Dồn lực gỡ “thẻ vàng” thủy sản

Tàu cá đánh bắt xa bờ neo đậu tại cảng cá Bạch Long Vĩ. Ảnh: TRUNG KIÊN

(HPĐT)- Đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam cận kề. Đây được xem là cơ hội quyết định để gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU). Mặc dù có nhiều chuyển biến tích cực trong chống khai thác IUU, nhưng để thuyết phục tuyệt đối nếu được đón đoàn thanh tra, thành phố dồn lực, thực hiện đồng loạt các giải pháp với quyết tâm nỗ lực cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” trong năm 2024.

Khắc phục nhiều hạn chế

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Bá Công thông tin: Tính đến ngày 15-4, trên địa bàn thành phố có 837 tàu cá đủ điều kiện hoạt động, trong đó 321 có chiều dài trên 15 m và lắp thiết bị giám sát hành trình. 100% số tàu cá được cấp giấy phép khai thác thủy sản, kẻ biển, đánh dấu. Từ sau đợt thanh tra lần thứ 4 của EC (tháng 10-2023), đến nay thành phố triển khai, hoàn thành rà soát toàn bộ số lượng tàu cá để đăng ký, cập nhật 100% vào cơ sở dữ liệu tàu cá quốc gia. Từ đầu năm 2024 đến nay, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương ven biển tập trung cao xác minh, xử phạt chủ tàu cá mất kết nối giám sát hành trình (VMS) vẫn hoạt động trên biển. Trong đó, phát hiện 118 tàu cá mất kết nối khi khai thác trên biển, trong đó xác minh, xử phạt 4 tàu với số tiền hơn 107 triệu đồng (110 tàu không xử phạt do kịp thời kết nối trở lại hoặc đang neo tại bờ sửa chữa; 6 tàu tiếp tục thTHEOeo dõi). Riêng với số tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép), từ đầu năm đến nay, UBND thành phố rà soát, thống kê được 94 tàu “3 không” và chỉ đạo các ban, ngành, địa phương quản lý chặt không để các tàu này ra khơi.

Theo Phó chi cục trưởng phụ trách Chi cục Thuỷ sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Đỗ Đức Thịnh, nhằm khắc phục những hạn chế trong ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản, đơn vị tích cực tuyên truyền, vận động ngư dân ghi nhật ký khai thác phải bảo đảm đúng, đầy đủ thông tin nghề khai thác, vị trí mẻ lưới phù hợp với dữ liệu giám sát hành trình. Việc ghi sổ sách thông tin tàu cá thông báo ra, vào cảng khớp với biên bản kiểm tra, giám sát tàu cá. Công tác xác nhận nguồn gốc hải sản khai thác thực hiện nghiêm túc, bảo đảm khoa học, truy xuất được nguồn gốc, kịp thời phục vụ công tác kiểm tra nếu được yêu cầu.

Khu neo đậu tàu, thuyền Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) những ngày cuối tháng 4 này, các tàu về bờ đều thực hiện nghiêm quy định về chống khai thác IUU. Ngư dân Lê Văn Phinh, chủ tàu HP- 90998TS chuyên đánh bắt xa bờ cho rằng, nếu không chấp hành nghiêm quy định đánh bắt thủy sản trên biển, thiệt hại trước tiên thuộc về ngư dân. Vì nếu xâm phạm vùng biển nước ngoài, không những bị bắt giữ, phạt tiền mà còn đứng trước nguy cơ tịch thu cả tàu…Hơn nữa, hành vi này ảnh hưởng đến nỗ lực gỡ “thẻ vàng" thành phố và cả nước đang nỗ lực thực hiện.

Dồn lực cho cơ hội cuối

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng, chống khai thác IUU thành phố Đỗ Gia Khánh cho biết: Từ đầu năm 2024 đến nay, Ban chỉ đạo tham mưu UBND thành phố dồn lực, thực hiện đợt “cao điểm của cao điểm” các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách chống khai thác IUU, nhất là ngăn chặn từ sớm, từ xa, từ trong bờ các tàu cá, ngư dân có ý định đi khai thác bất hợp pháp tại vùng biển nước ngoài. Ngành thủy sản phối hợp lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường giám sát tàu cá hoạt động trên biển, tổ chức kiểm tra tàu khi xuất bến và thực hiện tốt việc truy xuất nguồn gốc hải sản. Tiếp tục giám sát 24/24 hoạt động tàu cá qua hệ thống giám sát tàu cá, kịp thời thông báo thuyền trưởng khi thiết bị mất kết nối, hoạt động sai vùng. Điều tra, đấu tranh, xử lý triệt để các trường hợp cố tình vi phạm khai thác IUU.

Theo Chủ tịch UBND xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) Phạm Văn Khải, tuy địa phương không để xảy ra tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài nhưng để nắm chắc hoạt động tàu cá vươn khơi, từ đầu năm 2024, địa phương triển khai mô hình “mỗi đoàn thể, tổ chức chính trị- xã hội, cán bộ, đảng viên giám sát từ 1 đến 3 tàu cá”; Liên tập đoàn đánh cá Nam Triệu thành lập tổ phản ứng nhanh… phát huy hiệu quả bước đầu. Đồng thời, địa phương tiến hành giám sát, quản lý chặt không để tàu cá “3 không” tham gia hoạt động khai thác.

\Còn chưa tới 1 tháng nữa, Đoàn thanh tra của EC sang Việt Nam kiểm tra lần thứ 5. Đây được xem là cơ hội cuối để Việt Nam gỡ “thẻ vàng”. Mới nhất, ngày 10-4, Ban Bí thư Trung ương ban hành Chỉ thị 32- CT- TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển ngành thủy sản, với quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2024 và duy trì kết quả bền vững. Mới đây, Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Thọ, Trưởng Ban chỉ đạo chống khai thác IUU thành phố kiểm tra đột xuất tại cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) và yêu cầu các sở, ngành, địa phương ven biển xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị, trọng tâm, phải thực hiện quyết liệt. Trong đó tập trung động viên, nhắc nhở ngư dân chấp hành tốt quy định về khai thác IUU; các địa phương, lực lượng biên phòng kiểm soát chặt tàu “3 không”; xử lý kịp thời các vụ việc, hành vi vi phạm quy định chống khai thác IUU, cập nhật đầy đủ kết quả xử lý lên cơ sở dữ liệu… để cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” IUU thành công.