(HPĐT)- Kể từ khi dịch bệnh COVID-229 bùng phát, thời gian ở nhà của mỗi người nhiều hơn, nên tình trạng “ra điện thoại thông minh, vào ti vi kết nối internet” diễn ra phổ biến. Trước thực tế đó, rất cần sự nỗ lực của các thư viện, trường học, địa phương, gia đình để đưa sách đến với trẻ nhỏ, góp phần khơi dậy văn hóa đọc.
Sở Văn hóa và Thể thao giới thiệu sách tới bạn đọc tại triển lãm ảnh, tư liệu “Hải Phòng vươn ra biển lớn” trong tháng 5-2021.
Khơi dậy niềm yêu sách
Trong quãng thời gian nghỉ hơn 4 tháng hè vừa qua, các con của chị Lê Thị Hằng, ở đường Phương Lưu (quận Hải An) đang học tiểu học và mầm non thường xuyên xem điện thoại, ti vi. Chị Hằng rất lo lắng vì xem quá nhiều thiết bị điện tử trong thời gian dài khiến, các bé không chỉ bị cận thị, mà còn gây rối loạn hệ thần kinh. Tranh thủ những ngày tạm thời đóng cửa hàng ăn uống, chị Hằng tìm đến cửa hiệu sách, chọn mua những cuốn truyện tranh Đôrêmon hay “Tý cuội” và truyện cổ tích... để đọc cùng các con. Qua 4 tháng, các con của chị Hằng nhớ nhiều hơn các nhân vật và câu chuyện cổ tích mà trước đây, chị Hằng từng được nghe bà, mẹ kể. Chị Hằng cũng cảm thấy thích đọc sách hơn sau những ngày cuốn theo công việc. “Để duy trì thói quen đọc sách của trẻ không dễ. Người lớn phải kiên trì đọc sách cùng trẻ, bởi chỉ sao nhãng, trẻ lại cuốn hút vào những trò chơi trên điện thoại, ti vi”, chị Hằng bộc bạch.
Không chỉ chị Hằng, trong tháng 5-2021 vừa qua, các cô giáo Trường THPT Ngô Quyền nhờ những cuốn sách văn, sách toán, giáo trình dạy học... mà thời gian thực hiện cách ly y tế tập trung như trôi nhanh hơn. Hơn cả, cô trò trong và ngoài khu cách ly vẫn kết nối thông qua những giá trị tri thức của sách mang lại. Thế mới thấy, nhờ có văn hóa đọc, mỗi người trấn tĩnh tinh thần, tìm đến nguồn vui, nguồn tri thức bất tận của sách mà không ai có thể phủ nhận trong những ngày giãn cách phòng, chống dịch COVID-19 .
Từ năm 2020 đến nay, do công tác phòng, chống dịch COVID-19 của thành phố được kiểm soát tốt, nên Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố vẫn mở cửa phục vụ bạn đọc. Nhiều bạn đọc yêu sách có điều kiện duy trì được thói quen, văn hóa đọc. Kết quả này thể hiện rõ ở Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc do Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố tổ chức từ tháng 5 đến tháng 8- 2021, đúng vào thời gian cao điểm thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19. Kết quả, có gần 105 nghìn bài viết của học sinh đến từ 255 trường tiểu học, THCS, THPT trên toàn thành phố tham gia. Đây là số bài tham dự do đơn vị tổ chức cuộc thi khống chế, không sẽ còn nhiều học sinh tham dự hơn thế. Ngoài ra, chưa kể các quận, huyện đều tổ chức cuộc thi riêng để tổng hợp, lựa chọn gửi thi về cấp thành phố. Như vậy, từ trường học đến các địa phương, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố đều nỗ lực khơi dậy văn hóa đọc trong thế hệ trẻ, kéo các em đến gần hơn với sách, hạn chế thời gian xem ti vi, điện thoại, chơi game... Qua đây, còn khơi dậy khả năng sáng tạo, rèn luyện kỹ năng viết, quan điểm của người đọc rất cần trau dồi trong cuộc sống.
Số hóa, đưa sách đến bạn đọc
Thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương, đơn vị, đoàn thể, doanh nghiệp trên cả nước nỗ lực đưa sách tới bạn đọc. Như Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đẩy mạnh chương trình “đọc sách cùng bạn” với nhiều hoạt động truyền thông nhằm nâng cao kỹ năng và phương pháp đọc sách. Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phát động cuộc thi viết “Đọc sách để thay đổi” hay “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn”. Tại các vùng dịch COVID-19, nhất là tại thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, các nhà sách, đoàn thanh niên đưa hàng nghìn cuốn sách hay, bổ ích tới tay nhân dân đang trong các khu cách ly, khu phong tỏa y tế để thực hiện phòng, chống dịch. Sách đến nơi cần đến và kịp thời giúp bạn đọc giải tỏa áp lực căng thẳng và lạc quan, yêu đời hơn để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Giám đốc Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố Vũ Văn Tuấn cho biết, ngoài bảo đảm phục vụ bạn đọc tại thư viện đều đặn, đơn vị phát triển thư viện số, bạn đọc có thể mượn sách từ xa qua website thuvienhaiphong.org.vn. Điều quan trọng, bạn đọc đều được làm thẻ đọc miễn phí. Đồng thời, trong thời gian giãn cách xã hội, đơn vị liên tục giới thiệu các triển lãm sách trực tuyến, những cuốn sách mới, có ý nghĩa, nhất là vào những dịp lễ, kỷ niệm trên website, facebook tới bạn đọc. Thời gian này, khi các trường học bước vào năm học mới, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố đang lên kế hoạch để nối tiếp trở lại những chuyến xe thư viện lưu động, mang tri thức, lan tỏa văn hóa đọc tới hàng trăm, hàng nghìn học sinh vùng sâu, vùng xa ngoại thành.
Thời gian phòng, chống dịch chưa biết khi nào kết thúc, nên để “vitamin” sách đến với bạn đọc, khơi dậy văn hóa đọc trong nhân dân, từ cách làm của các địa phương bạn, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố nên linh hoạt, tăng cường thêm kế hoạch đưa sách về các khu cách ly y tế tập trung, khu phong tỏa, ngoài các thư viện cơ sở, trường học. Cùng với đó, các trường học đẩy mạnh “thư viện 50k”, “Thư viện xanh thân thiện” cuốn hút, dần hình thành thói quen đọc sách từ ngay trên ghế nhà trường, ngoài đọc sách giáo khoa. Tại các gia đình, các cha mẹ quan tâm lựa chọn những cuốn sách phù hợp lứa tuổi trẻ nhỏ để cùng con đọc sách, gắn kết tình thân và nhân lên tình yêu sách trong trẻ. Ngoài các biện pháp trên, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố nghiên cứu số hóa các đầu sách chuyển đến các máy đọc hoặc đặt các máy đọc sách tại các khu vực đông người, bến tàu, xe, quảng trường để nhân lên văn hóa đọc mọi lúc mọi nơi./.
Bài và ảnh: MẠNH QUANG
