Sản xuất đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng
 |
| Hướng đi mới ở làng nghề mộc Kha Lâm (Kiến An) |
Chủ tịch Hiệp hội làng nghề mộc Kha Lâm Vũ Văn Dũng cho biết, từ năm 2016 đến nay, làng nghề mộc Kha Lâm từng bước tìm hướng đi mới. Trước đây, người dân làng nghề sản xuất ồ ạt đồ gỗ ô kan nhưng gần đây, các hộ bắt đầu sản xuất theo xu hướng người tiêu dùng cần là các sản phẩm đồ nội thất dân dụng từ các loại gỗ thịt như lim, de, hương…với mẫu mã, kiểu dáng đẹp, hiện đại. Nhớ lại, làng nghề có giai đoạn bế tắc vì sản xuất đồ gỗ ô kan gây ô nhiễm môi trường, thị trường ngày càng thu hẹp khiến không ít hộ sản xuất cầm chừng, có lúc chỉ còn hơn 20 hộ sản xuất. Nay làng nghề chuyển hướng sản xuất mới, các hộ lại khôi phục sản xuất. Hiện, có gần 40 hộ đang sản xuất đồ gỗ theo đơn đặt hàng của người tiêu dùng. Một số gia đình thuê bán hàng tại một số phố chuyên bán đồ gỗ như phố Trần Nhân Tông, Tô Hiệu…
Trên địa bàn thành phố hiện có một số làng nghề nổi tiếng làm đồ gỗ như làng nghề mộc Kha Lâm (Kiến An); làng nghề gỗ, điêu khắc, sơn mài ở xã Đồng Minh (Vĩnh Bảo), làng nghề mộc Thuỷ Triều (Thuỷ Nguyên)… Các làng nghề trải qua nhiều bước thăng trầm. Có giai đoạn, số làng nghề bị mai một, nhiều hộ tìm việc làm mới thay thế. Tuy nhiên, gần đây, một số làng nghề đang từng bước tìm hướng đi mới để ổn định sản xuất, duy trì, phát triển bền vững làng nghề... Ông Trần Văn Cam ở làng nghề mộc Thuỷ Triều cho biết, trước đây, người thợ làng nghề Thuỷ Triều quen làm các sản phẩm truyền thống, nay thay đổi công nghệ sản xuất, đầu tư máy móc, hướng tới sản xuất các khung cột, nhà gỗ thời hiện đại tinh xảo, công phu về kỹ, mỹ thuật hơn bởi thực tế các ngôi nhà gỗ có giá trị cao, có ngôi nhà vài tỷ đồng. Ở làng nghề Đồng Minh, người thợ hướng tới sản xuất các mặt hàng lưu niệm nhỏ, gọn nhưng tinh xảo, đáp ứng thị hiếu khách du lịch như tượng, tranh gỗ nhỏ…
Chủ động khắc phục khó khăn vươn lên
Theo hướng phát triển mới, các làng nghề mộc trên địa bàn thành phố hiện nay đang gặp không ít khó khăn, vướng mắc, khó cạnh tranh với sản phẩm cùng loại được sản xuất hàng loạt ở các tỉnh lân cận. Theo ông Nguyễn Văn Lợi, hộ sản xuất ở làng nghề mộc Kha Lâm người dân làng nghề ít vốn sản xuất nên không thể đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị để thay đổi thói quen sản xuất. Một số hộ đã sản xuất theo hướng mới nhưng chưa dễ bắt kịp ngay với xu thế thị trường, sản xuất đơn lẻ, chưa có nhiều sản phẩm hàng hoá, chủ yếu người tiêu dùng tự tìm đến, đặt mua. Hầu hết các làng nghề thiếu nguồn nguyên liệu. Hiện nay, xu hướng thị trường cần là các sản phẩm làm từ gỗ thịt, trong khi nguồn gỗ này trong nước ngày càng khan hiếm. Một số chủ xưởng mộc cho rằng, nguồn nguyên liệu để làm đồ gỗ hiện nay chủ yếu phục thuộc vào nguồn gỗ nhập khẩu từ Nam Phi, tuy nhiên, giá gỗ cao, cộng thêm chi phí vận chuyển “đội” giá sản phẩm cao hơn, nhiều xưởng khó chủ động được nguồn nguyên liệu. Ở các làng nghề tạc tượng gỗ, sơn mài Đồng Minh; làng nghề mộc Thuỷ Triều, khó tìm kiếm thị trường ổn định cho sản phẩm. Nghệ nhân Trần Văn Ca, Chủ nhiệm HTX làng nghề Thuỷ Triều cho biết, sản phẩm của làng nghề sản xuất trên cơ sở các chủ xưởng mộc tự khai thác qua một số người quen giới thiệu. Vì vậy, phần lớn các hộ sản xuất chưa có nhiều đơn đặt hàng như mong muốn. …
Theo Phó chủ tịch Hiệp hội làng nghề Hải Phòng Nguyễn An Hưng, các làng nghề mộc trên địa bàn thành phố phát huy được truyền thống, tìm hướng đi phù hợp đem lại nhiều lợi thế, nâng cao thu nhập, giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Người tiêu dùng thành phố có cơ sở để lựa chọn sản phẩm chất lượng. Hướng đi mới cần sự nỗ lực từ các làng nghề mộc, sự quan tâm, đầu tư của thành phố trong việc khôi phục phát triển làng nghề, quảng bá thương hiệu. Các làng nghề mộc cũng cần chia sẻ kinh nghiệm sản xuất; học hỏi kinh nghiệm một số làng nghề sản xuất đồ gỗ có tiếng ở Bắc Ninh, Hà Nội; liên kết phát triển thị trường. Mỗi hộ sản xuất lựa chọn sản phẩm có khả năng sản xuất hiệu quả để đầu tư, đăng ký thương hiệu không trùng lặp sản phẩm với hộ sản xuất khác... Chủ tịch Hiệp hội làng nghề mộc Kha Lâm Vũ Văn Dũng cho rằng, thành phố sớm có cơ chế chính sách cho các làng nghề mộc quy hoạch cơ sở sản xuất tập trung xa khu dân cư với cơ sở hạ tầng đồng bộ; khuyến khích các hộ đầu tư xưởng chế biến nguyên liệu ngay tại làng nghề, chủ động nguyên liệu đầu vào với chi phí giảm, giúp các hộ yên tâm sản xuất…
Bài và ảnh: Hải An
