Mâu thuẫn giữa thực tế với tỷ lệ nhà trường công bố
Theo Thạc sĩ Trương Công Mỹ, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Giám đốc Trung tâm đào tạo và giới thiệu việc làm Trường đại học Hàng hải Việt Nam, hằng năm tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm đạt 90%, tỷ lệ sinh viên học nâng cao trình độ là 10%. Trong đó, sinh viên đi làm đúng chuyên ngành 70%, số còn lại làm trái ngành. Tỷ lệ sinh viên Trường đại học Y Dược Hải Phòng ra trường có việc làm đạt 90%, số còn lại tiếp tục học nâng cao trình độ. Trường đại học Dân lập Hải Phòng, tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm đạt 85 - 90%. Đại học Hải Phòng tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm 90 - 95 %, đúng ngành nghề đào tạo 80%. Tổng bình quân số sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp tại các trường đại học ở Hải Phòng khoảng 85-90%.
 |
Sinh viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam trong giờ học. Ảnh minh họa |
Tỷ lệ sinh viên có việc làm được các trường công bố rất cao, tuy nhiên lại chưa đúng với thực tế về tỷ lệ thất nghiệp trên địa bàn thành phố. Theo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra Liên ngành thành phố mới đây với ngành giáo dục - đào tạo, số người dôi dưchỉ trong các nhà trường THPT hiện lên tới gần 200 người trong đó số giáo viên là 146 người, còn lại là nhân viên bao gồm các ngành: kế toán, văn thư, thiết bị thí nghiệm… Như vậy, nhiều sinh viên ngành sư phạm hệ đào tạo dạy THPT, sau tốt nghiệp rất khó tìm việc làm. Nguyễn Phương Thảo, tốt nghiệp ngành sư phạm Địa Lý, Trường đại học Hải Phòng chia sẻ: lớp em có khoảng hơn 20 bạn chưa có việc làm, chúng em phải tìm đủ các nghề để có việc làm tạm thời như: phụ bán hàng, tiếp thị quảng cáo, làm công nhân ở các công ty may… mức thu nhập bấp bênh, công việc không ổn định. Phạm Chí Kiên, sinh năm 1991, tốt nghiệp ngành Khai thác máy tàu biển, Trường cao đẳng Hàng hải 1, đến nay vẫn chưa có công việc ổn định.
Kết quả thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về tỷ lệ thất nghiệpvào năm 2016 cho thấy có sự gia tăng tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm lao động đã qua đào tạo, trong đó có tới 72.000 người có trình độ đại học và trên đại học, chiếm 20% tổng số người thất nghiệp trong cả nước. Từ kết quả đó cho thấy, nếu đào tạo mà không khảo sát sản phẩm của mình có được xã hội chấp nhận hay không sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội.
Các trường nỗ lực hỗ trợ
Trong quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2017, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, bắt đầu từ năm 2018, các trường bắt buộc phải công bố tổng chi phí để đào tạo một sinh viên/năm, tỷ lệ sinh viên chính quy có việc làm sau 12 tháng kể từ khi tốt nghiệp của 2 khóa gần nhất so với năm tuyển sinh (theo nhóm ngành).
Trong công văn 4806 của Bộ GD-ĐT về việc báo cáo tình hình việc làm của sinh viên tốt nghiệp, yêu cầu rõ, báo cáo phân tích kết quả điều tra dựa trên 3 chỉ tiêu: có việc làm, chưa có việc làm và đang học nâng cao. Với quy định này, các trường đại học ở Hải Phòng có những cách làm, giải pháp hiệu quả. Nổi bật là Trường đại học Hàng hải Việt Nam, từ năm học 2012 đến nay nhà trường khảo sát, thống kê về tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm thông qua tiêu chí kiểm định chất lượng người học. Nhà trường thực hiện giải pháp trước khi sinh viên ra trường thu thập thông tin cá nhân, như: hòm thư, số điện thoại… hằng ngày có thông tin việc làm, Trung tâm giới thiệu việc làm nhà trường gửi thông tin giới thiệu việc làm cho sinh viên, nếu sinh viên thấy phù hợp lựa chọn phản hồi lại trung tâm. Với sinh viên sau 6 tháng tốt nghiệp nhà trường đều gọi điện kiểm tra, xác nhận xem sinh viên đi làm chưa và làm ở đâu, công việc có đúng chuyên ngành không…. Thạc sĩ Trương Công Mỹ cho biết: “Ngoài việc thống kê để tự đánh giá, đây còn là một chỉ số giúp nhà trường điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh, cơ cấu lại chương trình nội dung đào tạo, phù hợp với yêu cầu thực tiễn từ thị trường lao động”. Trường đại học Hải Phòng sử dụng nhiều biện pháp để tích hợp kết quả tối ưu nhất. Cụ thể, tuyên truyền về tầm quan trọng của công tác khảo sát cho sinh viên trước khi ra trường, lập bộ phận chuyên trách, liên kết với các công ty doanh nghiệp, đơn vị ….
Năm 2017, Bộ GD-ĐT giao 4 trung tâm kiểm định chất lượng thông qua các quyết định có mục tiêu cụ thể, phương thức, cách làm, nguyên tắc cụ thể để làm thẩm định và xác thực tỷ lệ sinh viên có việc làm mà các trường công bố.Với báo cáo đánh giá tình hình việc làm của sinh viên tốt nghiệp, các trường xác định chỉ tiêu tuyển sinh, điều chỉnh cơ cấu ngành đào tạo, đổi mới nội dung, chương trình đào tạo, phương pháp dạy học hoặc những thay đổi khác nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo của nhà trường.
THẢO ANH
