Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư sửa đổi danh mục thuốc được quỹ bảo hiểm y tế chi trả, trong đó bổ sung nhiều loại thuốc mới điều trị ung thư và bệnh mạn tính.
Thuốc từ lâu luôn là cấu phần quan trọng trong chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi của quỹ. Vì vậy, việc bảo đảm quyền lợi về thuốc cho người tham gia bảo hiểm y tế được xem là yếu tố quan trọng để thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm y tế cũng như mục tiêu bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), dự thảo Thông tư về danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và việc thanh toán khí y tế sử dụng trong khám chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế đang được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng. Trong đó, việc bổ sung các loại thuốc mới, đặc biệt là thuốc điều trị ung thư, được cân nhắc thận trọng, đồng thời đánh giá tác động đến ngân sách và xác định tỷ lệ thanh toán phù hợp.
Thống kê của Vụ Bảo hiểm Y tế cho thấy dù tỷ lệ chi thuốc trong tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế những năm gần đây có xu hướng giảm, nhưng đây vẫn là khoản chi lớn nhất từ quỹ bảo hiểm y tế. Năm 2022, chi phí thuốc đạt 40,01 nghìn tỷ đồng, chiếm 33,41% tổng chi; năm 2023 tăng lên 45,841 nghìn tỷ đồng, chiếm 32,82%; đến năm 2024 đạt 50,784 nghìn tỷ đồng, tương đương 31,22%.
Những con số này cho thấy việc lựa chọn, sử dụng và thanh toán thuốc hợp lý có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát chi phí điều trị, nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ bảo hiểm y tế và giảm phần chi trả trực tiếp của người bệnh.
Hiện nay, việc thanh toán thuốc cho người tham gia bảo hiểm y tế được thực hiện theo danh mục và các quy định tại Thông tư số 20/2022/TT-BYT ban hành ngày 31/12/2022 của Bộ Y tế. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 1/3/2023 và quy định danh mục 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược, sinh phẩm chia thành 27 nhóm lớn, cùng với 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu.
Tuy nhiên, danh mục này phần lớn vẫn dựa trên danh mục thuốc ban hành từ năm 2018 theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT. Những năm gần đây chỉ bổ sung thêm một số thuốc điều trị COVID-19 theo chỉ đạo của Chính phủ để đáp ứng nhu cầu điều trị trong giai đoạn dịch bệnh, đồng thời mở rộng thêm một số thuốc cho trạm y tế xã.
Trước yêu cầu cập nhật theo thực tiễn điều trị, Bộ Y tế đã giao Vụ Bảo hiểm Y tế chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, sửa đổi và bổ sung Thông tư số 20/2022/TT-BYT.
Việc rà soát này được thực hiện dựa trên các nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc quy định tại Thông tư số 37/2024/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế. Theo đó, danh mục được cập nhật thêm các thuốc mới, đồng thời điều chỉnh một số điều kiện và tỷ lệ thanh toán. Những thuốc không còn lưu hành hoặc không đáp ứng tiêu chí an toàn, hiệu quả cũng được xem xét loại bỏ khỏi danh mục.
Một nội dung đáng chú ý trong lần sửa đổi này là mở rộng danh mục thuốc sử dụng tại trạm y tế xã. Việc này nhằm thực hiện các chủ trương tại Nghị quyết số 72-NQ/TW và Chỉ thị số 52-CT/TW về phát triển hệ thống y tế cơ sở, qua đó giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi ngay tại tuyến ban đầu.
Chủ trương này cũng phù hợp với định hướng tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, trong đó trạm y tế xã được đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung chức năng và tăng cường năng lực để trở thành điểm chăm sóc sức khỏe quan trọng cho người dân.
Theo lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Y tế, dự thảo Thông tư hiện đã cơ bản hoàn thiện và kèm theo hai danh mục chính gồm danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm và danh mục thuốc phóng xạ, chất đánh dấu.
Dự kiến danh mục mới sẽ bổ sung 84 thuốc vào nhóm thuốc hóa dược và sinh phẩm. Trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% tổng số thuốc bổ sung mới. Đây là nhóm có số lượng thuốc được đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và các thuốc điều trị miễn dịch.
Mặc dù chi phí điều trị của các thuốc ung thư thường khá cao, việc nghiên cứu bổ sung vào danh mục thuốc bảo hiểm y tế được đánh giá là cần thiết để các bác sĩ có thêm lựa chọn trong điều trị. Điều này cũng giúp người bệnh tiếp cận các phác đồ điều trị tiên tiến đang được áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển.
Việc bổ sung thuốc điều trị ung thư còn góp phần tăng khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh, giảm chi phí phải chi trả trực tiếp và giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh cũng như gia đình.
Tuy nhiên, do chi phí của các thuốc này khá lớn nên việc đưa vào danh mục được tính toán kỹ lưỡng. Các cơ quan chuyên môn sẽ đánh giá tác động ngân sách trước khi quyết định tỷ lệ thanh toán của từng loại thuốc.
Theo danh mục thuốc hiện hành ban hành kèm theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT, nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch đang có 81 thuốc thuộc phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế. So với các nhóm thuốc khác, đây là một trong những nhóm có số lượng hoạt chất được thanh toán nhiều.
Ngoài ra, nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng và chống nhiễm khuẩn hiện có 182 thuốc, nhóm thuốc tim mạch có 110 thuốc và nhóm thuốc tiêu hóa có 75 thuốc.
Theo bà Trần Thị Trang, những năm gần đây số lượng thuốc ung thư mới được nghiên cứu và đăng ký lưu hành tại Việt Nam tăng khá nhanh so với các nhóm thuốc khác. Vì vậy, số lượng thuốc ung thư được xem xét cập nhật trong lần sửa đổi này cũng nhiều hơn.
Danh mục thuốc bảo hiểm y tế của Việt Nam được xây dựng theo tên hoạt chất. Do đó, trên thực tế số lượng thuốc thương mại được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán có thể lớn hơn nhiều, tùy thuộc vào số lượng thuốc được cấp phép lưu hành trên thị trường.
Ngoài nhóm thuốc ung thư, dự thảo cũng bổ sung 24 thuốc mới điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần và tiết niệu, chiếm khoảng 29% tổng số thuốc bổ sung mới.
Trong số 84 thuốc được đề xuất bổ sung còn có 18 thuốc điều trị bệnh hiếm, chiếm 21,4%, trong đó 14 thuốc thuộc nhóm điều trị ung thư.
Việc bổ sung các thuốc này vào danh mục bảo hiểm y tế sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế, giảm chi phí trực tiếp cho người bệnh và gia đình, đồng thời giúp nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh việc bổ sung thuốc mới, dự thảo Thông tư cũng dự kiến sửa đổi điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc đã có trong danh mục. Nhiều loại thuốc sẽ được mở rộng điều kiện sử dụng hoặc tăng tỷ lệ thanh toán, qua đó giúp người bệnh dễ tiếp cận hơn và giảm gánh nặng tài chính.
Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung quy định hướng dẫn thanh toán đối với khí y tế trong khám chữa bệnh theo quy định tại Luật Bảo hiểm y tế.
Theo Bộ Y tế, việc xây dựng và cập nhật danh mục thuốc lần này nhằm hướng tới mục tiêu phát triển hệ thống y tế cơ sở, đồng thời bảo đảm bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn tới.
TT (tổng hợp)
.png "Việt Nam đặt mua hệ thống điều trị ung thư của Mỹ")
