Những khu nhà màng, nhà lưới đang tạo nên diện mạo mới cho sản xuất nông nghiệp của Hải Phòng.
Nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo thêm giá trị từ mỗi diện tích canh tác đang là hướng được nhiều hộ dân, hợp tác xã quan tâm. Việc đầu tư nhà màng, nhà lưới giúp hạn chế tác động của thời tiết, chủ động hơn trong kiểm soát môi trường sinh trưởng của cây trồng, đồng thời tạo điều kiện đưa các kỹ thuật canh tác hiện đại vào sản xuất.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), toàn thành phố hiện có 36 xã, phường phát triển nhà màng, nhà lưới với tổng diện tích gần 140 ha. Nông dân trồng các loại cây có giá trị cao trong nhà màng, nhà lưới như: dưa lưới, nho, hoa, rau thủy canh… Trong đó, xã Trường Tân có diện tích lớn nhất với hơn 97 ha, phường Trần Hưng Đạo 3,7 ha, phường Lưu Kiếm 3,5 ha và xã Thanh Miện 3,25 ha...
Tại xã Trường Tân, Hợp tác xã Tân Minh Đức đã phát triển gần 70 ha nhà màng, nhà lưới, sản xuất rau, quả theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ. Nhờ tổ chức sản xuất theo quy trình, mỗi ha nhà màng, nhà lưới của hợp tác xã có thể mang lại lợi nhuận từ 1 tỷ đồng/năm - 1,2 tỷ đồng/năm.
Ông Hoàng Anh Thư, Phó Giám đốc Hợp tác xã Tân Minh Đức cho biết: “Sản xuất trong nhà màng, nhà lưới giúp hợp tác xã chủ động hơn trong kiểm soát điều kiện canh tác, giảm tác động của thời tiết và nâng cao chất lượng nông sản. Cùng với việc áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hợp tác xã chú trọng sử dụng tiết kiệm các nguồn tài nguyên, trong đó tận dụng nước mưa, thu gom vào bể chứa để phục vụ sản xuất. Hiệu quả kinh tế từ việc sản xuất trong nhà màng, nhà lưới được nâng lên, đồng thời giảm áp lực đối với môi trường trong quá trình canh tác”.
Hiệu quả từ những mô hình sản xuất công nghệ cao cũng tạo thêm niềm tin để người dân mạnh dạn thay đổi cách làm. Sau thời gian tìm hiểu, tham quan một số mô hình, năm 2021, ông Phạm Văn Quyện (xã Bình Giang), quyết định đầu tư khoảng 700 triệu đồng xây dựng 1.500 m² nhà màng, trồng dưa lưới, dưa chuột và lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt.
Theo ông Quyện, giai đoạn đầu là thời điểm khó khăn nhất bởi chi phí đầu tư lớn, trong khi kỹ thuật sản xuất trong nhà màng còn khá mới. Người trồng phải làm quen từ cách chăm sóc, điều tiết nước đến kiểm soát nhiệt độ, sâu bệnh. Tuy nhiên, qua từng vụ, những kinh nghiệm tích lũy được giúp hiệu quả sản xuất ngày càng rõ hơn. Từ 1.500 m² ban đầu, đến nay, gia đình ông Quyện đã nâng diện tích nhà màng lên khoảng 7.000 m², chủ yếu trồng dưa lưới và rau hữu cơ. Với ông Quyện, đầu tư công nghệ không chỉ là dựng nhà màng mà quan trọng hơn là thay đổi cách sản xuất, từng bước làm chủ kỹ thuật để nâng hiệu quả trên diện tích đất hiện có.
Cùng với nhà màng, nhà lưới nhiều kỹ thuật được đưa vào sản xuất như tưới nhỏ giọt, cảm biến theo dõi độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng và camera giám sát. Các thiết bị giúp người sản xuất kiểm soát tốt hơn điều kiện sinh trưởng, sử dụng nước và vật tư hợp lý, đồng thời hạn chế sâu bệnh.
Nhằm khuyến khích chuyển đổi phương thức sản xuất, Hải Phòng tiếp tục hỗ trợ đầu tư nhà màng, nhà lưới giai đoạn 2026 - 2030 theo Nghị quyết số 51 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung.
Theo đó, nhà màng, nhà lưới được hỗ trợ phải có diện tích tối thiểu 1.000 m²; chiều rộng mỗi nhà tối thiểu 3,2 m, chiều cao tối thiểu 3 m và đáp ứng các yêu cầu về kết cấu, vật liệu, độ dốc mái. Để được hưởng chính sách, công trình phải được xây dựng tại vị trí phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển của địa phương, không nằm trong khu vực dự kiến chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phi nông nghiệp trong vòng 3 năm kể từ thời điểm xây dựng. Chủ đầu tư đồng thời phải có hồ sơ xác định vị trí khu đất, phương án sản xuất được UBND cấp xã chấp thuận và bản thiết kế hoặc sơ họa thiết kế nhà lưới, nhà màng.
Theo bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, ứng dụng công nghệ cao đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp, giúp người dân chủ động hơn trong kiểm soát nước tưới, nhiệt độ và sâu bệnh. Cùng với đó, số hóa sản xuất là yêu cầu tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ. Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố tiếp tục định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao.
Gần 140 ha nhà màng, nhà lưới tại 36 xã, phường cho thấy sản xuất nông nghiệp công nghệ cao đang có bước phát triển rõ hơn trên địa bàn Hải Phòng. Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào thời tiết và kinh nghiệm, người sản xuất có thêm công cụ để kiểm soát quá trình canh tác, tiết kiệm vật tư và nâng cao chất lượng nông sản.
Để hướng đi này phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là lựa chọn công nghệ phù hợp, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn và gắn chặt với thị trường. Khi các yếu tố này được kết nối, nhà màng, nhà lưới không chỉ giúp nâng giá trị trên từng diện tích đất mà còn tạo nền tảng để hình thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, an toàn và có sức cạnh tranh.
HUYỀN TRANG
