(HPĐT)- Thời gian qua, trên địa bàn thành phố xảy ra không ít các vụ án, bi kịch gia đình xuất phát từ những áp lực trong cuộc sống hằng ngày làm nảy sinh, gia tăng mâu thuẫn giữa các thành viên. Thực tế này gióng lên hồi chuông cảnh báo hệ lụy xấu nếu gia đình thiếu đi sự quan tâm, sẻ chia, đồng cảm. Để giảm thiểu bi kịch này, đòi hỏi cộng đồng và mỗi cá nhân cần hành động thiết thực hơn để vun đắp các giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt, góp phần xây dựng môi trường sống hạnh phúc, an toàn, lành mạnh.
.jpg)
Dành thời gian cho các hoạt động tập thể sẽ giúp các thành viên gia đình gắn kết và hạnh phúc, yêu thương nhau hơn.
Bi kịch từ mâu thuẫn không được hóa giải
Ngày 19-3-2022, người dân khu vực phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) không khỏi xôn xao, bàng hoàng trước vụ việc Vũ Quốc Sĩ chỉ vì mâu thuẫn đã dùng búa đánh vào đầu khiến con trai mình là V.H.P, 22 tuổi, khiến P lâm vào tình trạng nguy kịch. Khai nhận ban đầu tại cơ quan điều tra, đối tượng Sĩ thừa nhận có mâu thuẫn từ trước, nên lập kế hoạch sát hại con. Trước đó, vào tháng 8-2021, Nguyễn Văn Hải, 55 tuổi, trú ở xã Kiền Bái (huyện Thủy Nguyên) cũng chỉ vì mâu thuẫn với con gái (không khuyên can được con trở về nhà với chồng sau khi hai vợ chồng người con mâu thuẫn với nhau), liền đi mua xăng về và tự đốt nhà mình khiến vợ, con gái, con rể và cháu ngoại tử vong. Bản thân ông Hải cũng bị thương, phải cấp cứu tại bệnh viện. Không chỉ hành hung, gây chết người, xuất phát từ mâu thuẫn gia đình, không ít các ông bố, bà mẹ còn chọn cách giải quyết vô cùng dại dột là ôm theo con tự tử khiến bất cứ ai khi chứng kiến hay biết thông tin đều không khỏi xót xa, day dứt. Những vụ việc đau lòng như vậy khiến người thân của nạn nhân đau đớn khôn nguôi, mà còn tác động xấu, làm băng hoại đạo đức xã hội.
Các chuyên gia tâm lý cho rằng, đây là hệ quả tất yếu khi gia đình thiếu sự quan tâm, sẻ chia, đồng cảm giữa các thành viên, khiến những mâu thuẫn không được kịp thời hóa giải, dần tích tụ và bùng phát khi bị “châm ngòi”. Lối sống hiện đại với sự phát triển và ứng dụng rộng rãi của công nghệ thông tin, mạng xã hội Facebook, TikTok, Zalo, Telegram… kéo người sử dụng chìm đắm trong thế giới ảo, dần dần kết nối lỏng lẻo trong đời sống thực, cộng với những áp lực vô hình của cuộc sống (tìm kiếm việc làm, thu nhập, thành công, danh tiếng, học hành, thi cử…) khiến gia đình- tế bào của xã hội dần mất đi vai trò tổ ấm. Hệ thần kinh, sức khỏe tâm thần của con người dần bị bào mòn bởi những tổn thương mà mắt thường không nhìn thấy được.
Còn theo bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Vân, Trưởng Khoa điều trị theo yêu cầu (Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng), những thương tổn này nếu không được kịp thời phát hiện, hỗ trợ điều trị bằng sự quan tâm, sẻ chia, động viên an ủi từ những thành viên trong gia đình thông qua sự kết nối, tình yêu thương, sẽ bùng phát thành những hành động cực đoan đe dọa tới sự an toàn, hạnh phúc của mỗi thành viên trong gia đình, như một số vụ việc nêu trên.
Quan tâm, gần gũi giữa các thành viên trong gia đình
Theo chuyên gia tâm lý Đoàn Minh Tỵ, cuộc sống hiện đại mở ra cơ hội để con người kết nối, tăng tương tác với xã hội, nhưng cũng lấy đi thời gian để họ quan tâm, chăm sóc gia đình và những người thân yêu bên cạnh. Không hiếm cảnh các gia đình tụ họp mỗi kỳ nghỉ, nhưng trẻ nhỏ, người lớn ai nấy đều cắm cúi vào điện thoại thông minh, Ipad, chẳng ai nói với ai câu nào. Sự kết nối rời rạc trong thế giới thực và quá đắm chìm trong thế giới ảo khiến một bộ phận ít sự sẻ chia, thấu hiểu, đồng cảm với những người thân yêu sống bên cạnh mình. Vì thế, chỉ một mâu thuẫn nhỏ cũng dễ xảy ra xung đột lớn, tạo áp lực, căng thẳng. Để khắc phục tình trạng này, cha mẹ, con cái cần thiết lập quy tắc sống trong gia đình, chú trọng tới việc dành nhiều thời gian cho nhau để trò chuyện, tâm sự, sẻ chia. Các gia đình năng tổ chức các hoạt động tập thể như cùng nhau đi du lịch, cùng luyện tập thể thao, hoặc một bộ môn nghệ thuật… tạo không khí vui vẻ, gắn bó. Khi đó, gia đình sẽ luôn là tổ ấm, là nơi con người tìm về để được an ủi, vỗ về, yêu thương và tiếp thêm sức mạnh vượt qua những áp lực, khó khăn trong cuộc sống.
Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Vân cho rằng, cuộc sống ở mỗi giai đoạn, thời đại đều tồn tại những áp lực. Mỗi người phải tự trang bị kiến thức, hiểu biết, đồng thời xây dựng lối sống tự chủ, độc lập, biết tôn trọng các giá trị đạo đức cốt lõi, như hướng thiện, yêu thương gia đình, người thân và suy rộng ra là yêu thương cộng đồng, biết chia sẻ, quan tâm tới những người bên cạnh… Những giá trị đó sẽ giúp mỗi người biết cách đối mặt và vượt qua các áp lực, mâu thuẫn trong cuộc sống một cách tích cực và nhẹ nhàng, thay vì những hành động dại dột hay tiêu cực. Trong gia đình, các giá trị truyền thống, như sự yêu thương, thủy chung, biết quan tâm, sẻ chia, cảm thông lẫn nhau cần phải được tôn trọng; vợ chồng cần có ý thức cùng nhau vun đắp cuộc sống chung, vì mục tiêu tạo được môi trường sống lành mạnh, vui vẻ để con cái sống hạnh phúc và phát triển, hoàn thiện nhân cách.
Thực tế cho thấy, bi kịch gia đình nảy sinh từ những mâu thuẫn, bức xúc tâm lý hiện không còn là vấn đề nội tại riêng theo kiểu “đèn nhà ai nhà nấy rạng” mà trở thành vấn đề chung, nỗi lo chung của xã hội, cần sự chung tay giải quyết của cả cộng đồng. Vì lẽ đó, chủ đề của ngày Gia đình Việt Nam (28-6) những năm gần đây được xác định là “Gia đình bình an – xã hội hạnh phúc”, khẳng định vai trò của gia đình trong đời sống xã hội cũng như trách nhiệm của mỗi thành viên trong xây dựng gia đình trở thành tổ ấm bình an, điểm tựa để nâng đỡ, phát triển mỗi cá nhân và toàn xã hội. Thực hiện chủ đề này, các cấp chính quyền địa phương, ngành chức năng thành phố, nhất là các tổ chức đoàn thể quan tâm làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xây dựng gia đình hạnh phúc, nhận rộng những điển hình gia đình tiêu biểu. Ngành Văn hóa triển khai sâu rộng việc thực hiện 5 tiêu chí ứng xử trong các gia đình. Đó là ứng xử chung: Tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ. Ứng xử của vợ, chồng: Chung thủy, nghĩa tình. Ứng xử của cha mẹ với con, ông bà với cháu: Gương mẫu, yêu thương. Ứng xử của con với cha mẹ, cháu với ông bà: Hiếu thảo, lễ phép. Ứng xử của anh, chị, em: Hòa thuận, chia sẻ. Đồng thời, kế thừa và phát triển hàng trăm câu lạc bộ phòng, chống bạo lực gia đình. Các cấp hội phụ nữ triển khai mô hình tổ tư vấn hôn nhân gia đình, phòng, chống xâm hại trẻ em ở các quận, huyện. Hoạt động của các câu lạc bộ, tổ tư vấn hướng tới mục tiêu chung là tăng cường tư vấn tâm lý, kỹ năng giúp nâng cao sự kết nối, gắn kết, chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình, hỗ trợ hóa giải các mâu thuẫn, xây dựng gia đình hạnh phúc, bình an, góp phần thực hiện thành công chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 trên địa bàn thành phố./.
Thành Lê - Ảnh: VŨ DŨNGPhấn đấu đến năm 2025 đạt 70%, đến năm 2030 đạt trên 90% hộ gia đình đăng ký thực hiện Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình.
(Theo Quyết định số 96/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương trình giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình đến năm 2030).
