(HPĐT)- Theo thống kê của Sở Tư pháp, năm 2022, toàn thành phố có hơn 1.200/ gần 1.400 vụ việc được hòa giải thành từ cấp cơ sở (đạt hơn 85%). Con số này phản ánh sự cần mẫn, thầm lặng của các hòa giải viên trong công tác hòa giải tại cơ sở, giữ gìn tình làng, nghĩa xóm, vun đắp hạnh phúc các gia đình, góp chung vào sự ổn định, phát triển của thành phố.

Công chức Sở Tư pháp chuyển giao tài liệu tuyên truyền pháp luật tới các hòa giải viên ở quận Dương Kinh.
Không để chuyện bé xé ra to
45 năm tuổi Đảng, có tới 40 năm làm công tác hòa giải viên cơ sở, đến nay ông Phạm Văn Khanh, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng tổ hòa giải thôn Thống Nhất, xã Minh Tân (huyện Kiến Thụy) trở thành một trong các hòa giải viên tiêu biểu của địa phương. Nói về công việc mà nhiều người vẫn đùa là “vác tù và hàng tổng”, ông Khanh bày tỏ: Thôn Thống Nhất có 267 hộ dân, phát sinh khoảng 5 vụ mâu thuẫn nhỏ/năm từ các vấn đề dân sinh trong cuộc sống hằng ngày. Tổ hòa giải của thôn hiện có 7 thành viên. Trước mỗi vụ hòa giải, ông Khanh và các thành viên nghiên cứu kỹ nội dung, hoàn cảnh, tính cách từng người có liên quan để có cách giải quyết hiệu quả nhất. Công việc hòa giải không phải lúc nào cũng thuận, đòi hỏi sự kiên trì và uy tín của mỗi thành viên. Đơn cử vụ việc xảy ra tháng 6-2022 vừa qua, một hộ gia đình ở thôn xả thẳng nước thải ra ngõ, gây mâu thuẫn với các hộ chung quanh. Sau gần 2 tháng ròng rã, với sự kiên trì, bền bỉ phân tích cái lý, cái tình, những quy định về bảo vệ môi trường, vụ việc được hòa giải thành. Kết quả là hộ gia đình nêu trên tự nguyện làm hệ thống xử lý nước thải, bảo đảm vệ sinh môi trường, đoàn kết giữa các gia đình trong thôn xóm. Đây chỉ là một trong các vụ việc bác và các thành viên hòa giải thành công, quyết không để “chuyện bé xé ra to” ảnh hưởng trật tự trị an trên địa bàn xã.
Còn tại huyện Vĩnh Bảo, trong năm 2022, toàn huyện có 201/230 mâu thuẫn được hòa giải thành từ sự vào cuộc nhiệt tình của các hòa giải viên cơ sở. Đồng chí Nguyễn Thị Ngà, Phó Trưởng Phòng Tư pháp huyện Vĩnh Bảo thông tin: Toàn huyện có 1.856 hòa giải viên cơ sở trên 30 xã. Mỗi tổ hòa giải có từ 5 đến 7 người là Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn, xóm, đại diện Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… Hiện nay, các lĩnh vực đất đai, hôn nhân gia đình, dân sự thường dễ phát sinh mâu thuẫn. Với phương châm hòa giải góp phần giữ gìn tình làng, nghĩa xóm, các hòa giải viên tại huyện Vĩnh Bảo cần mẫn, kiên trì thực hiện. Nỗ lực đó được minh chứng bằng việc giảm thiểu đơn thư khiếu kiện, ổn định an ninh trật tự trên địa bàn huyện nói chung. Như tháng 7-2022, tại thôn 2 xã Việt Tiến phát sinh đơn thư của một số hộ dân phản ánh có gia đình trong thôn lấp ao làm vườn ảnh hưởng việc thoát nước mưa, nước thải sinh hoạt của thôn. Sau hơn 2 tháng kiên trì gặp gỡ, vận động, phân tích pháp luật đất đai, gia đình nêu trên tự nguyện để xóm làm lại đường thoát nước, các hộ dân cũng rút đơn thư khiếu kiện.
Nâng cao chất lượng hòa giải viên
Đồng chí Lưu Thị Thu Huyền, Trưởng Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp) cho biết: Tại nhiều địa phương, công tác hòa giải ở cơ sở không chỉ góp phần hạn chế đơn thư, mà thông qua đó nhiều chính sách của Ðảng, Nhà nước, thành phố về phát triển kinh tế, xã hội được truyền tải, nâng cao hiểu biết về pháp luật cho người dân. Toàn thành phố hiện có gần 2 nghìn tổ hòa giải với hơn 11 nghìn hòa giải viên. Hằng năm, Sở Tư pháp tổ chức tập huấn, phát hành tài liệu để bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng hòa giải cho đội ngũ này.
Năm 2022, thực hiện chỉ đạo điểm về nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, Sở Tư pháp phối hợp với UBND các quận Đồ Sơn, Dương Kinh, Kiến An, Lê Chân và 4 huyện Thủy Nguyên, Vĩnh Bảo, Cát Hải, Tiên Lãng tập huấn chuyên sâu về kỹ năng hòa giải, kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các hòa giải viên. Thời gian tới, Sở Tư pháp tiếp tục đẩy mạnh việc nâng cao công tác bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ này; làm tốt công tác rà soát, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở bảo đảm chất lượng và đúng theo quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở, gắn hoạt động hòa giải ở cơ sở với phổ biến, giáo dục pháp luật, xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động hòa giải ở cơ sở hiện nay còn có những khó khăn, vướng mắc, trong đó, chế độ đối với đội ngũ hòa giải viên chưa được quan tâm. Để công tác hòa giải ở cơ sở phát huy hiệu quả, góp phần phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và trật tự, an ninh ở địa phương, bên cạnh nâng cao bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho hòa giải viên, Trưởng Phòng Tư pháp huyện Kiến Thụy Nguyễn Thị Hồng Vân đề xuất cần thêm chế độ với hòa giải viên để lực động viên, khuyến khích sự tự nguyện trong hoạt động này. Bên cạnh đó, bản thân các hòa giải viên tự trau dồi, rèn luyện kỹ năng, tiếp cận, học hỏi kiến thức, hiểu biết về pháp luật và phát huy tinh thần, trách nhiệm trong việc phát hiện, hóa giải các mâu thuẫn, tranh chấp trong dân cư trên địa bàn./.
Bài và ảnh: TUỆ MINH