Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tạo động lực phát triển Kiến Minh

Quy mô lớn và tầm quan trọng chiến lược

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang được triển khai khẩn trương trên phạm vi cả nước.

Tại thành phố Hải Phòng, dự án đi qua địa bàn nhiều địa phương. Trong đó, xã Kiến Minh là một trong những khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hạ tầng kỹ thuật gắn với khu vực ga Nam Hải Phòng. Với quy mô lớn và tầm vóc của một công trình quốc gia, dự án đặt ra khối lượng công tác giải phóng mặt bằng không nhỏ, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận từ phía nhân dân.

Theo trích lục mảnh trích đo địa chính TĐ 20-2025 do Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường lập ngày 21/7/2026, tổng diện tích đất phải thu hồi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua địa bàn xã Kiến Minh lên tới 92,3 ha. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp chiếm phần lớn với 80,5 ha, bao gồm các loại đất chuyên trồng lúa, đất trồng cây hằng năm, đất nuôi thủy sản và đất trồng cây lâu năm.

Đất phi nông nghiệp 11,8 ha, gồm đất ở nông thôn, đất giao thông, thủy lợi, đất nghĩa trang, cơ sở hỏa táng và các công trình hạ tầng công cộng khác. Dự án tác động trực tiếp đến hiện trạng sử dụng đất của 1.179 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức thuộc các thôn Phong Cầu, Đức Phong và Sâm Linh.

Lãnh đạo xã Kiến Minh nhấn mạnh đây là tuyến đường sắt mới hiện đại, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế lên đến 160 km/h đối với đoạn tuyến chính. Dự án đóng vai trò là hành lang vận tải huyết mạch kết nối các trung tâm công nghiệp, đô thị lớn và cảng biển quan trọng bậc nhất miền Bắc.

Khi hoàn thành, tuyến đường sắt không chỉ đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa khối lượng lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc qua cửa khẩu Lào Cai, mà còn phát huy tối đa lợi thế hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đối với xã Kiến Minh, sự hiện diện của dự án và khu vực phụ cận ga Nam Hải Phòng sẽ là tiền đề quan trọng để địa phương chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư, phát triển thương mại, dịch vụ và đô thị hóa nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững.

Để bảo đảm tiến độ triển khai dự án theo đúng chỉ đạo của thành phố và Chính phủ, UBND xã Kiến Minh ban hành thông báo chủ trương thu hồi đất, đồng thời xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Đồng chí Phạm Tiến Thuật, Chủ tịch UBND xã Kiến Minh cho biết xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm đặc biệt quan trọng, UBND xã đã thành lập các tổ công tác phối hợp chặt chẽ với Phòng Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công và ban lãnh đạo các thôn Phong Cầu, Đức Phong, Sâm Linh thực hiện nghiêm túc quy trình điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm tài sản.

Mọi bước công việc đều tuân thủ chặt chẽ các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định, quyết định hướng dẫn hiện hành. UBND xã thực hiện niêm yết công khai toàn bộ tài liệu, trích lục nguồn gốc đất và dự thảo phương án bồi thường tại trụ sở UBND xã và nhà văn hóa các thôn để người dân nắm bắt, theo dõi".

Chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm đến các chính sách an sinh xã hội, bồi thường thiệt hại về tài sản, cây trồng và đặc biệt là công tác di dời mộ phần theo đúng quy định tại Quyết định số 171/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố Hải Phòng.

Các mức hỗ trợ cụ thể đối với mộ cát táng, mộ hung táng, chi phí di dời, tiểu mới và các khoản chi phí tâm linh khác đều được niêm yết minh bạch, bảo đảm quyền lợi tối đa cho các hộ dân có phần mộ phải di dời. Quỹ đất nghĩa trang quy hoạch cũng được địa phương chủ động rà soát, bố trí nhằm tạo sự yên tâm cho các gia đình trong quá trình thực hiện.

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

Tại các khu vực có tuyến đường sắt đi qua, phần lớn các hộ gia đình, cá nhân đều ủng hộ và nhận thức rõ tầm quan trọng của công trình quốc gia đối với sự phát triển chung của đất nước cũng như của thành phố Hải Phòng.

Ông Mai Xuân Đông có diện tích đất nông nghiệp nằm trong chỉ giới thu hồi tại thôn Đức Phong chia sẻ: "Gia đình tôi có diện tích ruộng sản xuất nằm trong diện thu hồi phục vụ dự án đường sắt. Ban đầu, khi nghe thông tin, chúng tôi cũng băn khoăn vì diện tích đất gắn bó bao đời nay sẽ chuyển đổi mục đích. Tuy nhiên, qua các buổi họp dân và thông tin tuyên truyền từ chính quyền xã, chúng tôi hiểu rằng đây là dự án lớn của quốc gia, mang lại lợi ích lâu dài cho sự phát triển kinh tế, giao thương của địa phương và thế hệ mai sau. Người dân chúng tôi đồng thuận cao với chủ trương, mong muốn cơ quan chức năng sớm công bố chi tiết phương án đền bù, hỗ trợ tái định cư công khai, minh bạch để nhân dân yên tâm bàn giao mặt bằng đúng tiến độ".

Công tác giải phóng mặt bằng cho một dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn chưa bao giờ là nhiệm vụ đơn giản. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao của thành phố, sự quyết liệt của cấp ủy, chính quyền xã Kiến Minh cùng truyền thống đoàn kết, đồng thuận của nhân dân địa phương, quá trình triển khai đang bám sát tiến độ đề ra.

Theo kế hoạch, sau thời gian niêm yết công khai dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong thời hạn 10 ngày, UBND xã sẽ tổ chức các hội nghị lấy ý kiến trực tiếp với người có đất thu hồi. Trong trường hợp phát sinh các ý kiến chưa đồng thuận, chính quyền sẽ tổ chức các hội nghị đối thoại công khai, tháo gỡ kịp thời vướng mắc trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày tổ chức lấy ý kiến, trước khi chính thức ban hành quyết định phê duyệt phương án bồi thường và tiến hành chi trả.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng khi hoàn thành và đưa vào khai thác chậm nhất vào năm 2030 sẽ là biểu tượng mới của sự phát triển hạ tầng giao thông hiện đại tại Việt Nam. Đối với xã Kiến Minh, những thay đổi từ diện mạo nông thôn đến giá trị kinh tế đất đai, cơ hội việc làm và dịch vụ thương mại mở ra từ dự án sẽ tạo sinh kế bền vững cho người dân. Sự chung sức, đồng lòng của chính quyền và nhân dân xã Kiến Minh hôm nay chính là nền tảng quan trọng để công trình trọng điểm quốc gia về đích đúng hạn, góp phần đưa quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.