(HPĐT)- Doanh nghiệp thủy lợi giữ vai trò quan trọng trong cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và cấp nước cho ngành kinh tế. Nhưng nhiều chi phí hoạt động của đơn vị này chậm được tính đúng, tính đủ gây khó khăn trong công tác quản lý, vận hành, bảo đảm lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Công nhân Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Thủy Nguyên kiểm tra chất lượng nước và vận hành tại cống An Sơn.
Công việc vất vả, thu nhập chưa tương xứng
Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng Nguyễn Trí Dũng thông tin: Năm 2023, đơn vị cung ứng tưới tiêu 30.505 ha, cấp hơn 2 triệu m3 phục vụ hoạt động chăn nuôi. Doanh thu của đơn vị đạt hơn 30 tỷ đồng nhưng vừa đủ chi phí hoạt động tối thiểu, không có kinh phí sửa chữa, nâng cấp công trình hư hỏng, xuống cấp. Hiện công ty có hơn 190 lao động, trong khi nếu tuyển đúng, đủ biên chế, công ty cần khoảng 250 người nhưng với số lao động như vậy, sẽ không đủ tiền lương. Nguồn thu chủ yếu của đơn vị từ chi phí hỗ trợ tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi. Nhưng, mức hỗ trợ được quy định từ năm 2012 đến nay chưa thay đổi. Trong khi tiền lương, tiền điện, xăng, dầu… đều tăng nhiều lần. Thiếu hụt về lực lượng lao động dẫn đến nhiều khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.
Gắn bó với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng tròn 29 năm, khi hỏi về mức lương hằng tháng, ông Đỗ Văn Tuyển, công nhân Đội Thủy nông số 1 cho biết: “Tháng 10-2024 tôi sẽ nghỉ hưu, nhưng lương hiện nay chỉ hơn 6 triệu đồng/tháng, không có khoản nào khác. Mức thu nhập này chưa bằng lao động phổ thông mới vào làm ở các công ty, xí nghiệp. Trong khi công việc ngày một nhiều, tình hình thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn ngày càng phức tạp”. Được biết, do thu nhập thấp, nhiều lao động “dứt áo” tìm công việc mới. Hiện nay, đội của ông Tuyển quản lý, vận hành 4 cống, trạm bơm và hơn 7 km kênh trục. Theo quy định, mỗi ca trực, vận hành cống, trạm bơm có ít nhất 2 người, nhưng do thiếu lao động, mỗi người phụ trách 1 cống, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Tương tự, anh Vũ Thanh Duyên, công nhân quản lý vận hành cống An Sơn (Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Thủy Nguyên) có thâm niên 24 năm làm việc, nhưng mức lương hằng tháng hiện chỉ hơn 7 triệu đồng. Anh Duyên chia sẻ, mức thu nhập trên chỉ đủ chi phí cho các con ăn học và sinh hoạt tối thiểu của gia đình. Tháng nào phát sinh việc hiếu, hỷ, tân gia… gia đình vay mượn, đắp chỗ này bù chỗ kia.
Tìm hiểu thực tế tại 5 doanh nghiệp thủy lợi trên địa bàn thành phố, để đạt mức lương 7-8 triệu đồng/tháng, người lao động phải gắn bó từ 10 đến 20 năm. Nhiều lao động trẻ có mức thu nhập thấp hơn, do đó các doanh nghiệp hiện lo “giữ chân”, chưa nghĩ tới việc thu hút lao động có trình độ về làm việc.
Mong cơ chế mới cùng “tự thân vận động”
Năm 2023, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải là đơn vị có mức thu nhập người lao động cao nhất trong khối doanh nghiệp thủy lợi với mức 9,6 triệu đồng/người/tháng. Theo lý giải của Chủ tịch Công ty Trần Quang Hoạt, mức thu nhập trên một phần đến từ việc doanh nghiệp năng động khai thác việc làm mới, như nhận thầu và thi công các công trình, dự án mà đơn vị có năng lực, như xây dựng tuyến đê mới thay thế đê hữu sông Lạch Tray; cống Bãi Nức; xử lý khẩn cấp sạt lở kè Quang Hưng đê tả sông Văn Úc… Trong điều kiện, giá dịch vụ thủy lợi và giá bán nước thô không tăng, năm 2024, doanh nghiệp phấn đấu thu nhập bình quân 9,7 triệu đồng/người/tháng.
Để đạt mục tiêu trên, đơn vị tích cực tìm kiếm việc làm mới, đầu tư máy móc, thiết bị thi công hiện đại gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bảo đảm nhận, thi công công trình, hạng mục khó, phức tạp. Để nâng cao thu nhập cho người lao động, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Thủy Nguyên Lê Văn Trác cho biết: Năm 2024, đơn vị củng cố, xây dựng Xí nghiệp thi công xây lắp công trình với năng lực và nhân lực đủ mạnh để tham gia đấu thầu các công trình xây dựng, lắp đặt thiết bị máy móc... trên địa bàn huyện, thành phố và các tỉnh, thành phố lân cận. Đồng thời, tích cực ứng dụng tin học, chuyển đổi số trong công tác quản lý điều hành và vận hành hệ thống công trình thủy lợi.
“Nút thắt” khiến hoạt động của doanh nghiệp lĩnh vực thủy lợi gặp khó khăn như hiện nay đến từ việc giá dịch vụ công ích đang thực hiện theo Nghị định số 67/2012/NĐ-CP ngày 10-9- 2012 của Chính phủ đã lạc hậu, chậm được sửa đổi. Ngoài ra, một số quy định tại Nghị định số 96/2018/NĐ-CP nảy sinh bất cập cần sớm tháo gỡ. Giải pháp căn cơ, cốt lõi cả 5 doanh nghiệp thủy lợi trên địa bàn thành phố mong muốn là các cơ quan chức năng khẩn trương đề xuất Chính phủ, HĐND, UBND thành phố sớm ban hành quy định mới về mức hỗ trợ kinh phí thủy lợi.
Trong khi chờ cơ chế mới, trước mắt các doanh nghiệp rà soát, sắp xếp bộ máy doanh nghiệp tinh gọn, tiết kiệm; mở rộng lĩnh vực hoạt động có thế mạnh gắn với đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học- công nghệ vào hoạt động sản xuất- kinh doanh; rà soát, bổ sung nguồn thu, dịch vụ mới để tăng thu, nâng cao đời sống người lao động… không làm ảnh hưởng đến việc khai thác, vận hành công trình thủy lợi.
BÀI VÀ ẢNH: VĂN CƯỜNG
