có biểu hiện ảo giác có tiếng nói trong đầu hoặc nhìn thấy ma quỷ, xui khiến họ làm điều dại dột hoặc lúc nào cũng nghĩ có người khác theo dõi mình, hại mình, gây ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt hằng ngày như lao động, học tập, mất kiểm soát hành vi và gây mất trật tự an toàn xã hội”, TS.BS Đàm Đức Thắng, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng cho biết.
Hỗ trợ cai nghiện bền vững
Hiện có nhiều biện pháp để cai nghiện ma túy, điều trị cải thiện, nâng cao sức khỏe tâm thần người bệnh bị loạn thần, nhưng dù bằng phương pháp nào cũng đòi hỏi người bệnh sự quyết tâm, tính tuân thủ cao để vượt qua các giai đoạn cắt cơn, phục hồi sức khỏe và tiến tới không sử dụng ma túy. Tuy nhiên, đây là điều khó khăn đối với người chưa thành niên do các em bị lệ thuộc vào ma túy tổng hợp trong thời gian dài và thiếu sự quan tâm, động viên của gia đình cũng như đối mặt với ánh mắt kỳ thị của xã hội. Do đó, bên cạnh những phương pháp cai nghiện, cải thiện sức khỏe tâm thần, người bệnh bị loạn thần sau khi sử dụng ma túy cần được điều trị bằng phương pháp trị liệu tâm lý. Phương pháp này giúp người bệnh giải tỏa căng thẳng, tỉnh táo, tâm lý vững vàng để vượt qua giai đoạn khó khăn.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Thị Như Yến, Khoa Tâm căn (Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng), để hỗ trợ điều trị người bệnh loạn thần do nghiện ma túy, hiện bệnh viện đang sử dụng 2 liệu pháp chính: hóa dược (sử dụng các thuốc an thần kinh, bình thần, thuốc chống trầm cảm, chỉnh khí sắc) và tâm lý để giúp người bệnh vượt qua tình trạng nghiện của mình. Trong liệu pháp tâm lý, ưu tiên hàng đầu là nhận thức hành vi có hệ thống, cấu trúc, được Tổ chức Y tế thế giới và các tổ chức tâm thần học trên thế giới khuyến cáo áp dụng với người bệnh. Đây là liệu pháp mới, kết hợp 3 liệu pháp cùng lúc gồm: nhận thức, cảm xúc hợp lý và hành vi. Khi sử dụng liệu pháp này đòi hỏi người bệnh và nhân viên y tế thiết lập mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với nhau, nhất là để người bệnh không cảm giác mình đang đơn độc mà luôn có người đồng hành trong quá trình điều trị.
Để duy trì sự bền vững sau quá trình điều trị, nhất là khi người bệnh quay trở lại hòa nhập cuộc sống, ngoài việc trang bị kỹ năng cần thiết cho người bệnh, người thân của người bệnh cũng cần hỗ trợ họ như quan tâm, động viên, sát sao, không nhắc lại quá khứ của người bệnh mà thường xuyên khuyến khích, hướng dẫn người bệnh tham gia vào các hoạt động chung lành mạnh./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
