(HPĐT)- Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục - Đào tạo (GD- ĐT) về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và THPT được thực hiện từ năm học 2020- 2021; thể hiện rõ quan điểm đổi mới về hoạt động kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh và nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo giáo viên và học sinh. Trưởng Phòng Giáo dục Trung học, Sở GD- ĐT thành phố PHẠM THỊ THU HÀ trò chuyện với phóng viên Báo Hải Phòng về những ưu điểm trong cách thức kiểm tra, đánh giá mới hướng tới quá trình phấn đấu, tiến bộ người học, cũng như sự chuẩn bị của Sở GD- ĐT trong việc thực hiện Thông tư 26 của Bộ GD- ĐT.
Học sinh Trường THCS Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền) hào hứng tham gia tiết thực hành thí nghiệm môn Hóa học.
- Đồng chí có thể cho biết những điểm mới nổi bật trong đánh giá, xếp loại học sinh theo Thông tư 26 của Bộ GD- ĐT?
- Thông tư 26 của Bộ GD- ĐT là bước đệm giúp giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục chuyển dần sang kiểm tra, đánh giá theo hướng hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực người học. Điều này cũng giúp giáo viên không bỡ ngỡ khi triển khai hoạt động kiểm tra đánh giá trong Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) mới. Theo đó, Thông tư 26 có một số điều chỉnh, đổi mới nổi bật. Trước hết là việc đánh giá học sinh được thực hiện bằng việc kết hợp giữa cả nhận xét và điểm số, thay vì quy định cũ, việc đánh giá bằng nhận xét chỉ thực hiện ở các môn Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật, các môn còn lại đánh giá bằng điểm số. Đáng chú ý, việc nhận xét phải dựa theo các nội dung cụ thể như sự tiến bộ về thái độ, hành vi và kết quả thực hiện các nhiệm vụ học tập của học sinh trong quá trình học tập.
Bên cạnh đó, quy định mới bỏ bớt điểm kiểm tra một tiết và đa dạng hóa hình thức đánh giá học sinh. Học sinh sẽ có các đầu điểm đánh giá thường xuyên và điểm đánh giá định kỳ (gồm kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ). Trong đó, kiểm tra, đánh giá thường xuyên được thực hiện theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến thông qua hỏi - đáp; viết ngắn; thuyết trình; thực hành, thí nghiệm, sản phẩm học tập gắn với chủ đề dạy học cụ thể. Còn kiểm tra, đánh giá định kỳ có thể qua bài kiểm tra được thực hiện trên giấy, hoặc trên máy tính, bằng bài thực hành, dự án học tập. Đây cũng lần đầu hình thức kiểm tra viết được cho phép thực hiện trên máy tính. Điều này nhằm tận dụng thế mạnh của công nghệ thông tin trong giảng dạy nói chung và hoạt động kiểm tra, đánh giá nói riêng.
Thông tư 26 đưa thêm môn Ngoại ngữ vào đánh giá chọn học sinh giỏi. Nếu như trước đây tiêu chí đạt học sinh giỏi là 1 trong 2 môn Toán và Ngữ văn đạt điểm theo quy định, thì nay là 1 trong 3 môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ. Việc này nhằm đẩy mạnh việc phát triển năng lực ngoại ngữ trong học sinh phổ thông, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của việc sử dụng ngoại ngữ trong cuộc sống. Đặc biệt, ngoài danh hiệu học sinh giỏi, học sinh tiên tiến như hiện hành, Bộ GD- ĐT bổ sung danh hiệu học sinh đạt thành tích nổi bật hoặc có tiến bộ vượt bậc trong học tập, rèn luyện với mục đích động viên, khích lệ học sinh nỗ lực hơn trong học tập.
Một điểm nhấn khác của Thông tư 26 là đề kiểm tra với các bài kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ sẽ được xây dựng dựa trên ma trận, đặc tả theo chuẩn kiến thức kỹ năng, đáp ứng theo mức độ cần đạt của môn học, hoạt động giáo dục. Cách làm này sẽ đánh giá sát thực hơn việc học tập đáp ứng chuẩn đầu ra của học sinh và tạo công bằng trong học sinh giữa các lớp, các trường, các vùng miền.
- Vậy, những sửa đổi, bổ sung đó mang lại ý nghĩa, thuận lợi gì trong hoạt động dạy và học của giáo viên, học sinh?
- Có thể nói, Thông tư 26 giúp các nhà trường gỡ bỏ sự cứng nhắc trong kiểm tra, đánh giá học sinh, giúp mỗi đơn vị giáo dục chủ động hơn trong kế hoạch thực hiện các hoạt động giáo dục chung và chuyên môn, trải nghiệm, hướng nghiệp, thi đua khen thưởng và xếp loại.
Cụ thể, giáo viên được giảm bớt áp lực làm đề, chấm bài, lên điểm và vào điểm. Việc đa dạng hình thức kiểm tra giúp mỗi thầy, cô giáo sáng tạo cách dạy, cách giao đề tài và hướng dẫn học sinh thực hành, trải nghiệm vận dụng hiểu biết vào thực tiễn phù hợp hoàn cảnh và trình độ, năng lực học sinh. Đặc biệt, giúp giáo viên nâng cao năng lực, phẩm chất, sâu sát, quan tâm đến học trò hơn. Từ đó, kết quả của hoạt động kiểm tra, đánh giá sẽ sát thực với năng lực của học trò. Quan trọng, sự đa dạng trong cách thức kiểm tra, đánh giá sẽ khuyến khích học sinh tự học, rút kinh nghiệm sau mỗi lần được đánh giá để phấn đấu khắc phục những hạn chế trong kiến thức, khơi gợi tinh thần tự nghiên cứu, bộc lộ năng lực, hiểu biết và kỹ năng qua dự án hoặc thực hành, trải nghiệm. Qua việc thực hiện các dự án học tập, học sinh sẽ được học kiến thức của chương trình gắn liền với ứng dụng trong dự án để học sinh phát triển thêm các năng lực. Những kiến thức được học sẽ được hiểu chắc chắn, sâu sắc hơn khi được quan sát, ứng dụng để xử lý các vấn đề cuộc sống.
- Để triển khai hiệu quả cao hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh theo đúng tinh thần của Thông tư 26, Sở GD- ĐT thành phố có những chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể nào tới các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố?
- Thông tư 26 của Bộ GD- ĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 11-10- 2020. Bởi vậy, ngay sau khi Thông tư được ban hành, Sở GD- ĐT thành phố nghiên cứu và nắm bắt các nội dung của Thông tư một cách nghiêm túc, cụ thể. Đầu tháng 9- 2020, Sở GD- ĐT thành phố có văn bản hướng dẫn các trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học, kiểm tra đánh giá và tổ chức dạy học trực tuyến năm học 2020- 2021. Theo đó, Sở GD- ĐT thành phố lưu ý các nhà trường, tổ/nhóm chuyên môn xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh phù hợp với kế hoạch giáo dục từng môn học, hoạt động giáo dục của nhà trường từ đầu năm học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh. Đồng thời, không kiểm tra, đánh giá những nội dung, bài tập, câu hỏi vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của Chương trình GDPT hiện hành.
Đối với kiểm tra, đánh giá thường xuyên, các tổ, nhóm chuyên môn rà soát đối với từng môn học, hoạt động giáo dục (bao gồm cả chủ đề tự chọn), xác định số điểm kiểm tra thường xuyên cụ thể môn học. Cùng với đó, xây dựng kế hoạch kiểm tra với các nội dung: xác định mục tiêu, lựa chọn hình thức điểm kiểm tra, phạm vi kiến thức, xây dựng các công cụ và tiêu chí đánh giá. Giáo viên thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên với số lần kiểm tra không giới hạn, bởi số điểm kiểm tra này nhằm đánh giá sự tiến bộ của học sinh.
Thời gian tới, Sở GD- ĐT và các trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố sẽ cử các cán bộ cốt cán tham gia các lớp hướng dẫn giáo viên đẩy mạnh đa dạng hóa các hình thức kiểm tra, đánh giá; bảo đảm thực hiện thành công trong chương trình GDPT hiện hành và chương trình GDPT mới, cũng như chương trình tập huấn xây dựng và sử dụng ma trận, đặc tả bài kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ cho các môn học do Bộ GD- ĐT tổ chức.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
