(HPĐT)- Bước sang năm thứ 9 thực hiện Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa (CNVH) Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030, văn hóa Hải Phòng đang thắp lên những khát vọng mới. Cùng với đó, báo chí đã và đang đóng vai trò như đôi cánh lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa, kết nối sáng tạo - thị trường - bản sắc.
Khát vọng văn hóa mới của thành phố Cảng
Hải Phòng - thành phố Cảng sôi động và là trung tâm kinh tế, logistics trọng điểm của miền Bắc - không chỉ nổi bật bởi vai trò kinh tế mà còn sở hữu nền văn hóa giàu bản sắc. Thành phố hiện có gần 1.000 di tích lịch sử, văn hóa, gồm quần đảo Cát Bà - di sản thiên nhiên thế giới; 5 di tích quốc gia đặc biệt; 119 di tích quốc gia; và gần 450 di tích cấp thành phố.
Ngoài ra, Hải Phòng còn có gần 500 lễ hội truyền thống; 10 lễ hội và một loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 2 di sản được UNESCO ghi danh. Đặc biệt, thành phố sở hữu 22 bảo vật quốc gia - con số hiếm thấy ở các địa phương. Các làng nghề truyền thống như gốm Dưỡng Động, hương Kiền Bái, tạc tượng Bảo Hà, đúc Mỹ Đồng… cùng các loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc là những tài nguyên văn hóa quý báu. Với bề dày lịch sử, hệ thống di sản đa dạng và sự giao thoa giữa văn hóa biển và văn hóa công nghiệp, Hải Phòng có tiềm năng lớn để phát triển CNVH như một trụ cột kinh tế.
GS.TS Từ Thị Loan, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam đánh giá cao nỗ lực phát huy di sản của Hải Phòng. Theo bà, lễ hội Hoa Phượng Đỏ được tổ chức thường niên cùng các hoạt động nghệ thuật đường phố, biểu diễn tại Nhà Kèn, Đình Hàng Kênh… tạo nên không gian giải trí công cộng giàu trải nghiệm. Ngoài ra, các chương trình như “Sáng đèn Nhà hát thành phố”, "Sân khấu truyền hình" góp phần phục hồi và phổ biến nghệ thuật biểu diễn, thúc đẩy CNVH phát triển, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn du lịch văn hóa.
Báo chí - cầu nối phát triển công nghiệp văn hóa
Trên hành trình xây dựng thương hiệu quốc gia cho sản phẩm văn hóa Hải Phòng, báo chí chính là lực đẩy âm thầm nhưng bền bỉ. Báo chí không chỉ giúp bảo tồn mà còn “làm sống”, làm lan tỏa, khiến văn hóa được yêu thích và tiêu dùng. Phó giám đốc Trung tâm Báo chí và Truyền thông Hải Phòng Lưu Thị Thanh Hà cho hay, những năm qua, các chương trình truyền hình, phát thanh về văn hóa, văn nghệ được xây dựng đa dạng về chủ đề, phục vụ nhiều lứa tuổi, như: Măng non Đất Cảng, Hải Phòng văn hóa và sự kiện, Âm vang miền Cửa Biển, Hải Phòng những góc nhìn, Phụ nữ Việt trên sóng truyền hình; các chương trình Noi gương Bác, Câu chuyện truyền thanh, Nhịp sống Hải Phòng, Hải Phòng café sáng, Chiều trên thành phố Cảng… trên sóng phát thanh, giúp định hình bản sắc con người, vùng đất Hải Phòng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn hóa nghệ thuật của người dân thành phố, góp phần tích cực vào việc xây dựng ngành CNVH của thành phố. Còn Phó giám đốc Trung tâm Báo chí và Truyền thông Hải Phòng Nguyễn Hồng Dương chỉ ra vai trò của báo chí trong quảng bá, nâng tầm nhiều lễ hội như: Giải bơi truyền thống vượt sông Bạch Đằng, Giải vật tự do tranh cúp Báo Hải Phòng, Giải đua thuyền rồng trên biển Cát Bà, rước lợn ông Bồ... quy mô cấp thành phố, cấp quốc gia, trong đó Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là một điển hình. Ngày ấy, quy mô lễ hội cấp phường. Với sự vào cuộc khi đó của Báo Hải Phòng, sự phối hợp giúp đỡ của các cơ quan báo chí, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được nâng tầm giá trị, trở thành lễ hội quy mô cấp thành phố và được công nhận là văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2020.
“Không chỉ tuyên truyền, bảo trợ thông tin, gửi tin, bài, ảnh và mời các cơ quan báo chí khác cùng vào cuộc, Báo cũng đứng ra vận động kinh phí tài trợ các giải thưởng, trao giải Báo Hải Phòng. Nhờ vậy mà Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được nâng tầm, trở thành di sản và là điểm thu hút khách du lịch về với Đồ Sơn, về với Hải Phòng ngày một nhiều hơn…” - nhà báo Nguyễn Hồng Dương thông tin. Không chỉ báo chí địa phương, các cơ quan báo chí Trung ương cũng đồng hành, phát huy vai trò cầu nối văn hóa. Nhà báo Phạm Thanh Tân, Trưởng Văn phòng đại diện khu vực Đông Bắc, Báo Tài chính - Đầu tư chia sẻ, nhà báo có cơ hội hiểu sâu hơn về di sản Hải Phòng nhờ sự hỗ trợ từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Văn phòng đại diện tích cực tuyên truyền về các loại hình nghệ thuật như lễ hội truyền thống, ca trù, hát đúm, chèo, cải lương, rối nước...
Công tác truyền thông về CNVH tại Hải Phòng thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực. Đặc biệt, từ cuối năm 2024, hình ảnh di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà đã lên sóng CNN (Mỹ), thu hút các đoàn làm phim quốc tế lựa chọn Cát Bà làm bối cảnh. Lễ hội Hoa Phượng Đỏ được truyền hình trực tiếp trên VTV1, THP và nhiều đài truyền hình địa phương. Các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương cũng tích cực truyền thông về chiến lược phát triển CNVH của thành phố.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trần Thị Hoàng Mai cho biết: “Sở tham mưu UBND thành phố phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức diễn đàn "Vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy phát triển các ngành CNVH năm 2025", diễn ra trong hai ngày 30 và 31-5 tại Hải Phòng. Sự kiện quy tụ hơn 300 đại biểu từ Trung ương đến địa phương, tạo diễn đàn quan trọng để báo chí đồng hành quảng bá giá trị văn hóa, thương hiệu quốc gia, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển CNVH bền vững, phù hợp bối cảnh trong nước và quốc tế”.
