Du lịch Đồ Sơn nỗ lực “gạn đục, khơi trong”

Giống nhiều khu du lịch biển đảo ở miền Bắc, du lịch Đồ Sơn có những đặc thù riêng. Du khách chủ yếu tập trung vào mùa hè (bắt đầu từ dịp 30-4 và 1-5, kéo dài khoảng 3 tháng) chứ không “chia đều” các mùa trong năm. Hơn nữa, vào mùa hè, khách chủ yếu tắm biển và thưởng thức hải sản vào buổi chiều 2 ngày cuối tuần. Thời gian còn lại, lượng khách du lịch đến Đồ Sơn không nhiều. Mùa hè 2018, do ảnh hưởng của một số “sự cố”, cũng như thực tế cầu vượt biển dài nhất Việt Nam mang tên Đình Vũ- Cát Hải khánh thành (tháng 9-2017), đường ra Cát Bà thuận tiện hơn, du khách đến Đồ Sơn có sự giảm sút so với năm ngoái. Tuy nhiên, du lịch Đồ Sơn không đến mức “vắng như chùa Bà Đanh” như một số dư luận đồn thổi.

Bãi tắm khu 2 đông đúc du khách (ảnh chụp 17 giờ 10 phút ngày 3-6).

Có mặt tại Đồ Sơn cuối giờ chiều chủ nhật đầu tháng 6-2018, bắt đầu từ khu vực bãi tắm khu vực Đoàn điều dưỡng 295, qua chùa Hang, Khu du lịch quốc tế Hòn Dấu, xuống bãi tắm khu 2, đâu đâu cũng thấy khung cảnh khá nhộn nhịp, rộn ràng. Tại bãi tắm Đoàn điều dưỡng 295, dù không đến mức ken kín, nhưng khá đông so với ngày thường. Trong Khu du lịch quốc tế Hòn Dấu, xe cộ tấp nập vào ra. Bể bơi nước biển lớn nhất Đông Nam Á không lúc nào ngớt tiếng nói cười, tiếng đập nước, tiếng những đợt sóng nhỏ liên tiếp đập vào thành bể. Trên bãi tắm khu 2, hàng nghìn du khách tắm biển hoặc tranh thủ nghỉ ngơi trên bãi biển tạo thành quang cảnh tấp nập, nhộn nhịp.

Chị Nguyễn Thị Huệ (xã Đại Đồng, huyện Kiến Thuỵ) thổ lộ: “Trên “phây” bạn bè chia sẻ thông tin Đồ Sơn vắng khách, nhưng tôi thấy lượng khách chẳng kém mấy so với dịp cuối tuần năm ngoái khi gia đình tôi đến đây. Năm nay, nước biển Đồ Sơn trong hơn, bãi biển cũng sạch hơn, ít thấy tình trạng bán đồ ăn uống hay thuê phao bơi dưới bãi biển như những năm trước”. Cùng tâm trạng, anh Đoàn Văn Công, du khách đến từ tỉnh Hải Dương, cho biết: “Hè năm nào tôi cũng cùng gia đình, bè bạn đến Đồ Sơn 1-2 lần. Lần này, tôi thấy bãi biển sạch sẽ, lượng du khách khá đông. Sự việc “chặt chém” du khách vừa qua khiến nhóm tôi e ngại trước khi quyết định chọn Đồ Sơn là điểm đến trong kỳ nghỉ này. Với kinh nghiệm là “khách quen” của du lịch Đồ Sơn, tôi tự tin bảo đảm với mọi người nếu bị “chặt chém” sẽ chịu trách nhiệm. Thực tế, sau bữa trưa tại nhà hàng Hoa Linh (khu 2 Đồ Sơn- PV), ai cũng hài lòng bởi các món hải sản tươi ngon. Cua niêm yết 650 nghìn đồng, họ bán đúng 650 nghìn đồng, đúng trọng lượng, cũng chẳng thu thêm “phụ phí” gì”.

Xe dọn rác thường trực tại khu vực bãi tắm khu 2.

Nói về việc “chặt chém” du khách trong thời gian qua, anh Nguyễn Hồng Dương, chủ nhà hàng Dương Phương ở khu 2 Đồ Sơn thẳng thắn: “Vừa qua, vụ việc khách bị “chặt chém” tiền ghế ngồi, tôi nghĩ nên nhìn vào bản chất của vấn đề chứ không phải hiện tượng. Việc này do một số người kinh doanh kiểu “chộp giật” chứ những nhà hàng có thương hiệu, địa chỉ, uy tín không bao giờ có chuyện này. Để tránh bị “chặt chém”, du khách đến Đồ Sơn nên tìm đến cơ sở có địa chỉ chính thức, niêm yết giá rõ ràng và bán đúng giá niêm yết theo quy định. Nếu nghi ngại, du khách nên hỏi giá trước khi sử dụng dịch vụ”.

Trên thực tế, việc thu thêm “phụ phí”, “phí mùa du lịch”, “nói giá một đằng, bán một nẻo”… chưa được xử lý dứt điểm ở khu du lịch Đồ Sơn. Phần lớn xảy ra ở quán cóc, hàng quán “nhảy dù” trái phép trên vỉa hè, bãi biển. Ở các nhà hàng, quán ăn có tên tuổi, thương hiệu, địa chỉ chính thức, chưa thấy du khách phản ánh về tình trạng này.

Phó chủ tịch UBND quận Đồ Sơn Hoàng Trung Hiếu cho biết: “Thời gian qua, quận liên tục ra quân xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm, tháo dỡ hàng trăm ô dù, lều bạt để không đúng nơi quy định dưới biển, cho sàng lọc lại cát để bảo đảm an toàn cho du khách, cấm tuyệt đối hoạt động bán hàng dưới biển vì vỏ cua, ghẹ, tôm, xương cá khi ăn rơi xuống cát, rất dễ gây thương tích cho khách du lịch, gây mất vệ sinh môi trường. Năm nay, quận bước đầu chặn đứng tình trạng chặn xe chèo kéo khách. Công tác quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch được tăng cường. Quận phối hợp các đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra các nhà hàng về việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết. Quận khuyến khích các du khách sử dụng dịch vụ, nếu thấy bị “chặt chém”, gọi tới số điện thoại đường dây nóng công khai của Chủ tịch, các Phó chủ tịch quận, lãnh đạo lực lượng công an, quản lý thị trường quận để kịp thời xử lý”.

Với quyết tâm không để các hộ kinh doanh trái phép trên vỉa hè và bãi biển, từ 1-6, đoàn liên ngành do Phó chủ tịch UBND quận Đồ Sơn Hoàng Trung Hiếu làm trưởng đoàn cùng lực lượng công an, quản lý thị trường, các phòng chuyên môn quận Đồ Sơn tăng cường ra quân “dọn dẹp” vỉa hè, bãi biển. Quận kiên quyết xử lý sai phạm ở khu vực vỉa hè, bãi biển, nhất là dịp cuối tuần. Du khách có thể yên tâm đến trải nghiệm và sử dụng dịch vụ du lịch Đồ Sơn”, ông Hoàng Trung Hiếu khẳng định.

“Sau cơn mưa trời sáng” là cảm nhận chung của người làm du lịch, người dân địa phương cũng như du khách. Dù còn không ít vướng mắc, hạn chế như thiếu khu vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng tầm cỡ, nhưng với tiềm năng, lợi thế sẵn có cùng nỗ lực, quyết tâm của chính quyền quận, du lịch Đồ Sơn không mất đi sự hấp dẫn trong mắt du khách.

Dù lượng khách dần đông trở lại, nhưng thẳng thắn nhìn nhận, hoạt động du lịch Đồ Sơn vẫn chưa xứng với tiềm năng, lợi thế sẵn có. Cần những giải pháp lâu dài, toàn diện khắc phục vướng mắc, hạn chế trước mắt cũng như “cố hữu” để Đồ Sơn đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp vào sự phát triển của du lịch thành phố.

Trước hết, phải nhắc lại việc khu du lịch Đồ Sơn ngày càng lạc hậu so với các địa phương khác. Hơn 10 năm qua, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch của Đồ Sơn có rất ít đổi mới. Chính quyền quận Đồ Sơn tích cực đầu tư chỉnh trang đô thị, bảo đảm trật tự đường hè, xây dựng khu công viên, quảng trường biển... làm đẹp thêm khu du lịch. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí của quận khá hạn hẹp nên những công trình này chỉ có quy mô nhỏ, ít tạo điểm nhấn cho du khách. Trong khi đó, các cơ sở nhà hàng, khách sạn cũng chỉ được nâng cấp nhỏ. Đặc biệt, Đồ Sơn hiện không có khách sạn 5 sao, khu vui chơi, nghỉ dưỡng đẳng cấp để thu hút du khách. Hơn 20 dự án đầu tư xây dựng khách sạn, khu vui chơi, công viên nước của các tập đoàn lớn được kỳ vọng làm thay đổi diện mạo của Đồ Sơn vẫn đang là những công trình dở dang, khu đất bỏ hoang… Trong khi các địa phương du lịch lân cận như Hạ Long, Cát Bà, Sầm Sơn, Cửa Lò… đang đổi mới mạnh mẽ với hàng trăm khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi chất lượng cao thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.

Một lý do du khách cũng ngại đến Đồ Sơn là việc có quá nhiều điểm kiểm soát giao thông trên đường đi Đồ Sơn. Trên cung đường từ trung tâm thành phố đến khu du lịch Đồ Sơn, có ngày du khách phải xuống xe 3-4 lần để kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Việc này thực hiện đúng quy định, song bị kiểm tra nhiều cũng khiến du khách không thoải mái.

Hạn chế còn đến từ cách làm du lịch lạc hậu, chậm đổi mới của các đơn vị, hộ kinh doanh. Khách sạn phần lớn cũ kỹ, trang thiết bị lạc hậu. Nhà hàng thì ít đầu tư sáng tạo các món ẩm thực mới. Tình trạng hàng rong, chèo kéo khách tuy giảm so với trước đây, song vẫn xảy ra.

Tình trạng kinh doanh kiểu “đánh giậm” cũng là vấn đề khiến cơ quan quản lý quận Đồ Sơn khá “đau đầu” từ nhiều năm nay. Nhiều du khách vẫn có sở thích ngồi ăn uống dưới bãi biển Đồ Sơn. Tuy nhiên, khoảng 5 năm gần đây, UBND quận Đồ Sơn nghiêm cấm việc tổ chức kê ghế ngồi, ăn uống dưới bãi biển. Tuy nhiên, vào thời điểm vắng mặt lực lượng chức năng, một số người dân Đồ Sơn vẫn “tranh thủ” bê bàn, ghế ra phục vụ nhu cầu của du khách. Chỉ với 1 chiếc xe đẩy, họ “nhảy ra” kinh doanh chớp nhoáng rồi rút về trước khi mặt trời mọc. Việc này diễn ra nhiều năm nay và khá “suôn sẻ” nếu như không xảy ra mâu thuẫn do việc thỏa thuận tiền thuê ghế khiến đoàn du khách bức xúc đưa lên mạng xã hội vừa qua. Tình trạng tăng giá tại các hàng, quán “nhảy dù” tại một số điểm ở khu du lịch cũng khiến du khách không thực sự thoải mái khi đến Đồ Sơn.

Thực tế, với những bãi tắm trải dài và lối kinh doanh manh mún, nhỏ lẻ tại Đồ Sơn từ nhiều năm qua, việc quản lý khu du lịch biển nếu chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng của UBND phường, quận sẽ khó thường xuyên, sâu sát. Chủ tịch UBND phường Vạn Hương (quận Đồ Sơn) Lưu Đình Tiến cho biết: năm 2018, phường được quận giao nhiệm vụ quản lý vỉa hè, bãi tắm trên địa bàn. Tuy nhiên, lực lượng địa phương còn mỏng, phải căng người ra quản lý toàn bộ khu bãi tắm vào ban ngày đã đủ mệt. Còn với những hộ dân tranh thủ thời điểm chiều tối, ban đêm để kinh doanh trái phép, việc phát hiện, xử lý rất khó khăn.

Theo đại tá Trần Tiến Quang, Trưởng Công an quận Đồ Sơn, quán triệt chỉ đạo của lãnh đạo Công an thành phố, đề nghị của UBND quận Đồ Sơn và tiếp thu ý kiến đóng góp của du khách, trong những năm gần đây, lực lượng Cảnh sát giao thông quận được chỉ đạo xử lý theo hướng nhắc nhở tạo thiện cảm với du khách khi đến khu du lịch Đồ Sơn. Cụ thể, các chủ phương tiện từ địa phương khác về Đồ Sơn du lịch, nghỉ dưỡng trong mùa hè này nếu vô ý vi phạm lỗi khi tham gia giao thông như đi sai làn đường, không bật xi-nhan khi rẽ, vượt quá tốc độ dưới 15 km… sẽ không bị xử phạt, mà được lực lượng cảnh sát giao thông nhắc nhở, hướng dẫn đi đúng quy định. Những vi phạm nguy cơ gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, ùn tắc như: sử dụng rượu, bia khi lái xe, đua xe, lạng lách, đánh võng… vẫn phải xử lý nghiêm để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho du khách. Để góp phần thu hút du khách đến Đồ Sơn hơn nữa, Công an thành phố nên sắp xếp các chốt điểm kiểm soát giao thông hợp lý, tránh chồng chéo theo hướng bảo đảm an toàn giao thông thông suốt trên đường Phạm Văn Đồng, song cũng tạo thuận lợi, thoải mái cho du khách.

Thực trạng kinh doanh bát nháo xảy ra nhiều năm nay và không chỉ có ở Đồ Sơn mà còn ở nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, hiện nhiều địa phương thay đổi cách quản lý đem lại hiệu quả tích cực. Điển hình có thể kể đến những đổi thay mạnh mẽ tại bãi biển Sầm Sơn (Thanh Hóa) trong khoảng 2 năm gần đây. Từng “nổi tiếng” cả nước về việc kinh doanh nhếch nhác nạn “chặt chém”, nay Sầm Sơn đang trở thành điểm đến yêu thích của du khách vào mùa hè. Điều đó có được sau khi việc quản lý bãi biển được giao cho một tập đoàn lớn. Việc xây dựng, chỉnh trang, quy hoạch các điểm nghỉ ngơi, Fast food, hiệu thuốc, điểm tắm tráng, công viên cây xanh, quảng trường… dọc bờ biển được thiết kế, sắp xếp theo quy hoạch tạo sự văn minh, hiện đại cho khu du lịch này. Cát Bà cũng là ví dụ về việc giao các doanh nghiệp lớn quản lý các bãi tắm với đầy đủ nhân lực về bảo vệ, an ninh, vệ sinh môi trường…

Trước bài học Sầm Sơn, Cát Bà…, để du lịch Đồ Sơn phát triển ổn định, bền vững, thiết nghĩ, thay vì “sai đâu sửa đó”, xử lý theo kiểu “gắn vá” như thời gian qua, chính quyền quận Đồ Sơn nên xem xét phương án hợp đồng với đơn vị có năng lực quản lý các bãi tắm nhằm tạo sự thống nhất, đồng bộ trong quản lý, vận hành các dịch vụ tại khu vực bãi biển. Cùng với đó, thành phố sớm ban hành giải pháp mạnh mẽ đẩy nhanh tiến độ các dự án du lịch chất lượng cao trọng điểm tại Đồ Sơn, có cơ chế, chính sách cụ thể hỗ trợ, thu hút các doanh nghiệp du lịch vừa và nhỏ xây dựng các tua, tuyến, sản phẩm du lịch mới… để tạo điểm nhấn thu hút du khách.

Tránh để xảy ra tình trạng “chặt chém”, nhũng nhiễu, chèo kéo, cùng với ra quân dẹp bỏ hàng quán trái phép dưới bãi biển và trên vỉa hè, trước mắt, chính quyền quận Đồ Sơn sớm đặt biển ghi số điện thoại đường dây nóng tại các vị trí dễ quan sát ở ngã ba, ngã tư, khu vực tập trung đông người… Đồng thời, thành lập “đội phản ứng nhanh” thường trực để kịp thời xác minh và xử lý khi nhận được phản ánh của du khách.