Từ ngày 15/1/2026, nhiều chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp chính thức có hiệu lực, tạo thêm động lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Anh Nguyễn Văn Dương ở phố Chợ Lũng (phường Hải An) đang kinh doanh dược phẩm theo hình thức hộ cá thể. Nhiều năm qua, mô hình này giúp gia đình anh duy trì hoạt động ổn định. Tuy nhiên, khi quy mô cửa hàng mở rộng, hình thức hộ kinh doanh bộc lộ nhiều hạn chế.
Theo anh Dương, hộ kinh doanh chưa có tư cách pháp nhân rõ ràng nên gặp khó khăn trong việc ký kết hợp đồng, mở tài khoản ngân hàng hay phát hành hóa đơn. Trong khi đó, nhiều khách hàng cũng có xu hướng tin tưởng hơn khi giao dịch với doanh nghiệp. Vì vậy, trong bối cảnh ngày càng nhiều cửa hàng dược phẩm xuất hiện, việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh cá thể sang doanh nghiệp được xem là hướng đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, các doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã cũng đối mặt không ít áp lực. Ông Phạm Văn Quyên, Giám đốc Hợp tác xã Nam Việt (xã Chấn Hưng) cho biết các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là hợp tác xã, thường có quy mô hạn chế nên gặp nhiều khó khăn trong quá trình hoạt động. Trong khi lợi nhuận từ sản xuất nông nghiệp không cao, chi phí thuê mặt bằng, lãi vay, nguyên vật liệu và tiền lương vẫn phát sinh thường xuyên.
Theo ông Chu Ngọc Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa phường Lê Chân, trên địa bàn phường hiện có khoảng 100 doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng nhiều hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động. Cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hải Phòng nói chung, phường Lê Chân nói riêng đang đối mặt nhiều khó khăn khi chi phí đầu vào tăng, thị trường biến động và sức mua chưa phục hồi hoàn toàn.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp và hộ kinh doanh còn hạn chế về thông tin, kinh nghiệm quản trị. Mặc dù Trung ương và thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, song thủ tục tiếp cận chính sách vẫn còn tương đối phức tạp khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi triển khai.
Đầu năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Theo đó, từ ngày 15/1/2026, các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp khi đăng ký kinh doanh lần đầu sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực thi hành (17/5/2025) mà vẫn còn thời gian áp dụng ưu đãi thì tiếp tục được hưởng chính sách cho thời gian còn lại.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, chính sách mới quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo. Những ưu đãi này giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực xoay vòng vốn và duy trì hoạt động trong giai đoạn khởi đầu.
Đáng chú ý, với các doanh nghiệp định hướng phát triển khoa học - công nghệ, Nghị định cho phép trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nguồn quỹ này có thể được sử dụng để doanh nghiệp tự triển khai hoặc đặt hàng các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ.
Các cơ chế miễn, giảm thuế và hỗ trợ khởi nghiệp được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp tích lũy vốn, đầu tư mở rộng sản xuất và đổi mới công nghệ. Đây cũng là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển, đồng thời khuyến khích các hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.
Ông Hoàng Văn Khánh, Phó Chủ tịch phụ trách điều hành Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hải Phòng cho biết hiệp hội xác định vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp và chính quyền, tập trung phổ biến chính sách, hỗ trợ tư vấn pháp lý, đào tạo quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp hội viên.
Hiệp hội cũng kiến nghị Chính phủ và thành phố tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường hỗ trợ tín dụng và duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp để việc tiếp cận chính sách thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng cần chủ động tái cấu trúc, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị và mở rộng liên kết thị trường, qua đó tạo nền tảng cho phục hồi và phát triển bền vững.
HƯƠNG AN
