Đợi hoa linh ngân nở

Truyện ngắn của Võ Thị Xuân Hà 22/08/2024 16:59

(HPĐT)- Đọc xong một truyện ngắn người ta thường đặt câu hỏi: Thông điệp của tác phẩm này là gì? Với thói quen ấy hẳn bạn đọc sẽ bối rối khi cố tìm điều sâu kín tác giả gửi gắm qua “Đợi hoa linh ngân nở”. Ừ thì linh ngân rất khó nở hoa, ừ thì loài hoa này chỉ nở khi không có lũ lụt, ừ thì hoa linh ngân có mùi hương gắn liền với hình ảnh người mẹ đã mất, ừ thì thiếu nữ trong truyện phải tìm hoài, tìm mãi, tìm cho bằng được loài hoa bí ẩn…, rồi sao nữa? Có lẽ phải đọc lại lần thứ hai, chợt hiểu ra rằng, à thì ra không phải tự nhiên tác giả lại nói đến chuyện lũ lụt, đến loài hoa mang tính biểu tượng chỉ nở khi đất trời bình yên. Vũ trụ vốn quay theo quy luật muôn đời của nó, con người chỉ có thể nương nhờ và làm bạn với thiên nhiên chứ đừng nghĩ đến chuyện làm chủ thiên nhiên, khi ấy hoa linh ngân sẽ nở, lũ lụt sẽ không xảy ra, và con người tránh được những trả giá đáng tiếc. Phải chăng điều tác giả muốn nói nằm sâu dưới những tầng ngữ nghĩa ấy?

Minh họa: Đặng Tiến

Nhà văn Nguyễn Đình Tú

Mỉm cười bên cỏ dại

Đất đen nức mùi hương xạ giới

1. Lăng nói với tôi, Ni đừng mong cầu tìm được loài hoa linh ngân không muốn nở đó. Hãy thả lỏng trái tim mình hòa cùng núi này hồ này. Rồi không tìm sẽ khắc thấy.

Khi nói câu này, mặt Lăng mang vẻ triết gia.

Chúng tôi đã đủ lớn để tránh nhìn vào mắt nhau.

Lăng học giỏi hơn tôi, nên theo lên thành phố học. Tôi cứ nấn ná với lớp học bổ túc. Thôi đành loanh quanh để còn cùng cha đi hái lá thuốc trên núi, cùng cha thăm hạc con mới nở, cùng cha đưa khách du lịch vòng quanh cái hồ thăm thẳm mênh mang này. Mà thực ra tôi không nỡ bỏ cha ăn cơm một mình mỗi khi chiều buông xuống.

Tôi và Lăng, mỗi người đeo một giỏ nhựa có nắp đi khắp chân núi để nhặt rác thải. Chiếc thuyền máy của cha vẫn neo im lìm trên bến. Chúng tôi lên thuyền. Lăng nổ máy, thuyền trườn nhẹ trên mặt hồ. Tôi dùng cái cây nứa gắn móc khều những rác rưởi còn trôi lập lờ trên nước.

Tôi hỏi Lăng điều mà tôi thấy thắc mắc quá về những tần số sóng.

- Lăng lên phố học, có ai bày cho biết cái tần số 3D, 4D, 5D là cái thứ gì không? Sao Ni không hiểu không thấu? Không lẽ Ni thực sự lạc hậu kém cỏi trong cái thời đại mà người ta nói sắp là không gian 5D rồi?

Lăng không nói gì. Im lặng lâu lắm. Tôi cũng không sốt ruột. Lăng bảo:

- Để khi về nhà, Lăng sẽ gửi cho Ni xem đoạn giảng của thầy năng lượng về việc Ni vừa hỏi.

- Ừa.

- Ni biết không, Lăng đọc được tài liệu nói rằng, do con người hủy diệt sinh vật nhiều quá, đến độ loài vật phản kháng. Bản thân những loài vật không thể tự mình chống lại con người. Thân thể chúng yếu ớt, không đủ sức mạnh để cứu lấy sự sống. Chúng hóa thành thức ăn cho con người, rồi bị đào thải thành lớp lớp loài vi sinh. Con người đã tàn độc với cỏ cây muông thú, thì có nghĩa là đã tàn độc với chính mình. Sự trả thù của muôn loài là vô cùng khủng khiếp, không phương chống đỡ. Triệu triệu ức ức loài vi sinh đã hình thành, ẩn sâu trong lớp vỏ Trái Đất. Đến một lúc, một thời một khắc, chúng bật dậy như sóng thần ở khắp mọi nơi trên thế gian…

Thuyền thả máy, buông trôi trên mặt hồ. Lăng ngồi xuống bên cạnh tôi, chỉ cách nhau một đoạn bằng một gang tay. Tôi thẫn thờ duỗi đôi chân trên thuyền, ngẩng nhìn bầu trời xam xám, không có mưa cũng không có nắng. Nhưng cao xanh dường như trong hơn thủa trước. Cha tôi nói rằng tầng ozon đã được vá.

- Vậy còn nói chinh phục thiên nhiên được sao? Ni nghe ai ai cũng nói vậy. Nghe miết rồi cũng quen cũng nghĩ phải bắt thiên nhiên cúi đầu - Tôi thốt nhiên bật ra những câu đó.

Lăng tắt máy, cho thuyền chòng chành từ từ.

- Đúng rồi Ni ạ. Không thể chinh phục thiên nhiên. Mà chúng ta hãy làm bạn với thiên nhiên. Chỉ làm bạn mới thấu được vạn vật. Mới nâng niu và gìn giữ được quả địa cầu này. Ni thấy tôi nói có trúng không?

Lăng rút cây sáo giấu trong ngực ra đưa lên môi.

Ngồi trên nước

Bay cùng nước

Ẩn sâu trong đá.

Ẩn sâu vào cây…

Giang hồ cùng đá… (này) giang hồ cùng sương…

2. Cha ngồi ngoài hiên nhà nhìn về núi Phượng Tây. Tôi khoe với cha:

- Mấy bạn con đang rủ nhau lập nhóm mở chiến dịch kêu gọi bà con không dùng túi nilon khi đi chợ…

Cha khẽ gật đầu:

- Ừa…

Rồi cha tôi lôi cây đàn nam cầm ra lau. Rồi người nâng đàn lên, da diết:

Ngô đồng ai khéo chế nên cầm,

Rõ thấy người xưa đã dụng tâm.

Ngàn dặm xa vời ngoài cảnh giới,

Non xanh nước biếc bạn tri âm…(*)

Cũng có nhiều khi hoàng hôn khiến cha ngồi như tượng bên hè, nhìn xa hút. Tôi biết khi đó cha đang nhớ mạ vô chừng. Đến đàn cầm cũng không muốn nâng. Gương mặt cha như đá tạc vào ánh hoàng hôn dịu nhẹ.

Tôi cũng nhìn ngắm hoàng hôn, lòng khắc khoải không nguôi. Từng làn mây tím xa mờ. Bầu trời chuyển động như sắp buông tấm rèm châu muôn ngàn ngũ sắc của ánh đêm xuống thế gian.

Mạ tôi luôn hiện ra ở cuối chân trời tím thẫm đó. Mạ về rất sớm, không đợi ánh đêm bao bọc. Mạ nhìn cha con tôi da diết lắm. Năm ấy mạ tôi đã theo lụt mà đi xa mãi. Người đi không để lại chút gì trên thế gian ngoài bộ áo dài màu hồng đào cùng chiếc khăn lụa gói mấy cánh hoa linh ngân khô còn nguyên sắc trắng, thơm một thứ hương dịu nhẹ, phảng phất mùi hương xạ giới.

3. Lăng gửi cho tôi một đoạn trích dẫn của thầy năng lượng. Tôi không biết đó là ai, là thầy của những kiếp cõi nào hiện diện ở kiếp này? Nhưng quả thật, những điều thầy ghi chép đã cho tôi nhìn thấu đôi phần ý nghĩa của cuộc sinh tồn mà mình đang nhọc lòng và đam mê theo đuổi, dù sao tôi cũng chỉ là một cô bé mới chớm bước chân vào tuổi thiếu nữ.

Sau đó Lăng nhắn:

- Ni ơi, chúng ta có gì để làm quà cho thiên nhiên?

Tin nhắn của Lăng bay xuyên qua không gian thời gian, xuyên qua những định chấp, đến với tôi, một cô gái là bạn của bầy hạc, bạn của muôn loài muông thú trên núi Phượng Tây, muôn loài thủy sinh dưới lòng hồ Sương Giang.

4. Khi đó đã qua nửa ngày rồi mà nắng vẫn chưa lên. Đỉnh Phượng Tây xao xác những cánh hạc đêm qua tìm về trú ngụ.

Đứng dưới gốc điệp già ở con dốc gần chân núi, tôi chỉ nhìn thấy những cánh hạc trắng chấp chới nơi non cao. Rừng đang mùa ngủ đông. Những chiếc lá xanh cuộn mình trong hơi lạnh. Những chiếc lá đã già, liền không luyến tiếc rời khỏi thân cây để đậu xuống mặt đất mềm mại, làm thành lớp thảm thực vật màu mỡ nuôi sống đại ngàn.

Trên núi Phượng Tây có loài hoa linh ngân. Cánh trắng muốt, nhụy ánh vàng lung linh như giọt nước. Cha nói khi xưa mạ rất thích loài hoa này. Hoa hái về, đun cùng bồ kết, rồi gội. Tóc đã mượt lại thơm man mác. Vò hoa linh ngân với nước, nước sóng sánh như có muôn vàn hạt châu chảy mềm mại qua tay, lấy nước ấy rửa mặt, da thời trắng mịn. Nhưng linh ngân chỉ nở vào những mùa không có lụt về. Cũng không biết bao lâu lại nở hoa. Có lẽ linh ngân chỉ hiện ra với ai có đủ duyên.

Tôi chưa bao giờ nhìn thấy loài hoa linh ngân.

Tôi đi lên núi.

Theo lời cha kể, thì loài hoa này chỉ sống trên núi cao, nơi không bị bụi làm vẩn đục, nơi chỉ có gió và sương, nếu có mưa rơi xuống cũng là những giọt nước Trời tưới cho linh ngân thêm hương. Những mùa lụt về, núi đồi lở lói, nước sũng cả đất trời, người ta không nhìn thấy linh ngân nở hoa. Mà khi ấy đâu ai nghĩ đến loài hoa hiếm hoi đó để tìm. Khi ấy còn mải lo cho cuộc sống trở lại bình thường. 

Năm nay không có mùa lụt. Chỉ có mùa nắng và mùa mưa. Nhưng nắng còn non nớt trên những vòm lá. Có lẽ thế gian này còn thêm mùa dịch. Hồ Sương Giang sương giăng mù, đứng bên này không nhìn thấy vệt bờ bên kia. Hay bờ bên kia đã lùi xa ngái về phía chân trời?

Tôi quyết tìm bằng được hoa linh ngân.

Tôi đã mười sáu tuổi. Tôi thường mơ mạ về ôm tôi rất nhẹ. Mùi hương mơ hồ trong giấc ngủ thơm man mác. Có lẽ đó là hương thơm của loài hoa linh ngân mà cha còn giữ, những cánh linh ngân khô bọc trong tấm khăn lụa, đặt cùng bộ áo dài màu hồng đào của mạ.

Núi Phượng Tây thực ra là quần thể đồi đá lô nhô, tiếp nối với dải Trường Sơn xa mờ. Dưới chân Phượng Tây là hồ Sương Giang mênh mông đón nước nguồn từ các lạch núi. Nước hồ bình thường trong vắt, đôi chỗ còn nhìn thấy đáy, đung đưa những đám rong rêu xanh; từng đàn cá bơi lội, với vẻ tự hào về miền quê hương của chúng. Khi mùa lụt về, nước từ trên trời đổ xuống tưới tắm Phượng Tây, nước từ mọi nguồn cứ thế đổ dồn vào hồ Sương Giang, dâng mặt hồ ngập đầy, đục ngầu. Rồi nước ấy trào theo các lạch dẫn ra phá biển, trào hết những đục đỏ hòa vào với nước biển.

Phượng Tây không phải là trái núi cao, mà chỉ là một trái núi sót. Đất trên núi khá phì nhiêu, lật lớp lá mục là đến lớp đất đen, dường như còn thơm mùi hương xạ nên các loài thú và chim muông về trú ngụ nhiều. Chiều chiều, từng đàn chim bay về đậu trên những cành săng lẻ, thậm chí đậu cả trên những cây thông non đang lên. Đội trồng rừng đã phủ xanh tất cả những sườn núi xưa kia trơ khấc đá và các tầng vỉa địa chất. Nhiều loài cây được đánh dấu bảo vệ. Nên Phượng Tây còn có những đàn cò bay về đậu kín đặc cả sườn phía tây. Thi thoảng có vài con khỉ, vài con nhím hoặc sóc nhảy phắt ra lối mòn, nhìn khách một giây rồi phóc vào bụi cây biến mất dạng. Thi thoảng có cây vả, quả chín lúc lỉu trên cành. Xứ này người ta hay cho những người phụ nữ mới sinh ăn vả luộc hoặc bỏ cùng chân giò ninh, sữa sẽ ra nhiều. Nên không ngạc nhiên khi cứ ở gần cây vả nào cũng có vài ba con khỉ thoắt ẩn thoắt hiện.

Giờ này hạc còn đang bay đi kiếm ăn. Đàn hạc trắng có bao nhiêu con, tôi không thể đếm cho đúng. Nhưng con đầu đàn và mấy con hay tháp tùng đầu đàn thì chúng là bạn của tôi. Nhớ năm ngoái nước lụt, hai cha con tôi phải chạy thuyền vòng quanh để giúp bà con chạy nước. Cứu được mấy con hạc suýt bị lũ cuốn trôi. Rồi sau hạc cứ quanh quẩn ngoài rặng tre ngay cổng nhà tôi. Tôi đem cá cơm một nắng ra mời chúng, chúng ăn ngon lành như giống loài sống trên cạn.

Đấy là những gì mà tôi có thể kể cho khách đến tham quan nơi này.

Tôi đã leo đến triền núi.

Tôi vẫn như nghe tiếng cánh hạc bay hướng ra hồ. Tiếng kêu nghe da diết vọng xuống từ không trung. Những cánh hạc trắng lấp lóa như cánh hoa linh ngân.

Chân tôi đạp trên những vách đá.

Một luồng khí trắng sáng ập vào lồng ngực. Cả người như bơi trong một không gian thanh tao huyền bí. Hơi thở không còn đập dồn, cảm thấy thư thái yên bình và choáng ngợp bởi sự yên bình.

Gió trên đỉnh cao thổi ào ạt. Nhưng là thứ gió của cao xanh. Mênh mang, cuồn cuộn như thác, mềm mại như thác. Những cánh hoa dại nhô ra trên những khe đá, cứ như nơi triền cao này chỉ có một mùa duy nhất là mùa xuân. Thi thoảng một con dúi nhô ra từ trong một hốc đá. Những cánh lá xanh uốn theo chiều gió. Non cao làm nên khúc nhạc của đá, âm âm và ảo mị.

Bất chợt tôi cảm thấy một thứ hương xạ giới thoang thoảng, mùi hương quen thuộc mà tôi kiếm tìm, mùi hương đã theo vào giấc ngủ trẻ thơ của tôi. Mùi hương chỉ có ở hoa linh ngân, loài hoa chỉ chịu nở khi bầu trời trong xanh, vầng dương rực rỡ chiếu rọi thế gian, muôn cánh bướm rập rờn. Và về đêm, những ngôi sao hồi sinh, xanh lung linh bất tận…

- - - - - - - - - -

(*) Bài thơ Cổ cầm Đình của Tùng Thiện Vương Miên Thẩm

Truyện ngắn của Võ Thị Xuân Hà
(0) Bình luận
Nổi bật
    Tin mới nhất
    Đợi hoa linh ngân nở