Ngày càng “thất sủng”
Khởi động từ năm 1997, Sao Mai nhanh chóng khẳng định chỗ đứng trong lòng công chúng như cuộc thi âm nhạc chất lượng nhất trên sóng truyền hình. Còn nhớ những năm 2000, nhà nhà quây quần đón xem đêm nhạc Sao Mai, hào hứng trao đổi về các giọng ca triển vọng. Tuy nhiên, sau mùa thi 2011, Sao Mai bắt đầu chứng kiến cú trượt dài. Sao Mai 2013, từ việc được ưu ái phát sóng trên kênh truyền hình giải trí VTV3, bị đẩy xuống VTV1 do mất lượng lớn quảng cáo và nhãn hàng tài trợ. Nay, Sao Mai chấp nhận lặng lẽ diễn ra trên VTV6 mà không nhận được nhiều sự quan tâm của công chúng và truyền thông như trước. Chương trình Sao Mai điểm hẹn từng được kỳ vọng là sân chơi ca hát hiện đại, mới mẻ cho các tài năng trẻ cũng “chết yểu” sau năm 2014.
 |
Đêm Chung kết xếp hạng Sao Mai 2017 sẽ diễn ra vào 7-10. (Ảnh: thethaovanhoa.vn) |
Giới chuyên môn và những người yêu nhạc không còn mặn mà với cái tên Sao Mai vì từ lâu, chương trình chưa giới thiệu đến công chúng giọng ca đáng nhớ. Trọng Tấn, Anh Thơ từng là những “ngôi sao” sáng sau Sao Mai, đến nay, họ vẫn duy trì sức hút trong làng âm nhạc. Những Ngọc Khuê, Khánh Linh của Sao Mai 2003 hay Phương Linh, Ngọc Anh trưởng thành từ Sao Mai 2005 tuy không còn hoạt động âm nhạc sôi nổi như xưa, nhưng cũng từng có những bài “hit” để lại ấn tượng trong lòng công chúng. Còn những quán quân tưởng sẽ “làm nên chuyện” như Thanh Huyền (2013), Hồng Ngọc (2015),…lại mất hút. Sao Mai 2017 cũng chung số phận khi sát thềm Chung kết đêm 7-10, vẫn khó có thể kể tên những gương mặt ấn tượng, những giọng ca độc đáo, “nghe để nhớ”.
Không còn là “gu” của công chúng
Thực ra, sự “trượt dốc” của Sao Mai trong lòng công chúng là điều dễ dự đoán. Giữa các chương trình truyền hình “nóng” chiếm sóng giờ vàng như Giọng hát Việt, Hòa âm ánh sáng, Gương mặt thương hiệu, Người mẫu Việt Nam,… Sao Mai bộc lộ nhiều điểm thiệt thòi.
Về nội dung, do đề cao kỹ thuật thanh nhạc, các thí sinh tham gia Sao Mai hát rất tốt, rất khỏe, nhưng về cá tính âm nhạc và màu sắc giọng, họ có phần “nhạt” so với thí sinh các cuộc thi khác. Ví dụ, thí sinh tham gia Giọng hát Việt có thể “ăn điểm” trong mắt người nghe với cách phát âm nửa tây nửa ta, giọng “mũi” nghe là lạ, nhưng sẽ không thể được chấp nhận tại Sao Mai. Rõ ràng, khi thế hệ yêu nhạc ngày càng trẻ, cách thể hiện và đánh giá giọng hát của Sao Mai không còn hợp “gu” với một bộ phận công chúng.
Ngoài ra, Sao Mai “lép vế” về tính giải trí so với nhiều chương trình truyền hình hiện nay. NSND Trịnh Lê Văn, Trưởng BTC Sao Mai 2017, khẳng định: “Sao Mai không có chiêu trò. Thí sinh chỉ tập luyện, bước vào hát xong là ra”. Xem Sao Mai, công chúng không thấy những màn đấu đá, những tình tiết hậu trường, đời tư hay những câu chuyện hoàn cảnh lấy nước mắt như ở nhiều chương trình khác. Khi quá quen với sự kịch tính từ các show truyền hình đang nổi, người xem dễ thấy Sao Mai kém hấp dẫn.
Vì không còn là “gu” của công chúng, dễ hiểu khi Sao Mai không thu hút được những giọng ca mới lạ, đam mê và có khả năng tỏa sáng về lâu dài. “Mất mùa” giọng ca hay trong nước là sự phản ánh thực tế Sao Mai nay mất dần sức hút.
Đổi mới để trở lại
Hành trình 20 năm không là ngắn. Sao Mai khẳng định chỗ đứng đủ lớn trong đời sống âm nhạc Việt Nam để không cần “chật vật” tìm cách giành lại công chúng. Như NSND Trịnh Lê Văn chia sẻ, qua 11 mùa thi, Sao Mai tập trung vào tính mục đích thay vì quy mô. Điều Sao Mai cần làm là thay đổi, nhưng phải thay đổi đúng chỗ, đúng cách.
Sao Mai sẽ sa vào “bẫy” của truyền hình thực tế hiện đại nếu cố gắng thay đổi giá trị nghệ thuật lâu năm của chương trình để hợp “gu” hơn với người xem và mở rộng quy mô, vì trở nên dễ dãi sẽ chỉ càng hạ thấp vị thế của Sao Mai. Thay đổi cần thiết mà BTC Sao Mai cần theo đuổi là đổi mới về hình thức thi, cách chọn âm nhạc cho các thí sinh và cách dàn dựng bài thi để tạo sự hấp dẫn về mặt âm nhạc. Những bài hát mới mẻ, có sức ảnh hưởng lớn trong công chúng cần khai thác nhiều hơn thay vì “quanh đi quẩn lại” với các tác phẩm nổi tiếng đã quá quen mặt và khó làm mới. Bên cạnh đó, dàn dựng những ca khúc theo cách mới mẻ hơn về cấu trúc, phong cách sử dụng nhạc cụ và cách hát chắc chắn sẽ tạo nên các tiết mục có dấu ấn, thu hút sự chú ý của truyền thông. Sao Mai đang rất thiếu những màn trình diễn ấn tượng, tạo “bão” trong lòng công chúng như vậy.
Nhạc sĩ Huy Tuấn đánh giá, Sao Mai 2017 có tiến bộ nhất định khi cho phép các thí sinh sử dụng đa dạng âm nhạc trong bài thi của mình. Nhạc ngoại lời Việt, nhạc mash-up, kết hợp nhiều bài hát với nhau, hoặc những ca khúc nhạc Việt mới lạ về thể loại xuất hiện nhiều hơn. Điều này chứng tỏ Sao Mai đang đi đúng hướng, đặt sự hấp dẫn về âm nhạc lên đầu. Khi các tiết mục có nét độc đáo, ấn tượng với chất lượng cao, tự khắc sẽ hấp dẫn truyền thông – công cụ đưa Sao Mai đến gần trở lại với công chúng và thu hút nhân tài mới.
Thu Thảo
