Doanh nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm thiếu nguyên liệu để sản xuất

Ảnh minh họa

Hiện nay, một số doanh nghiệp chế biến nông sản có dây chuyền hoặc nhà máy công suất khá lớn, quy mô hiện đại song mới hoạt động được 50-70% công suất. Như Công ty CP rau quả Bình Minh hiện mới vận hành khoảng 60% công suất của nhà máy chế biến cà chua nguyên liệu. Nguồn nguyên liệu công ty thu mua trên địa bàn thành phố tại các huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo chỉ đạt khoảng 20% tổng lượng nguyên liệu chế biến. Số còn lại công ty chủ yếu thu mua tại các tỉnh bạn. Công ty CP thực phẩm Trường Xanh có dây chuyền chế biến hồng hoa để sản xuất rượu vang. Song nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến hiện nay mới đáp ứng 50% công suất của dây chuyền chế biến…

Doanh nghiệp chưa thể hoạt động hết công suất dây chuyền, bởi nguồn nguyên liệu tại chỗ chưa bảo đảm chất lượng yêu cầu. Tại một số địa phương, ý thức, trách nhiệm sản xuất của nông dân chưa cao, doanh nghiệp thường bị nông dân phá vỡ hợp đồng sản xuất. Giám đốc Công ty CP thực phẩm Bình Minh Nguyễn Văn Xiển cho biết, doanh nghiệp cần nông sản đạt tiêu chuẩn, chất lượng nhất định, nhưng người sản xuất không bảo đảm, khiến doanh nghiệp không thu mua đủ nguyên liệu. Một số doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua khoai tây, dưa chuột xuất khẩu với số lượng lớn tại các huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy… Song nông dân thường thu hoạch quá thời điểm, quả to nên không vừa kích thước để làm dưa chuột muối. Khoai tây thì bị nứt, củ nhỏ, không đủ kích cỡ theo yêu cầu của doanh nghiệp thu mua chế biến bim bim…

Có doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan khiến vùng nguyên liệu không đủ phục vụ chế biến. Giám đốc Công ty CP thương mại thực phẩm Trường Xanh Hoàng Văn Tuyên cho biết, doanh nghiệp liên kết sản xuất hồng hoa với nông dân một số xã ở huyện Cát Hải. Tuy nhiên, gần đây, quá trình đô thị hóa nhanh làm diện tích đất nông nghiệp ở huyện đảo thu hẹp, nông dân không mặn mà trồng hồng hoa phục vụ chế biến. Doanh nghiệp phải xây dựng vùng nguyên liệu ở các tỉnh bạn lân cận như Quảng Ninh, Hải Dương…, song còn hạn chế.

Phối hợp tháo gỡ vướng mắc

Theo lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến nông sản trên địa bàn thành phố, để có đủ nguyên liệu phục vụ sản xuất, cần có sự hỗ trợ của ngành chức năng, chính quyền các địa phương thúc đẩy quá trình hợp tác bền vững giữa doanh nghiệp và nông dân. Phòng Nông nghiệp-Phát triển nông thôn các huyện, Hội Nông dân các cấp, HTX nông nghiệp vào cuộc chỉ đạo thực hiện, giám sát liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và nông dân. Như vậy, bảo đảm để nông dân tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất ký kết với doanh nghiệp, tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Doanh nghiệp có cơ sở để hợp tác bền vững.

Hiện nay, cùng với việc hợp tác sản xuất, thu mua nguyên liệu, một số doanh nghiệp chế biến đang tự xây dựng vùng nguyên liệu để chủ động nguồn nguyên liệu sản xuất. Đơn cử, Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Sanh Ngọ đang tích cực thăm dò, khảo sát một số diện tích ruộng bỏ hoang ở ngoại thành để thuê đất, thiết lập các trang trại, vùng sản xuất của doanh nghiệp… Đặc biệt, doanh nghiệp mong muốn địa phương tạo điều kiện thăm dò, khảo sát các vùng liên kết sản xuất; hỗ trợ thủ tục hành chính nhanh, gọn. Các doanh nghiệp chế biến cũng mong muốn thành phố tạo điều kiện hỗ trợ đầu tư xây dựng vùng sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng thương hiệu cơ chế chính sách của Nghị quyết 13 HĐND thành phố năm 2017 về hỗ trợ phát triển nông nghiệp, thủy sản…; Kế hoạch 92 của UBND thành phố năm 2018 về chương trình triển khai xây dựng mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Qua đó, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu để doanh nghiệp phát huy tối đa công suất, hiệu quả hoạt động các dây chuyên chế biến…

Theo Nghị quyết 13 HĐND thành phố và và kế hoạch 92 của UBND thành phố, các tổ chức, cá nhân sản xuất sản phẩm đặc thù, sản phẩm có thế mạnh của địa phương được hỗ trợ một lần để xây dựng vùng sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cao vào sản xuất, xúc tiến tiêu thụ sản phẩm…Mức hỗ trợ bằng 50% kinh phí thực hiện...