Đông y hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch, không thay thế Tây y

Phối hợp để kiểm soát bệnh lâu dài

Bà Đỗ Thị Lý, sinh năm 1942, ở phường Hải Tân, nhiều năm mắc tăng huyết áp. Mỗi khi huyết áp tăng, bà thường hồi hộp, mệt mỏi, khó ngủ, đôi lúc tức ngực, hụt hơi. Để kiểm soát bệnh, bà duy trì khám, dùng thuốc theo chỉ định và theo dõi huyết áp tại nhà. Bên cạnh đó, bà kết hợp một số phương pháp y học cổ truyền như dùng thuốc sắc, day bấm huyệt, đồng thời điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi.

Theo bà Lý, khi duy trì các biện pháp chăm sóc sức khỏe, những triệu chứng khó chịu giảm, huyết áp ổn định hơn. Với người cao tuổi mắc bệnh mạn tính, điều trị không chỉ nhằm kiểm soát chỉ số huyết áp mà còn hướng tới duy trì thể trạng, hạn chế biến chứng và bảo đảm sinh hoạt hằng ngày.

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Quang Đức, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hải Dương cho biết, bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam, chiếm khoảng 31% số ca tử vong toàn cầu. Tỷ lệ người mắc tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp tim ngày càng gia tăng, liên quan đến già hóa dân số, lối sống ít vận động, đái tháo đường và rối loạn lipid máu.

Trong điều trị bệnh tim mạch, y học cổ truyền có vai trò nhất định trong phòng bệnh, hỗ trợ điều trị, phục hồi chức năng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Việc kết hợp phù hợp với y học hiện đại có thể hỗ trợ quá trình quản lý, chăm sóc người bệnh.

Tuy nhiên, y học hiện đại vẫn giữ vai trò nền tảng trong chẩn đoán và điều trị bệnh tim mạch. Tùy từng trường hợp, người bệnh được đo huyết áp, điện tâm đồ, siêu âm tim, xét nghiệm hoặc thực hiện kỹ thuật chuyên sâu để xác định bệnh, đánh giá mức độ và nguy cơ biến chứng. Trên cơ sở đó, bác sĩ lựa chọn thuốc hoặc phương pháp điều trị phù hợp.

Trong quá trình quản lý bệnh lâu dài, y học cổ truyền có thể được sử dụng với vai trò hỗ trợ. Một số phương pháp như thuốc y học cổ truyền, châm cứu, day bấm huyệt, dưỡng sinh, điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt có thể được lựa chọn tùy tình trạng. Những phương pháp này hướng tới hỗ trợ giảm một số triệu chứng, cải thiện giấc ngủ, giảm mệt mỏi, phục hồi thể trạng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Lương y đa khoa Phạm Văn Bích, Chủ tịch Hội Đông y phường Lưu Kiếm cho biết, trong y học cổ truyền, các biểu hiện như hồi hộp, khó ngủ, mệt mỏi, tức ngực có thể liên quan đến nhiều thể bệnh. Vì vậy, khi lựa chọn phương pháp hỗ trợ, thầy thuốc cần xem xét biểu hiện cụ thể, thể trạng, tuổi, bệnh mắc kèm và quá trình sử dụng thuốc của từng người.

Từ thực tế này, phối hợp Đông - Tây y không có nghĩa sử dụng càng nhiều phương pháp càng tốt. Điều quan trọng là xác định đúng bệnh, lựa chọn phương pháp phù hợp và theo dõi đáp ứng trong quá trình điều trị. Các phương pháp y học cổ truyền cần được đặt trong tổng thể điều trị, không làm gián đoạn hoặc thay thế thuốc và biện pháp đã được bác sĩ chỉ định.

Không tự ý thay đổi thuốc điều trị

Điều quan trọng khi kết hợp Đông - Tây y là kiểm soát nguy cơ tương tác giữa thuốc và dược liệu. Người bệnh tim mạch, nhất là người cao tuổi, thường sử dụng nhiều loại thuốc để điều trị tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc rối loạn lipid máu. Tự ý bổ sung thuốc sắc, dược liệu hay thực phẩm bổ sung có thể làm thay đổi tác dụng của thuốc đang sử dụng.

Theo bác sĩ Đức, một số dược liệu có thể ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc hạ áp hoặc thuốc lợi tiểu. Một số trường hợp còn có thể tác động đến chức năng gan, thận hoặc cân bằng điện giải. Vì vậy, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về các loại thuốc, dược liệu và sản phẩm bổ sung đang sử dụng để được đánh giá nguy cơ.

Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc khi thấy huyết áp hoặc các triệu chứng đã ổn định. Việc giảm liều, đổi thuốc hoặc thay thuốc Tây y bằng thuốc y học cổ truyền chỉ được thực hiện khi có đánh giá và hướng dẫn của bác sĩ. Với các bệnh như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hay rung nhĩ, điều trị không đều hoặc tự ý ngừng thuốc có thể làm tăng nguy cơ biến chứng.

Lương y Bích cũng lưu ý người bệnh không nên tự sử dụng các bài thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng. Cùng một triệu chứng nhưng mỗi người có thể có nguyên nhân, thể trạng và bệnh mắc kèm khác nhau. Việc sử dụng thuốc y học cổ truyền cần được thầy thuốc có chuyên môn thăm khám, lựa chọn và theo dõi.

Kết hợp Đông - Tây y trong điều trị bệnh tim mạch cần được hiểu theo hướng bổ trợ, không phải thay thế. Y học hiện đại giúp xác định bệnh, đánh giá nguy cơ và kiểm soát các yếu tố nguy hiểm; y học cổ truyền có thể góp phần hỗ trợ giảm triệu chứng, phục hồi thể trạng và chăm sóc người bệnh trong quá trình điều trị lâu dài.