Mới khoảng 30% số báo cáo ĐTM được hoàn thành
Khu công nghiệp Nam cầu Kiền đã xây dựng nhà máy xử lý nước thải, song hệ thống dẫn nước thải chưa hoàn thành. Ảnh: Hoàng Phước
Những ngày cuối tháng 3-2019, người dân thôn Vĩnh Khê, xã An Đồng, huyện An Dương và Công ty TNHH MTV thủy lợi An Kim Hải có ý kiến phản ánh Dự án khu nhà ở dành cho người có thu nhập thấp Pruksa Town xả nước thải sinh hoạt gây ô nhiễm nguồn nước sông Rế. Từ cuối năm 2015, dự án này có hộ dân đầu tiên đến sinh sống; đến nay, có hơn 1.000 hộ dân sinh sống. Song dự án này chưa có giấy phép xả thải; chưa thu gom, xử lý triệt để nước thải và nước mặt. Bởi theo ĐTM được phê duyệt của dự án, hệ thống cống thoát nước khu nhà này phải đấu nối hệ thống cống thoát nước D800 trên đường Máng Nước rồi tiếp tục thoát ra kênh An Kim Hải. Nhưng hiện hệ thống cống D800 trên đường Máng Nước vẫn chưa được xây dựng nên dự án nhà ở Pruksa không có điểm đấu nối xả nước thải theo quy hoạch được duyệt.
Tương tự, từ năm 2008, Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền được phê duyệt báo cáo ĐTM. Nhưng sau hơn 10 năm, khu công nghiệp này vẫn chưa có giấy xác nhận hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường, giấy phép xả thải vào nguồn nước. Nguyên nhân, việc đặt đường ống xả thải của công ty phải lắp đặt qua đê, cần nhiều thủ tục, thời gian, như: xin cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về đào đê, lắp đặt đường ống qua đê…
Theo số liệu của Sở Tài nguyên-Môi trường, trên địa bàn thành phố có hơn 300 dự án được phê duyệt ĐTM, đã đi vào hoạt động. Nhưng trong đó, mới có hơn 100 dự án hoàn thành việc đầu tư xây dựng công trình bảo vệ môi trường và được cấp giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường theo quy định. Trong đó, có nhiều dự án được phê duyệt ĐTM từ nhiều năm nay. Luật Bảo vệ môi trường quy định, từng giai đoạn vận hành của dự án, DN phải đầu tư xây dựng công trình bảo vệ môi trường theo báo cáo DTM được phê duyệt. Đồng thời, DN phải thông báo bằng văn bản đến cơ quan phê duyệt ĐTM về kế hoạch vận hành các công trình xử lý chất thải phục vụ việc vận hành (từng giai đoạn hoặc toàn bộ dự án). Nhưng thực tế, nhiều dự án được DN vận hành, hoạt động ngay cả khi chưa có đủ các công trình bảo vệ môi trường được phê duyệt. Điều này phản ánh ý thức tuân thủ quy định bảo vệ môi trường của DN còn nhiều hạn chế. Đồng thời, cơ quan thẩm định ĐTM chưa thực sự sâu sát, thiếu sự cảnh báo, định hướng DN. Rất nhiều trường hợp chỉ đến khi xảy ra sự cố, có kiến nghị của người dân, cơ quan quản lý và DN mới xem xét, khắc phục.
Nêu cao trách nhiệm việc lập và thẩm định ĐTM
Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) Trần Văn Phương cho biết: Để khắc phục tình trạng này, quá trình thẩm định báo cáo ĐTM của dự án, ngành chức năng cần phải xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp các quy định của pháp luật , có tỉnh khả thi. Đồng thời, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra hàng năm. Việc thanh tra, kiểm tra tập trung chủ yếu vào các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; những cơ sở thuộc danh mục gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; những cơ sở có phản ánh của nhân dân, các cơ quan báo chí hoặc đề xuất của chính quyền các địa phương.
Ngay trong năm 2019, Sở TNMT tổ chức đợt kiểm tra, xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường theo nội dung cam kết tại ĐTM của DN. Bên cạnh đó, Sở TNMT rà soát, đánh giá lại các ĐTM có vướng mắc trong triển khai thực hiện, trên cơ sở đó hướng dẫn tháo gỡ cụ thể. Sở TNMT yêu cầu các DN có nguồn thải lớn, có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao lắp đặt các thiết bị giám sát nguồn thải hiện đại, như: thiết bị quan trắc tự động, camera giám sát hệ thống xử lý nước thải…. Các thông số môi trường sẽ được truyền tải dữ liệu đến Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường đặt tại Sở TNMT, góp phần giám môi trường hiệu quả hơn. Về phần mình, DN cần tự ý thức hơn trong việc lập báo cáo ĐTM, thay vì phó mặc hoàn toàn cho cơ quan tư vấn như thời gian qua.
Nguyên Mai
