(HPĐT)- Theo chủ trương của Trung ương, chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình 2 cấp (cấp tỉnh, cấp xã). Cấp huyện chấm dứt hoạt động sau khi Quốc hội thông qua việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025. Điều đó đòi hỏi cần có định hướng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó, có các đơn vị thuộc lĩnh vực y tế để hoạt động khám, chữa bệnh thông suốt, người dân được tiếp cận dịch vụ y tế tốt nhất.
Phát triển các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp vừa ký công văn số 03/CV-BCĐ gửi các tỉnh, thành ủy và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc định hướng một số nhiệm vụ sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, đối với lĩnh vực y tế, cụ thể, với các trung tâm y tế, bệnh viện đa khoa thuộc UBND cấp huyện hiện nay sẽ chuyển về Sở Y tế quản lý để sắp xếp, tổ chức cung ứng dịch vụ theo khu vực liên xã, phường.
Trước đó, Bộ Y tế hướng dẫn các tỉnh, thành phố sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở y tế. Theo đó, trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố phải rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó, có các trung tâm y tế tuyến huyện. Trên cơ sở đó, thực hiện việc sáp nhập, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động không hiệu quả, không còn chức năng, nhiệm vụ hoặc chồng chéo với chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị sự nghiệp khác. Đối với các bệnh viện đa khoa huyện, quận hiện có chuyển thành bệnh viện đa khoa khu vực, là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Y tế tỉnh, thành phố sau sắp xếp, để tổ chức cung cấp dịch vụ khám, bệnh chữa bệnh cho nhân dân trong khu vực liên xã, phường không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Minh Quang, qua thực tiễn rà soát, đánh giá cho thấy, mô hình y tế quận, huyện của Hải Phòng có điểm tương đồng so với các địa phương khác nhưng cũng có nét đặc thù riêng. Cụ thể, ngay từ đầu nhiệm kỳ, thành phố chỉ đạo thực hiện sáp nhập các trung tâm y tế với bệnh viện quận, huyện hạng 3 thành trung tâm y tế quận, huyện, thực hiện 2 chức năng vừa dự phòng, vừa khám, chữa bệnh. Triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở Y tế đề xuất thành phố, với các Trung tâm y tế 2 chức năng này sẽ phát triển thành trung tâm y tế khu vực, phục vụ nhu cầu khám và điều trị bệnh cho người dân trên địa bàn, đồng thời, thực hiện thêm chức năng chỉ đạo tuyến đối với y tế cơ sở về khám, chữa bệnh. Còn các bệnh viện đa khoa hạng 2 trở lên vẫn thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh như hiện nay.
Đề xuất trạm y tế hoạt động như bệnh viện thu nhỏ
Việc tổ chức, sắp xếp lại các cơ sở y tế nhằm hướng tới mục tiêu là bảo đảm sự ổn định và không gián đoạn việc cung cấp dịch vụ y tế cơ bản, thiết yếu, đồng thời tối ưu hóa việc quản lý và sử dụng nguồn lực. Vì thế, bên cạnh việc tổ chức lại các trung tâm y tế, bệnh viện đa khoa cấp huyện, theo công văn số 03/CVBCĐ của Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, cần thiết duy trì các trạm y tế xã, phường hiện có để đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn.
Về việc này, Bộ Y tế đề xuất, đối với y tế tuyến xã, trạm y tế có chức năng cung cấp các dịch vụ chuyên môn, kỹ thuật về chăm sóc sức khỏe ban đầu, bao gồm: y tế dự phòng, khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, sức khỏe sinh sản, an toàn thực phẩm, dân số, bảo trợ xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội… Về chuyên môn, trạm y tế xã được trao thêm nhiều nhiệm vụ, quyền hạn mới, như: thực hiện các kỹ thuật, thủ thuật, phẫu thuật và chuyển người bệnh tới các cơ sở khám, chữa bệnh chuyên sâu. Các trạm y tế cũng có thể được thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng... như một bệnh viện thu nhỏ.
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Minh Quang, đề xuất này của Bộ Y tế hoàn toàn phù hợp giai đoạn hiện nay khi thực hiện sắp xếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Để các trạm y tế thực hiện tốt các chức năng này, lãnh đạo Sở Y tế đề nghị Trung ương và thành phố tiếp tục bố trí nguồn ngân sách phù hợp đối với các trạm y tế và có sự chỉ đạo cụ thể hơn về tổ chức bộ máy, bố trí nhân lực tại các trạm.
