(HPĐT)- Những ngày qua, dư luận quan tâm thông tin dự án “Xây dựng cơ sở nghiên cứu Viện Tài nguyên và Môi trường biển và mở rộng, nâng cấp Bảo tàng Hải dương học” do Viện Tài nguyên và Môi trường biển làm chủ đầu tư đưa vào danh sách chậm tiến độ, xem xét thu hồi lại đất đã giao. Vấn đề đặt ra là cần có giải pháp tháo gỡ để Hải Phòng sớm có Bảo tàng Hải dương học.
.jpg)
Hiện trạng triển khai xây dựng của dự án tại thời điểm tháng 11-2023.
Nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện
Ngày 22-9-2023, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam có Công văn số 2194/VHL-KHTC về việc xây dựng mở rộng, nâng cấp bảo tàng Hải dương học và cơ sở nghiên cứu Viện Tài nguyên và Môi trường (TNMT) biển tại phường Bàng La, quận Đồ Sơn. Theo đó, dự án Bảo tàng Hải dương học ở quận Đồ Sơn là một trong các công trình được đầu tư theo Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng thiên nhiên Việt Nam đến năm 2020 theo Quyết định số 86/2006/QĐ-TTg ngày 20-4-2006 của Thủ tướng Chính phủ. Viện Hàn lâm giao Viện TNMT biển làm chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án có những vướng mắc.
Cụ thể, năm 2010, UBND thành phố có thông báo thu hồi gần 12 ha đất tại phường Bàng La, quận Đồ Sơn. Song quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng dự án kéo dài. Đến ngày 15-5- 2020, UBND quận Đồ Sơn mới chính thức hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao toàn bộ mặt bằng sử dụng khu đất cho Viện TNMT biển. Nhưng từ năm 2020 đến nay, sau khi được bàn giao mặt bằng sạch, dự án mới xây dựng tường bao chung quanh và đổ bê tông đường nội bộ trong khu đất dự án. Việc bố trí kinh phí xây dựng không kịp thời do công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao đất bị chậm và kéo dài nhiều năm. Theo Viện trưởng Viện TNMT biển Nguyễn Văn Quân, dự án có tổng mức kinh phí đầu tư khái toán là 300 tỷ đồng. Khu đất của dự án được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ tháng 11-2021. Theo dự kiến, dự án được đưa vào kế hoạch sử dụng vốn trung hạn 2021-2025. Tuy nhiên, để được bố trí vốn thực hiện, trước năm 2021, dự án cần hoàn thành các thủ tục đất đai, hồ sơ kỹ thuật trình Viện Hàn lâm phê duyệt và bố trí vốn. Nhưng ở thời điểm trước năm 2021, dự án chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không đủ điều kiện để đưa vào kế hoạch bố trí vốn trung hạn của nhà nước giai đoạn 2021-2025. Do chưa được bố trí vốn, dự án không có đủ kinh phí để thực hiện xây dựng cơ sở hạ tầng ở quy mô lớn. Với kinh phí được Viện Hàn lâm cấp ban đầu, Viện TNMT biển ưu tiên xây dựng được một số công trình phục vụ cho triển khai các hoạt động nghiên cứu thực nghiệm để phát triển và hoàn thiện các quy trình công nghệ nuôi trồng thủy sản tiên tiến cho cá rô phi, tôm rảo, xử lý môi trường nước. Nhờ có cơ sở vật chất sẵn có này các đề tài, dự án khoa học do thành phố Hải Phòng giao được thực hiện thành công và chuyển giao, mang lại lợi ích kinh tế cho người dân và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố ”. Dù khó khăn, vướng mắc, song Viện Hàn lâm và khoa học Việt Nam, Viện TNMT biển mong muốn bảo tàng hải dương học được xây dựng ở thành phố Hải Phòng. Do đó, Viện TNMT mong sự hỗ trợ, hướng dẫn từ cơ quan chức năng để dự án sớm được thực hiện.
Hàng nghìn mẫu vật chờ được trưng bày
Viện TNMT hiện lưu giữ hơn 30 nghìn tiêu bản mẫu tĩnh vật về sinh vật biển, nhiều mẫu địa chất và một số loại mẫu khác. Đây là bộ mẫu vật rất có giá trị, được thu thập từ các chương trình điều tra khảo sát và các đề tài nghiên cứu các cấp từ năm 1959 đến nay trên toàn vùng biển Việt Nam, nhất là vịnh Bắc bộ. Không chỉ có các mẫu tĩnh vật, hiện vật, thư viện của Viện TNMT biển lưu giữ 9.966 đầu sách. Nguồn tư liệu này được tập hợp qua nhiều thế hệ các nhà khoa học, nghiên cứu biển từ đầu những năm 1960 cùng với sự ra đời của Đội điều tra Hải dương. Trong đó, còn có nhiều sách chuyên ngành quý hiếm từ nửa đầu thế kỷ 20, có ý nghĩa phục vụ khảo cứu, nghiên cứu khoa học và tra cứu về biển. Đây thực sự là nguồn tư liệu quý giá phục vụ hoạt động nghiên cứu, tham quan du lịch. Việc xây dựng Bảo tàng Hải dương học là cơ sở trưng bày, giới thiệu rộng rãi các mẫu vật, tài liệu về biển đến với công chúng rộng rãi, góp phần giáo dục phổ biến kiến thức về biển, phát triển du lịch địa phương và đất nước. Thực tế này đặt ra yêu cầu cần sớm đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.
BẢO CHÂUTại Công văn số 2194/VHL-KHTC, Viện Hàn lâm có đề nghị UBND thành phố Hải Phòng quan tâm và chỉ đạo các cơ quan chức năng tạo điều kiện, giúp đỡ Viện TNMT biển bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại khu đất trên và tiếp tục ủng hộ, tạo điều kiện để đơn vị triển khai xây dựng hoàn thiện công trình Bảo tàng Hải dương học theo kế hoạch. Viện Hàn lâm tiếp tục ưu tiên đầu tư và bố trí vốn cho công trình. Được biết, hiện nay, UBND thành phố đã giao Sở TNMT hướng dẫn Viện TNMT xây dựng phương án sử dụng đất phù hợp. Mong rằng sự quan tâm, vào cuộc tích cực của đơn vị chức năng, dự án sớm được thực hiện./.
