(HPĐT)- Ngoài vấn đề về vốn, nhân sự, ý tưởng kinh doanh, sở hữu trí tuệ (SHTT) được coi là tài sản rất có giá trị của doanh nghiệp, tạo nên lợi thế cạnh tranh riêng. Song, theo số liệu thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN), khoảng 80% số doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chưa chú trọng đến SHTT và các vấn đề pháp lý liên quan.
Sở Khoa học - Công nghệ triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó có vấn đề đăng ký sở hữu trí tuệ.
Trong ảnh: Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hải Phòng năm 2020.
Mang lại nhiều giá trị, lợi thế
Theo TS Đỗ Minh Thụy, Trưởng Khoa Kinh tế và quản trị kinh doanh (Trường đại học Hải Phòng), vai trò SHTT đối với doanh nghiệp rất lớn. Đăng ký SHTT theo quy định pháp luật giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, bảo đảm chất lượng, uy tín sản phẩm, bảo vệ lợi ích khách hàng; giúp doanh nghiệp phát triển kinh doanh, yên tâm đầu tư thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ. Đồng thời, quyền SHTT có thể giúp doanh nghiệp biến tài sản vô hình thành hữu hình.
Hơn 3 năm qua, gần 150 dự án khởi nghiệp được thành phố hỗ trợ, trong đó nhiều dự án gọi vốn thành công, hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp KHCN. Đối với startup dựa vào công nghệ, ý tưởng mới, việc startup trở thành doanh nghiệp KHCN rất tiềm năng, nhất là khi có bằng sáng chế hoặc bản quyền tác giả sẽ có thời gian xét duyệt nhanh hơn. Trong khi đó, theo Nghị định 13 năm 2019 của Chính phủ, doanh nghiệp KHCN được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền thuê đất, thuê mặt nước; ưu đãi tín dụng… Đây là những chính sách ưu đãi lớn của Nhà nước để phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp có tài sản SHTT trở thành doanh nghiệp KHCN.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều dự án khởi nghiệp, doanh nghiệp mới chỉ quan tâm đến mô hình khởi nghiệp, kêu gọi vốn đầu tư hay cơ sở vật chất mà chưa chú trọng hoặc ngại đăng ký SHTT để bảo vệ tài sản vô hình của mình, vô tình trở thành “rào cản” trong quá trình khởi nghiệp. Một trong những vướng mắc về việc được công nhận doanh nghiệp KHCN do liên quan đến SHTT. Bởi ngoài nhận thức, sự thiếu “mặn mà” của các startup thì để được cấp văn bằng bảo hộ quyền SHTT, bản quyền tác giả, giấy chứng nhận chuyển giao công nghệ… đòi hỏi nhiều thủ tục, thời gian, chi phí. Do đó, hiện nay, trên địa bàn thành phố, số lượng doanh nghiệp nói chung, cũng như doanh nghiệp khởi nghiệp nói riêng được cấp chứng nhận doanh nghiệp KHCN còn rất hạn chế. Theo Trung tâm Phát triển KHCN và Đổi mới sáng tạo (Sở KHCN), tính đến tháng 9-2020, thành phố mới có 12/20.000 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KHCN.
Nâng cao nhận thức về tài sản trí tuệ
Để hỗ trợ, giúp các startup hiểu được tầm quan trọng của việc đăng ký SHTT, các vấn đề pháp lý liên quan, tại hội thảo về SHTT và pháp lý trong khởi nghiệp do Sở KHCN phối hợp Trường đại học Hải Phòng tổ chức, các chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật, SHTT tập trung nêu 8 vấn đề pháp lý mà các startup cần quan tâm. Đặc biệt, trước khi khởi nghiệp, các startup chú ý đến vấn đề SHTT để tránh những rủi ro, khiếu kiện sau này và giúp mang lại nhiều lợi ích về bảo hộ thương hiệu.
Anh Phạm Văn Quyên, Giám đốc Hợp tác xã nông, lâm, thủy sản Nam Việt (thôn Minh Hưng, xã Tây Hưng, huyện Tiên Lãng) cho biết: Các startup rất cần được các cơ quan quản lý hỗ trợ, tư vấn thường xuyên, dưới nhiều hình thức, giúp doanh nghiệp, startup đi đúng hướng, tuân thủ quy định pháp luật. Nhiều năm qua, hợp tác xã nhận nhiều hỗ trợ từ Sở KHCN, nhất là về chuyển giao công nghệ.
Tiến sĩ Tạ Quang Minh, Viện trưởng Viện Khoa học SHTT (Bộ KHCN) cho biết, Viện phối hợp một số đơn vị xây dựng nền tảng thông tin và dịch vụ (IPPLATFORM). Với nền tảng này, cá nhân, doanh nghiệp có thể gửi đề nghị đến Viện Khoa học SHTT và các Sở KHCN để được cung cấp các dịch vụ đăng ký SHTT. Ngoài ra, nền tảng còn có sàn giao dịch cho phép người dùng đăng nhu cầu cần bán, cần mua thông tin, cũng như dịch vụ, đối tượng SHTT.
Hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố đang ngày càng phát triển. Song, bên cạnh sự hỗ trợ của cơ quan quản lý, các ngành, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp khởi nghiệp, cộng đồng sinh viên về SHTT, đổi mới sáng tạo.
Hoàng Minh - Ảnh: Đỗ HiềnTrong 5 năm 2015-2020, Sở KHCN hỗ trợ các địa phương trên địa bàn thành phố xác lập 64 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và 1 chỉ dẫn địa lý cho các đặc sản, làng nghề của thành phố được xác lập.Thành phố có gần 2.000 đơn đăng ký bảo hộ, có thêm hơn 1.000 văn bằng được cấp, đưa tổng số văn bằng của thành phố đến hết năm 2020 ước đạt gần 4.000 văn bằng, tăng 37,93% so với giai đoạn 2010 - 2015.
