Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng: Tích cực, chủ động tham gia có chất lượng cao hoạt động của Quốc hội

Đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng cùng các thành viên trong Đoàn và khách mời gặp gỡ, trao đổi bên lề kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 14 tại điểm cầu Hải Phòng.

- Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam ngày 6-1-1946 là sự kiện lịch sử quan trọng. Đề nghị đồng chí cho biết ý nghĩa của cuộc tổng tuyển cử khi ấy?

- Ngày 3-9-1945, một ngày sau khi Nhà nước cách mạng ra đời, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị Chính phủ “tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái 18 tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu, nghèo, tôn giáo, dòng giống…”. 

Đến ngày 5-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu, trong đó có đoạn: “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”. 

Đáp lại lời kêu gọi thiêng liêng của Tổ quốc, bằng ý chí sắt đá của một dân tộc quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do vừa giành được, toàn thể nhân dân Việt Nam từ miền xuôi đến miền ngược, từ miền Bắc đến miền Nam, từ nông thôn đến thành thị, không phân biệt gái trai, già trẻ dành trọn ngày lịch sử- ngày 6-1-1946: Toàn dân đi bỏ phiếu bầu cử Quốc hội. Tổng số cử tri đi bỏ phiếu đạt tỷ lệ 89%, trừ một số nơi phải bầu bổ sung, còn tuyệt đại đa số các địa phương chỉ bầu một lần. Cuộc Tổng tuyển cử bầu được 333 đại biểu Quốc hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử ở khu vực Hà Nội với số phiếu cao nhất (98,4%).

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội thắng lợi là mốc son đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam; đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra thời kỳ mới, thời kỳ đất nước ta có Quốc hội, Chính phủ thống nhất, bản Hiến pháp tiến bộ và hệ thống chính quyền hoàn toàn đầy đủ danh nghĩa về mặt pháp lý để đại diện nhân dân Việt Nam về đối nội và đối ngoại; là căn cứ để khẳng định Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà có tính chất hợp pháp, dân chủ- nhà nước của dân, do dân và vì dân, được quốc dân giao phó trọng trách điều hành đất nước, tổ chức toàn dân kháng chiến, kiến quốc, giải quyết mọi quan hệ của Việt Nam trên trường quốc tế. 

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử như Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội đầu tiên, là: “... kết quả của sự hy sinh, tranh đấu của tổ tiên ta, nó là kết quả của sự đoàn kết anh dũng phấn đấu của toàn thể đồng bào Việt Nam ta, sự đoàn kết của toàn thể đồng bào không kể già, trẻ, lớn, bé, gồm tất cả các tôn giáo, tất cả các dân tộc trên bờ cõi Việt Nam đoàn kết chặt chẽ thành một khối hy sinh không sợ nguy hiểm tranh lấy nền độc lập cho Tổ quốc”… Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đi vào lịch sử nước nhà như một mốc son chói lọi, khẳng định sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

- Đoàn ĐBQH Hải Phòng các thời kỳ có những đóng góp như thế nào trong quá trình 75 năm xây dựng và phát triển của Quốc hội, thưa đồng chí?

- Qua 75 năm hình thành và phát triển, Quốc hội luôn không ngừng phấn đấu thực hiện tốt việc phát hiện, đề xuất nhiều cơ chế, chính sách mới, thực hiện các chức năng cơ bản về công tác lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Những hoạt động của Quốc hội đã và đang thực sự bám sát, gắn thực tiễn với sự phát triển kinh tế- xã hội, giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh trong đời sống của nhân dân, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. 

Qua 75 năm, với 14 nhiệm kỳ Quốc hội, Đoàn ĐBQH Hải Phòng có 141 ĐBQH được bầu ra từ nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau, đại diện ý chí, nguyện vọng của cử tri và nhân dân thành phố Cảng “Trung dũng- Quyết thắng”. Trong đó, có nhiều đại biểu tham gia từ 2 khóa Quốc hội trở lên và giữ các chức vụ quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành trung ương và địa phương. Ở cương vị công tác nào, các ĐBQH Hải Phòng luôn nêu cao ý thức trách nhiệm trước cử tri và nhân dân, chủ động tham gia có chất lượng, hiệu quả cao các hoạt động của Quốc hội; tích cực tranh thủ sự giúp đỡ của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đối với chủ trương, chính sách phát triển thành phố. 

Những năm qua, thành phố Hải Phòng có những bước phát triển đột phá trên các lĩnh vực. Mạch nguồn đổi mới đó đang lan tỏa mạnh mẽ đến hoạt động của Đoàn ĐBQH Hải Phòng và từng ĐBQH, nhất là trong những nhiệm kỳ Quốc hội gần đây. Chỉ riêng nhiệm kỳ Quốc hội các khóa 13, 14, ĐBQH Hải Phòng có gần 700 lượt đại biểu phát biểu ý kiến tại hội trường,  tổ và đoàn; tổ chức 157 hội nghị lấy ý kiến góp ý vào các dự án luật với nhiều hình thức khác nhau, bảo đảm chất lượng, hiệu quả cao; tăng cường giám chuyên đề, mở rộng đối tượng, địa bàn giám sát tại cơ sở với gần 200 cuộc trên tất cả lĩnh vực, vấn đề bức xúc được dư luận cử tri và nhân dân quan tâm; tổ chức gần 300 cuộc tiếp xúc cử tri tới các xã, phường, thị trấn, lắng nghe và chuyển tải nhiều kiến nghị tới Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành trung ương và thành phố, khắc phục tình trạng “cử tri chuyên nghiệp”… 

Với khát vọng đổi mới, từ thực tiễn hoạt động, mỗi ĐBQH Hải Phòng chủ động nghiên cứu, phát hiện những vấn đề bất cập, vướng mắc trong thực hiện chính sách, pháp luật, từ đó kiến nghị, đề xuất Quốc hội, các bộ, ngành trung ương và thành phố sửa đổi, bổ sung phù hợp. Mỗi ý kiến của ĐBQH Hải Phòng đều mang sức nóng, nhịp đập từ thực tiễn sinh động đời sống kinh tế- xã hội thành phố và đất nước, vì vậy nhận được sự đồng tình cao của Quốc hội, Chính phủ, là cơ sở để thành phố tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách. Trong đó, có nhiều ý kiến tạo dấu ấn mạnh mẽ từ nghị trường Quốc hội đến đời sống kinh tế- xã hội, góp phần quan trọng vào thành công, dấn ấn của Quốc hội 75 năm qua, cũng như góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Cảng. 

- Trân trọng cảm ơn đồng chí !

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA QUỐC HỘI VIỆT NAM 

Quốc hội Việt Nam trải qua 75 năm hình thành, phát triển, với 14 nhiệm kỳ.

*Thời kỳ 1946- 1960: Thời kỳ này Quốc hội chỉ có nhiệm kỳ duy nhất, đó là Quốc hội khóa 1, với 403 đại biểu, hoạt động trong 14 năm. Cụ Nguyễn Văn Tố được bầu làm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội. Từ ngày 8-11-1946, cụ Bùi Bằng Đoàn được bầu làm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội. Từ ngày 20-9-1955, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Tôn Đức Thắng.

*Thời kỳ 1960- 1980: Quốc hội hoạt động theo Hiến pháp 1959, Luật Tổ chức Quốc hội năm 1960, với 5 nhiệm kỳ:

 - Quốc hội khóa 2 (1960 - 1964) được bầu ngày 8-5-1960, với 453 đại biểu, hoạt động trong 4 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Trường Chinh.

- Quốc hội khóa 3 (1964 - 1971) được bầu ngày 26-4-1964 với 453 đại biểu. Nhiệm kỳ của Quốc hội kéo dài trong 7 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Trường Chinh.

- Quốc hội khóa 4 (1971 - 1975) được bầu ngày 11-4-1971, với 420 đại biểu, nhiệm kỳ 4 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Trường Chinh.

- Quốc hội khóa 5 (1975 - 1976) được bầu ngày 6-4-1975, với 424 đại biểu và hoạt động gần 2 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Trường Chinh.  

- Quốc hội khóa 6 (1976 - 1981) được bầu ngày 25-4-1976 là Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất với nhiệm kỳ 5 năm, có 492 đại biểu, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Trường Chinh.

* Thời kỳ 1980- 1992: Đây là thời kỳ Quốc hội được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp 1980, Luật Tổ chức Quốc hội và Hội đồng Nhà nước 1981, trải qua 2 nhiệm kỳ hoạt động:

- Quốc hội khóa 7 (1981 - 1987) được bầu vào ngày 26-4- 1981, với 496 đại biểu, nhiệm kỳ 6 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nguyễn Hữu Thọ.

- Quốc hội khóa 8 (1987- 1992) được bầu ngày 19-4-1987, nhiệm kỳ 5 năm, với 496 đại biểu, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Lê Quang Đạo.

* Thời kỳ 1992 đến nay: Đây là thời kỳ Quốc hội được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp 1992 và Hiến pháp 2013. Trong thời kỳ này, Quốc hội trải qua 6 nhiệm kỳ hoạt động:

- Quốc hội khóa 9 (1992 - 1997) được bầu ngày 19-7-1992, với 395 đại biểu, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nông Đức Mạnh.

 - Quốc hội khóa 10 (1997- 2002) được bầu ngày 20-7-1997, với 450 đại biểu, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nông Đức Mạnh.

- Quốc hội khóa 11 (2002- 2007) được bầu ngày 19-5-2002, với 498 đại biểu, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nguyễn Văn An.

 -  Quốc hội khóa 12 (2007- 2011) được bầu ngày 20-5-2007, với 493 đại biểu, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nguyễn Phú Trọng.

- Quốc hội khóa 13 (2011- 2016) được bầu ngày 22-5-2011, với 500 đại biểu, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nguyễn Sinh Hùng.

- Quốc hội khóa 14 (2016- 2021) được bầu ngày 22-5-2016, với 494 đại biểu Quốc hội, nhiệm kỳ hoạt động 5 năm, Chủ tịch Quốc hội là đồng chí Nguyễn Thị Kim Ngân.

* Bà Trần Thị Dung, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội: Đoàn đại biểu Quốc hội đóng góp nhiều ý kiến chất lượng cao, thiết thực tại các kỳ họp

Tôi đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm, sự đóng góp của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng và các vị đại biểu Quốc hội Hải Phòng trong hoạt động trên nghị trường. Tại các kỳ họp, đại biểu Quốc hội Hải Phòng đóng góp nhiều ý kiến chất lượng, được các cơ quan của Quốc hội tiếp thu, đánh giá cao. Trong đó, nổi bật là những ý kiến bổ sung, hoàn thiện các dự án luật liên quan đến vấn đề phát triển kinh tế. Đây là lĩnh vực khó, đòi hỏi sự nghiên cứu, tìm hiểu chuyên sâu, nhưng với tinh thần trách nhiệm cao, các ý kiến của đại biểu Quốc hội Hải Phòng góp phần quan trọng vào xây dựng thể chế kinh tế, quyết định các chính sách của Quốc hội trong lĩnh vực kinh tế.

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa 14 sắp kết thúc. Nhiệm kỳ tới, tôi mong muốn Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng phát huy kết quả đạt được, tiếp tục có những đóng góp tâm huyết, chất lượng cao tại các kỳ họp. Trong cơ cấu đại biểu Quốc hội, Đoàn nên tiếp tục duy trì các đại biểu trong ngành kinh tế như những nhiệm kỳ vừa qua. Bằng kinh nghiệm hoạt động của mình, các đại biểu góp phần cùng Quốc hội quyết định cơ chế, chính sách, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp. Đơn cử trong đại dịch COVID-19, thông qua các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Quốc hội kịp thời “lắng nghe hơi thở cuộc sống”, quyết định kịp thời những chính sách thiết thực với doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Tôi kỳ vọng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng có nhiều đóng góp hơn nữa trong lĩnh vực kinh tế, góp phần đưa Hải Phòng phát triển rực rỡ hơn nữa, cùng với cả nước thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội./.

* Ông Trần Ngọc Vinh, nguyên Phó trưởng Đoàn chuyên trách đại biểu Quốc hội Hải Phòng, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố: Hoạt động giám sát đi vào những vấn đề “nóng” được dư luận quan tâm

Theo dõi hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng nhiệm kỳ khóa 14, tôi thấy có sự đổi mới mạnh mẽ, toàn diện về nội dung, phương thức hoạt động. Các vị đại biểu Quốc hội tham gia sôi nổi trên nghị trường, tích cực đóng góp vào các dự án luật trình Quốc hội. Không những thế, trong nhiệm kỳ 14, Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng ghi dấu ấn rõ nét trong hoạt động giám sát tại địa phương. Đoàn phối hợp tốt trong giám sát chuyên đề theo chương trình giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri. Hoạt động giám sát ngày càng tập trung hơn, thực chất hơn, sát tâm tư, nguyện vọng của cử tri, phản ánh những vấn đề “nóng” đang diễn ra. Qua giám sát, nhiều kiến nghị có chất lượng được các bộ, ngành, cơ quan ở trung ương, địa phương xem xét, giải quyết.

Để hoạt động giám sát phát huy hiệu quả cao, trong nhiệm kỳ sắp tới, tôi mong muốn cử tri thành phố lựa chọn, bầu những đại biểu Quốc hội có tâm, có tầm, có trình độ, am hiểu các lĩnh vực, có bản lĩnh trên nghị trường, có khả năng phân tích, tổng hợp, tư duy phản biện, để đem tiếng nói, nguyện vọng của cử tri, nhân dân đến với Quốc hội. Trong hoạt động giám sát cần tăng cường giám sát chuyên đề, đi vào những vấn đề “nóng”, nhân dân có nhiều bức xúc; đầu tư thời gian tìm hiểu thực tế, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các cử tri trên tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội: giáo dục, y tế, nông nghiệp, nông thôn… Với những kết quả đạt được và niềm tin, kỳ vọng lớn lao của cử tri, nhân dân, tôi mong Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm cao, trí tuệ tập thể, góp phần vào sự phát triển của đất nước, thành phố./.

Hoàng Xuân ghi