Đồng bộ trong đền bù, giải phóng mặt bằng để thu hút đầu tư

Nhiều khó khăn phát sinh

Phó giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực Kiến Thuỵ Nguyễn Văn Tuấn cho biết: Tại khu vực đông Hải Phòng, giá đất để tính toán hỗ trợ cho loại đất trồng cây hằng năm (gồm cả đất trồng lúa) đối với khu vực nông thôn là 72 nghìn đồng/m²trong khi khu vực đô thị là 130 nghìn đồng/m². Đây là căn cứ để tính mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với hộ dân có đất bị thu hồi. Điều này đang gây nhiều khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng với những khu vực đất nông nghiệp nằm giáp ranh giữa ngoại thành và đô thị. Bởi, những hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi có sự so sánh, dẫn đến kiến nghị, khiếu kiện. Đây chỉ là một trong nhiều vấn đề, tình huống các địa phương gặp trong quá trình thu hồi, giải phóng mặt bằng dự án.

Theo đại diện lãnh đạo xã Chấn Hưng, trên địa bàn xã hiện có trường hợp người dân đã hiến đất để làm đường ngõ xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, nay có dự án mới đầu tư xây dựng trên địa bàn, thu hồi phần đất người dân đã hiến tặng. Vậy người dân có được tính đền bù, hỗ trợ đối với phần đất mình đã hiến, tặng hay không? Hay như trường hợp dự án chỉnh trang đô thị tại khu vực bến xe Lạc Long cũ (phường Hồng Bàng), dù được phê duyệt chủ trương hoàn thành thực hiện trong 2 năm 2023 - 2024 nhưng đến nay vẫn ách tắc trong tính toán đề bù, hỗ trợ đối với công trình kiến trúc của Công ty CP Vận tải thuỷ 3…

Sau hợp nhất, thành phố Hải Phòng có nhiều dự án được triển khai, đòi hỏi tiến độ giải phóng mặt bằng nhanh. Tuy nhiên, nhất là từ ngày 1/7/2025, quá trình thực hiện phát sinh nhiều vấn đề cần sớm tháo gỡ.

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Dương Đình Ổn cho biết: Sau khi Luật Đất đai năm 2024, Nghị định số 88/22024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được ban hành, tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng trước đây ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy định chi tiết các nội dung được luật, nghị định giao về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Các văn bản gồm: Quyết định số 28/2024/QĐ-UBND ngày 9/8/2024 của UBND tỉnh Hải Dương, bổ sung tại Quyết định số 51/2024/QĐ-UBND ngày 22/11/2024; Quyết định số 28/2024/QĐ-UBND ngày 22/10/2024 của UBND thành phố Hải Phòng. Các quyết định này cơ bản phù hợp với điều kiện, tình hình thực tiễn tại từng địa phương, góp phần đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn.

Tuy nhiên, sau khi hợp nhất 2 địa phương và thành lập thành phố Hải Phòng mới, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại nhiều địa phương bộc lộ những bất cập về cơ chế, chính sách. Hai địa phương trước hợp nhất có nhiều nội dung không thống nhất dẫn đến sự chưa đồng thuận của người có đất thu hồi, đặc biệt các công trình, dự án đầu tư công theo tuyến, đi qua nhiều địa bàn. Cùng với đó, từ ngày 1/7/2025 theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nội dung trong các quy định đã ban hành cũng cần phải điều chỉnh cho phù hợp.

Bảo đảm cơ chế, chính sách đồng bộ

Nắm bắt tình hình thực tế tại các địa phương và để bảo đảm hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, thúc đẩy sự phát triển của thành phố Hải Phòng mới, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai nhiều giải pháp khắc phục.

Trong 2 ngày 11 và 12/9/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức 2 cuộc tập huấn công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Tham gia tập huấn là lãnh đạo, chuyên viên các sở, ban, ngành, Văn phòng UBND thành phố, Ban Quản lý khu kinh tế, Trung tâm Phát triển quỹ đất; đại biểu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp Hải Phòng; Ban quản lý dự án khu vực; lãnh đạo các xã, phường, đặc khu; trưởng phòng, chuyên viên Phòng Kinh tế, Phòng Kinh tế hạ tầng, đô thị của 114 xã, phường, đặc khu. Hơn 930 đại biểu tham gia tập huấn, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn triển khai công tác giải phóng mặt bằng ở địa phương.

Tại cuộc tập huấn, đồng chí Dương Đình Ổn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe, trực tiếp giải đáp, làm rõ những vướng mắc, khó khăn các địa phương gặp phải trong quá trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng thời gian gần đây.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cử các chuyên viên đồng hành với các địa phương, kịp thời giải đáp, hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Sở tham mưu thành phố bổ sung, hoàn thiện, bảo đảm sự đồng bộ cơ chế, chính sách. Đồng chí Dương Đình Ổn cho biết: Trên cơ sở nắm bắt tình hình thực tiễn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND thành phố có Quyết định số 77/2025/QĐ-UBND về việc ban hành quy chế phối hợp trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Quy chế có 3 chương với 19 điều quy định rõ trách nhiệm của các sở ngành, đơn vị liên quan. Đặc biệt, sở đang tham mưu UBND thành phố ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố. Đến nay, dự thảo quy định cơ bản hoàn thiện và đang tham vấn các ngành chức năng liên quan.

Việc ban hành quy định mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tiếp tục cụ thể hóa các điều, khoản, điểm được Luật, Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2025 của Chính phủ giao, phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp và việc phân cấp, ủy quyền trong lĩnh vực đất đai quy định tại Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của Chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

Sau khi tham dự cuộc tập huấn về công tác giải phóng mặt bằng do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực Kiến Thuỵ Nguyễn Văn Tuấn cho biết: Qua cuộc tập huấn chúng tôi định hình rõ hơn những việc cần phải làm trong thời gian tới; hướng tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, giữa chính quyền địa phương và Ban Quản lý dự án khu vực quy định rõ ràng vai trò trong thực hiện nhiệm vụ và giải quyết những vấn đề phát sinh.