(HPĐT)- Mùa thu vừa cựa mình, ấy vậy mà qua thật nhanh, nhường chỗ cho mùa đông lại đến... Quê hương vào đông, những cơn gió mùa đông bắc đột ngột tràn về, lùa vào trong da, tê tái lạnh run người, những đàn chim đang bay mải miết về phương Nam tìm gió và nắng ấm. Rồi đến những ngày tiếp theo, ban ngày trời âm âm u u, ít nắng và trời lạnh thấu xương. Nhiều ngày trời chuyển mình, những làn mưa phùn kèm theo gió bấc thổi như găm kim vào da thịt. Bạn hay tôi đang ở ngoài đường hay ở nơi nào đó vì công việc, đều muốn nhanh nhanh về nhà trong khoảnh khắc này, để sà vào nơi ấm áp, huơ đôi bàn tay lạnh cóng bên bếp lửa hồng, như thuở khi mới lên chín, lên mười xa xưa…
Ảnh: Mai Anh
Quê ngày ấy, nhà nào cũng có một cái bếp riêng, tuy hơi chật hẹp. Trên bếp là “ba ông đầu rau” được nặn bằng đất sét, lưng hơi còng còng chụm đầu vào nhau để mẹ nấu cơm, luộc rau, xào xáo các món ăn. Đủ các loại cây làm củi, kể cả những cành tre mà cha tôi chặt ở bụi tre gai sau nhà, mỗi khi đun, củi sủi bọt trắng kêu xèo xèo, rơm rạ cháy lem lém, tỏa ra không gian mùi thơm dễ chịu. Mùi cơm chín, mùi khoai lùi thơm nưng nức, mùi thức ăn, mùi ngô nướng, lạc luộc thơm lừng… Trên gác bếp, mẹ thường treo lơ lửng đủ thứ, nào là rổ rá, chổi rơm, nào là hành, nào tỏi, ngô, thóc nếp… Mùa lạnh cả nhà ông, bà, cha mẹ quây quần bên bếp lửa hồng ăn cơm. Ăn xong, ông và cha ngồi bên ấm trà vừa pha, khi rót ra chén mùi thơm của trà lan tỏa, một mùi thơm quyến rũ của trà. Chúng tôi thường ngồi quanh nghe bà đọc truyện Kiều, hay kể chuyện cổ tích, nhiều đứa vừa nghe vừa ngủ gật, có đứa còn lăn ra cái ổ rơm mà mẹ tôi trải sẵn để ngủ…
Bây giờ, nhà nào cũng có bếp ga, bếp điện, nồi cơm điện… Bếp sáng choang, nồi niêu bát đĩa sạch sẽ đỡ đần nhiều thứ. Tiện ích của thời đại công nghiệp là thế. Nhưng những người đã trải qua cái thời nghèo khó ngày xưa lại hay nhớ về quá khứ. Nhớ cảm giác hơi ấm của lửa nồng suốt bao thế kỷ qua. Những kỷ niệm ấu thơ bên mẹ hiền lam lũ, ấm áp tình người quê Việt.
Mùa đông về… lại nhớ nơi bếp ấm của mẹ. Mùa đông ơi! Mùa của nỗi nhớ, mùa của khói, mùa của ấm áp. Mùa của chở che cả trời ký ức tuổi ấu thơ./.
Nguyễn Anh Đào
