Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh (kỳ 1)

Kỳ 1: Xây dựng Luật nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính trên môi trường điện tử

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam đang được các đại biểu Quốc hội thảo luận, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV. Chuyên đề An ninh Hải Phòng trân trọng giới thiệu về các căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn; mục đích, quan điểm chỉ đạo xây dựng luật và những nội dung cơ bản cần nghiên cứu sửa đổi mà Bộ Công an thừa ủy quyền Chính phủ soạn thảo trình Quốc hội…

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về ứng dụng phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và chủ động trước cuộc cách mạng công nghệ 4.0, hoàn thành xây dựng Chính phủ số, đưa Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu khu vực và thế giới về kinh tế số, phát triển ngành Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Tuy nhiên, qua rà soát các quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam chưa đáp ứng được các chủ trương, chính sách của Đảng nên cần thiết phải nghiên cứu sửa đổi để thể chế hóa các chủ trương, chính sách đó.

Vì vậy, việc nghiên cứu, soạn thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam là điều cần thiết, góp phần đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc cấp giấy tờ  xuất nhập cảnh và người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú tại Việt Nam; góp phần phát triển kinh tế - xã hội; vừa bảo đảm giữ vững an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, đồng thời cũng hoàn thiện cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Bộ Công an xác định, việc xây dựng Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam là việc tiếp tục thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng, phủ hợp với Hiến pháp, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc cấp giấy tờ xuất nhập cảnh và người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú tại Việt Nam. Xây dựng dự án Luật trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành còn phù hợp với thực tiễn và giải quyết những vấn đề cần điều chỉnh đê góp phần thực hiện tốt hơn đường lối đối ngoại, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội đất nước.

Qua nghiên cứu thực tiễn, tổng kết thi hành Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, Bộ Công an nhận thấy đã phát sinh một số  tồn tại, hạn chế và yêu cầu của tình hình thực tiễn cần thiết phải sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Cụ thể là:

Đối với Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam: Hiện tại, Khoản 1 Điều 15 của Luật này quy định “Người đề nghị cấp hộ chiếu nộp tờ khai theo mẫu đã điền đầy đủ thông tin, 2 ảnh chân dung và giấy tờ liên quan theo quy định; xuất trình Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng”. Như vậy, theo quy định trên thì người đề nghị cấp Hộ chiếu phổ thông ở trong nước phải trực tiếp thực hiện đề nghị cấp hộ chiếu tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh; do vậy, để bảo đảm cơ sở pháp lý thực hiện việc cấp hộ chiếu phổ thông cho công dân ở dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 cần bổ sung quy định về hình thức, trình tự và thủ tục thực hiện đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông trên môi trường điện tử.

Cùng với đó, theo quy định tại điểm a, khoản 2, Điều 28 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam thì trong thời hạn 48 giờ kể từ khi phát hiện hộ chiếu phổ thông bị mất, người mất hộ chiếu trực tiếp nộp hoặc gửi đơn báo mất theo mẫu cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nơi thuận lợi hoặc cơ quan công an nơi gần nhất hoặc đơn vị kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu hoặc cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nơi thuận lợi. Như vậy, cũng cần nghiên cứu bổ sung quy định về hình thức, trình tự và thủ tục thực hiện báo mất hộ chiếu phổ thông trên môi trường điện tử.

Còn theo quy định tại khoản 2, Điều 32 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam thì người đề nghị khôi phục giá trị sử dụng hộ chiếu phổ thông trực tiếp nộp tờ khai hộ chiếu tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an hoặc cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nơi thuận lợi. Để tạo điều kiện thuận lợi cho công dân trong việc thực hiện đề nghị khôi phục giá trị sử dụng của hộ chiếu phổ thông trên môi trường điện tử cần nghiên cứu, bổ sung quy định này vào Luật Xuất, nhập cảnh của công dân Việt Nam….

(còn nữa)