Đổi mới sát hạch, nâng kỹ năng lái xe thực tế

Yêu cầu thực tiễn

Theo Thông tư 108/2026/TT-BCA, ngày 29/6/2026 của Bộ Công an quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; sử dụng giấy phép lái xe quốc tế, từ ngày 1/3/2027, phần sát hạch thực hành lái ô tô trên đường sẽ bổ sung 2 nội dung gồm tăng tốc vượt xe và tăng tốc chuyển làn. Thí sinh phải thực hiện đúng quy trình, từ quan sát, sử dụng tín hiệu báo rẽ, kiểm tra điều kiện an toàn đến chuyển làn, vượt xe và trở lại làn đường phù hợp.

Theo Trung tá Lê Hoàng Vinh, sát hạch viên, Đội Đăng ký, quản lý phương tiện giao thông và sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố), vượt xe và chuyển làn là những kỹ năng rất quen thuộc. Khi học lái xe học viên sẽ được hướng dẫn và thực hành, song việc đưa các kỹ năng vào sát hạch, với các thao tác, yêu cầu cụ thể sẽ đánh giá rõ năng lực của người lái xe và khả năng xử lý tình huống.

Trong thực tế, nhiều lái xe khi vượt xe, chuyển làn quan sát chưa đầy đủ, sử dụng tín hiệu quá muộn hoặc chỉ mang tính hình thức, chuyển làn đột ngột, không kiểm tra điểm mù và không giữ khoảng cách phù hợp. Bởi vậy, chỉ một thao tác thiếu chính xác trong vài giây cũng có thể tạo ra những tình huống nguy hiểm. Chuyển làn đột ngột khiến xe phía sau không kịp xử lý; vượt xe khi khoảng trống hoặc tầm nhìn không bảo đảm có thể dẫn tới va chạm với phương tiện cùng chiều hoặc ngược chiều.

Theo Trung tá Lê Hoàng Vinh, việc bổ sung các bài thi tăng tốc vượt xe, tăng tốc chuyển làn không nhằm làm khó hay đánh đố thí sinh, mà hướng tới đánh giá thực chất hơn năng lực điều khiển phương tiện trong những tình huống thường gặp khi tham gia giao thông. Đổi mới nội dung sát hạch cũng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bảo đảm người được cấp giấy phép lái xe là những người thật sự có đủ điều kiện, kỹ năng phán đoán, xử lý tình huống khi lái xe trên đường; góp phần tạo nên môi trường giao thông an toàn, văn minh.

Sát hạch thực chất, đào tạo chủ động

Theo bà Trần Thị Phượng, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và sát hạch lái xe Lập Phương Thành, việc bổ sung nội dung vượt xe, chuyển làn và trở lại làn sau khi vượt vào sát hạch thực hành trên đường trường là cần thiết, giúp quá trình đào tạo ngày càng sát với thực tế giao thông. Để chủ động đáp ứng yêu cầu mới, Trung tâm đã rà soát, bổ sung bài luyện tập chuyên sâu theo quy chuẩn sát hạch lái xe trên đường.

Nội dung thực hành được thiết kế để học viên rèn khả năng quan sát, phối hợp các thao tác liên tục và xử lý tình huống trong nhiều điều kiện giao thông khác nhau. Giáo viên cũng tăng cường cho học viên thực hành trên các tuyến đường có nhiều làn xe, dải phân cách cứng và mật độ phương tiện đa dạng, qua đó hình thành kỹ năng thay vì học thuộc quy trình.

Là người thường xuyên tham gia giao thông, anh Trần Đức Đạt, phường An Dương cho rằng, việc bổ sung bài thi vượt xe, chuyển làn là cần thiết, bởi đây là những kỹ năng thường xuyên được sử dụng khi tham gia giao thông nhưng cũng dễ phát sinh nguy hiểm nếu xử lý không đúng. Theo anh Đạt, nếu người lái được rèn kỹ ngay từ khâu đào tạo thì khi ra đường thực tế sẽ tự tin hơn, nhất là trong điều kiện giao thông đông đúc, tốc độ cao hoặc khi lưu thông trên các tuyến đường nhiều làn.