Khó kiểm soát chất lượng
Giáo viên nước ngoài giảng dạy tại Trung tâm Ngoại ngữ Đặng Tuấn. Ảnh: CTV
Mới 4 tuổi, nhưng em Đỗ Quang Minh (quận Lê Chân) được bố mẹ cho học tiếng Anh ở Trung tâm Anh ngữ APAX, với giáo viên người nước ngoài. Theo chị Nguyễn Phương Trang, mẹ của Minh, từ ngày theo học giáo viên người nước ngoài, phản xạ tiếng Anh của em tốt hơn, khả năng nghe được nâng cao, phát âm chuẩn. Không những vậy, Minh còn tự tin khi giao tiếp với người lớn, bạn bè, nhất là người nước ngoài. Vì vậy, dù học phí tại Trung tâm Anh ngữ APAX với mức giá 30 triệu đồng/năm là khá cao, nhưng gia đình chị Trang vẫn cố gắng cho con theo học, với mong muốn con sau có nền tảng tiếng Anh vững chắc để đi du học.
Hiện nay, nhu cầu cho con học tiếng Anh, nhất là học với giáo viên người nước ngoài đang trở thành hiện tượng phổ biến nên dù phải đóng thêm học phí để con học với giáo viên người nước ngoài nhưng các cha mẹ vẫn khá hào hứng. Thậm chí, có những cha mẹ đầu tư cho con theo học chương trình song ngữ từ bậc mầm non dù rằng học phí đắt gấp 5, gấp 6 lần so với trường công lập. Nắm bắt tâm lý này của cha mẹ học sinh, hàng loạt trường học cũng như trung tâm ngoại ngữ sử dụng giáo viên người nước ngoài dạy tiếng Anh ra đời.
Để thu hút học viên, các trung tâm này đua nhau đưa ra nhiều hình thức quảng cáo bắt mắt và hấp dẫn. Nội dung các tờ quảng cáo thường thấy như là “Đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm, giáo viên bản ngữ”… Các thẻ giảm giá học phí, thẻ học bổng cũng là hình thức được các trung tâm chuộng dùng. Mức giảm trung bình từ 20, 30 đến 50%, thậm chí có nơi giảm đến 70% học phí khóa học. Với những khuyến mãi hấp dẫn như vậy, nhiều cha mẹ cấp tốc đăng ký cho con theo học. Tuy nhiên, những trung tâm này có thực sự chất lượng hay không và việc học của con em mình có đạt được hiệu quả hay không thì chưa thể kiểm chứng. Lê Phương Anh, học sinh lớp 9 Trường THCS Chu Văn An (quận Ngô Quyền) kể, em từng học với giáo viên người nước ngoài tại trung tâm ngoại ngữ. Thỉnh thoảng, thầy viết vài công thức đơn giản lên bảng, lấy ví dụ rồi cho em và các bạn chơi trò chơi hoặc bật phim xem đến hết buổi. Em cảm thấy thất vọng, nhưng vẫn cố gắng học vì tiếc số học phí đã bỏ ra.
Công khai danh sách đơn vị đủ điều kiện giảng dạy
Theo quy định cấp phép lao động cho người nước ngoài dạy tiếng Anh ở Việt Nam, người nước ngoài phải hội đủ nhiều điều kiện như sức khỏe tốt, lý lịch tư pháp trong sạch, bằng đại học liên quan đến sư phạm, chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh quốc tế (TESOL hoặc CELTA). Thế nhưng, những trung tâm nhỏ ít có điều kiện để tuyển dụng giáo viên uy tín của nước ngoài. Đồng thời, số lượng giáo viên nước ngoài đủ chuẩn cũng không nhiều nên thường bị các trung tâm lớn tuyển dụng hết. Vì vậy, thay vì sử dụng giáo viên có chứng chỉ giảng dạy và phải qua quy trình khá phức tạp để xin giấy phép thì các trung tâm thường thuê giáo viên là những người nước ngoài sang Việt Nam bằng con đường du lịch với thời gian làm việc ngắn. Các bậc cha mẹ do không hiểu biết đầy đủ nên không phân biệt được đâu là giáo viên “người bản ngữ” hay giáo viên “đến từ quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ 2”.
Đại diện Trung tâm Anh ngữ APAX Hải Phòng cho biết, hiện nay đơn vị này có khoảng 25 giáo viên nước ngoài, chủ yếu đến từ các nước Anh hoặc Mỹ. Ngoài ra, giáo viên phải có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế và giấy phép hành nghề tại Việt Nam. Tuy nhiên, đại diện trung tâm thừa nhận, hiện nay trên địa bàn thành phố có nhiều trung tâm ngoại ngữ quảng cáo sai sự thật về chất lượng giáo viên, cũng như cơ sở vật chất dạy học.
Bà Đặng Kiều Trinh, Giám đốc phụ trách Trung tâm ngoại ngữ Đặng Tuấn cho biết, để tạo được uy tín với cha mẹ học sinh, trung tâm chỉ tuyển các giáo viên có kinh nghiệm dạy tiếng Anh và lý lịch, bằng cấp rõ ràng. Bà Trinh cũng cho rằng, để tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các trung tâm, các cơ quan chức năng như Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, Sở Giáo dục, chính quyền địa phương tăng cường quản lý người nước ngoài lao động tại Việt Nam, trong đó có giáo viên người nước ngoài, như yêu cầu các trung tâm công khai mọi thông tin như bằng cấp, chứng chỉ, quốc tịch của đội ngũ giáo viên người nước ngoài, tránh tình trạng “mập mờ” như hiện nay.
Về phía cha mẹ học sinh cần cân nhắc, lựa chọn những trung tâm có uy tín, có chất lượng cho con theo học. Hơn nữa, quan trọng là tìm đúng những giáo viên có trình độ, có kinh nghiệm theo đúng như quy định pháp luật đề ra để bảo đảm chất lượng dạy và học.
Hiệp LêTheo Thông tư 21/2018/TT-BGDĐT ngày 24-8-2018 của Bộ Giáo dục- Đào tạo về quy chế tổ chức và hoạt động của trung tâm ngoại ngữ, tin học, UBND cấp tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo Sở Giáo dục- Đào tạo chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan và UBND cấp huyện hướng dẫn, thanh tra và kiểm tra việc tổ chức, hoạt động của các trung tâm ngoại ngữ, tin học trên địa bàn. Sở Giáo dục – Đào tạo các tỉnh, thành phố phải công khai danh sách các trung tâm ngoại ngữ, tin học trên địa bàn, các cam kết chất lượng, điều kiện bảo đảm chất lượng, thời gian thành lập, địa điểm được cấp phép hoạt động trên cổng thông tin điện tử của sở để người học và xã hội giám sát.
