Doanh nghiệp vận tải container Hải Phòng lao đao vì thiếu lái xe

Theo Hiệp hội Vận tải Hải Phòng, chưa bao giờ vận chuyển hàng hóa bằng xe container lại khó khăn như hiện nay vì rất nhiều doanh nghiệp vận tải tại Hải Phòng đang lâm vào tình trạng thiếu lái xe container. Doanh nghiệp buộc phải giảm bớt chi phí phụ để có nguồn lương tuyển thêm lái xe, nhưng tình trạng xe phải nằm bãi, không hoạt động do thiếu lái vẫn rất lớn.

Khảo sát nhiều doanh nghiệp vận tải hàng hóa bằng xe container cho thấy, việc thiếu lái xe khiến hoạt động vận tải của doanh nghiệp bị đảo lộn, hàng loạt mối hàng phải bỏ vì xe không thể hoạt động. Có doanh nghiệp thiếu từ 20 - 30% số lái xe; có những doanh nghiệp thiếu đến 50%. Thậm chí có doanh nghiệp đăng ký 17 xe, nhưng chỉ có 6 xe hoạt động, 11 xe nằm bãi vì không có lái xe.

Trên các fanpage của hội lái xe container Hải Phòng, ngày nào cũng có doanh nghiệp đăng thông tin tuyển dụng lái xe container chạy các tuyến dài, ngắn với mức lương hấp dẫn, nhưng số lượng tuyển được rất ít.

Trong khi đó, mức lương đối với lái xe container không thấp. Nếu tính theo chuyến, lái xe có thu nhập đến hơn 20 triệu đồng/tháng. Thêm chuyến sẽ thêm tiền. Thậm chí như trước năm 2025, có những lái xe sức khỏe tốt có thể thu nhập đến hơn 30 triệu đồng/tháng, kèm theo hàng loạt chế độ đãi ngộ. Nhưng hiện nay các doanh nghiệp có tuyển cũng khó có lái xe.

Hệ quả là rất nhiều xe phải “trùm bạt”, lượng lớn hàng hóa đang tồn trong kho bãi chưa thể vận chuyển được, dẫn đến ách tắc, ảnh hưởng đến lưu thông và chuỗi logistics. Doanh nghiệp vận tải lao đao, thường xuyên phải thay đổi kế hoạch vận chuyển, ảnh hưởng tới chủ hàng.

Đại diện lãnh đạo Hiệp hội Vận tải Hải Phòng cho rằng, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng thiếu lái xe container là thời gian lái xe bị bó hẹp. Theo quy định, lái xe container chỉ được lái 48 giờ/tuần, nhu cầu của lái xe còn sức khỏe muốn “quay vòng” để thêm chuyến nhằm tăng thêm thu nhập cũng không thể được do hết thời gian. Vì bó buộc này nên nhiều lái xe chán nản, bỏ việc. Tính đi thì thu nhập cao, nhưng tính lại thì là thu nhập thấp.

Cũng theo Hiệp hội Vận tải Hải Phòng, tuy đã có đề xuất nâng thời gian lái xe lên 60 giờ/tuần, doanh nghiệp vận tải ngày đêm mong chờ, nhưng đến nay vẫn chưa được thực hiện.

Một nguyên nhân khác dẫn đến tình trạng thiếu lái xe container là có nhiều ngành nghề hấp dẫn hơn, trong khi lái xe container là ngành nghề đặc thù yêu cầu về sức khỏe và sự tỉnh táo khi hoạt động ban đêm. Chưa kể nếu "nhỡ" chân ga vượt đèn đỏ cũng "bay" cả tháng lương và treo giấy phép lái xe.

Để hạn chế tình trạng “chảy máu lái xe”, nhiều doanh nghiệp vận tải, logistics đưa ra nhiều chế độ đãi ngộ, có nơi còn trích cả % theo chuyến, nhưng cũng không giữ được lái xe.

Hải Phòng có tới hơn 16.000 xe container, nên cần số lượng lái xe rất lớn. Tới đây, khi các cảng container hoàn thiện, đưa vào hoạt động nhiều, số lượng xe vận chuyển vì thế cũng sẽ tăng theo. Bên cạnh sự đầu tư của các doanh nghiệp vận tải, nguồn lực là lái xe container cũng phải chuẩn bị tương ứng, nếu không sẽ bị động, dẫn đến gián đoạn hoạt động logistics.

Một trong những điều kiện để thu hút lái xe container quay trở lại làm việc là cần nhanh chóng thông qua chủ trương nâng thêm thời gian hoạt động của lái xe lên 60 giờ/tuần, vừa bảo đảm phù hợp với Luật Lao động, vừa giải quyết được nhu cầu tăng thu nhập đối với lái xe.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ đào tạo, sát hạch, khuyến khích thế hệ trẻ tham gia nghề lái xe hạng FC, coi đây là lực lượng lao động đặc thù cần chính sách đãi ngộ.

Các doanh nghiệp vận tải cũng phải tự chủ động nguồn nhân lực để đưa đi đào tạo hoặc liên kết đào tạo, nâng hạng đối với lái xe và có cơ chế tạo sự gắn bó giữa lái xe và doanh nghiệp, giải quyết các vấn đề vướng mắc, tránh tình trạng doanh nghiệp này đào tạo, nhưng lái xe lại “nhảy” sang doanh nghiệp khác vì có mức lương cao hơn.

Ngay tại các doanh nghiệp vận tải, bộ phận phụ trách theo dõi an toàn giao thông phải thực sự hoạt động hiệu quả để ngăn chặn các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, không để lái xe vi phạm trật tự an toàn giao thông nhưng sau đó bỏ việc để trốn tránh trách nhiệm.

Chỉ khi quyền lợi và trách nhiệm được gắn chặt, hoạt động vận tải hàng hóa đường bộ bằng xe container tại Hải Phòng mới hiệu quả, đóng góp vào quá trình phát triển hoạt động vận tải nói riêng, của thành phố nói chung.