Du lịch xanh không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành định hướng phát triển lâu dài của Hải Phòng.
Giữ màu xanh di sản
Tại Lễ hội mùa thu năm 2025 - lễ hội đầu tiên sau khi di sản được UNESCO công nhận, công tác bảo vệ môi trường khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc được chú trọng hơn bao giờ hết. Ban tổ chức bố trí thêm hàng trăm thùng rác, tăng gấp đôi lực lượng thu gom rác thải so với ngày thường, đồng thời treo hàng chục băng rôn, pa nô tuyên truyền về giữ gìn cảnh quan di sản, vận động người dân và du khách cùng chung tay gìn giữ vệ sinh.
Điểm khác biệt là đêm hoa đăng trên sông Lục Đầu, ban tổ chức sử dụng 10.000 ngọn đèn hoa đăng bằng chất liệu tự phân hủy, vừa lung linh, vừa thân thiện với môi trường. Ông Nguyễn Văn Quang, du khách đến từ Ninh Bình chia sẻ: “Thật xúc động khi nhìn những ngọn hoa đăng tỏa sáng trên dòng sông mà không lo gây hại cho thiên nhiên. Cách làm này cần được nhân rộng”.
Bảo vệ môi trường, giữ màu xanh di sản không chỉ là trách nhiệm của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng mà có sự chủ động, tích cực hưởng ứng của người dân. Bà Nguyễn Thị Hạnh, tiểu thương tại khu vực đền Kiếp Bạc cho biết: “Chúng tôi được vận động không dùng túi ni lông, không xả rác ra sông, thực hiện phân loại rác thải. Nhờ tuyên truyền tốt, du khách năm nay cũng có ý thức hơn nhiều, tình trạng xả rác thải bừa bãi giảm đáng kể.”
Đảo Cát Bà - thuộc di sản thiên nhiên thế giới quần thể Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà được coi là điểm sáng về phát triển du lịch xanh của cả nước. Theo quy hoạch phát triển đến năm 2030, Cát Bà được định hướng trở thành điểm đến du lịch xanh đẳng cấp quốc tế, nơi con người và thiên nhiên hài hòa trong từng bước phát triển. Ông James Peterson, du khách người Anh nhận xét: Cát Bà đẹp tự nhiên. Điều tôi thích nhất là các hoạt động du lịch ở đây không làm tổn hại đến môi trường. Tôi được hướng dẫn viên khuyến cáo không dùng đồ nhựa dùng một lần. Các bảng hiệu tuyên truyền bảo vệ môi trường bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt ở khắp nơi. Điều đó khiến du khách cảm thấy mình càng phải có trách nhiệm giữ gìn hòn đảo này”.
Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể như phát triển hệ thống xe điện, xe đạp công cộng, xây dựng tuyến cáp treo Cát Hải - Phù Long để giảm khí thải, hạn chế phương tiện cá nhân ra đảo. Các trạm sạc, bãi đỗ xe điện được bố trí tại trung tâm, khuyến khích du khách di chuyển bằng phương tiện thân thiện với môi trường.
Đáng chú ý, UBND đặc khu Cát Hải ban hành Kế hoạch chuyển đổi xanh điểm du lịch cộng đồng Việt Hải giai đoạn 2025 - 2030. Theo đó, đến năm 2030, 100% cơ sở du lịch đạt tiêu chí xanh. Toàn bộ phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch. Các gia đình phân loại rác tại nguồn và toàn bộ hệ thống chiếu sáng dùng năng lượng mặt trời.
“Với mục tiêu và các bước đi cụ thể, Cát Hải quyết tâm xây dựng thương hiệu du lịch Cát Bà xanh cho vùng di sản”, ông Vũ Hữu Vững, Phó chủ tịch UBND đặc khu Cát Hải chia sẻ.
Từ Côn Sơn - Kiếp Bạc đến Cát Bà, Hải Phòng đã và đang cùng hướng đến mục tiêu giữ cho di sản luôn xanh, sạch và bền vững, để mỗi du khách khi tới đây đều cảm nhận được vẻ đẹp hài hòa giữa văn hóa, thiên nhiên và ý thức con người.
Xanh để di sản tỏa sáng
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, công tác bảo vệ môi trường tại 2 di sản còn không ít thách thức. Ở Côn Sơn - Kiếp Bạc, lượng khách tăng mạnh vào mùa lễ hội khiến lượng rác thải phát sinh lớn. Lực lượng thu gom dù tăng cường đôi lúc vẫn quá tải và một bộ phận du khách còn giữ thói quen sử dụng đồ nhựa dùng một lần.
Ông Lê Duy Mạnh, Phó trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cho biết: “Tuyên truyền rất quan trọng, nhưng cần kiên trì. Trong suốt thời gian trước, trong và sau khi diễn ra lễ hội, ban tổ chức luôn duy trì, tăng cường tuyên truyền để người dân và du khách cùng chung tay bảo vệ môi trường khi tới di tích.”
Tại Cát Bà, khó khăn lớn nhất là xử lý rác thải, nước thải sinh hoạt từ các cơ sở lưu trú, đồng thời kiểm soát tiếng ồn và khí thải từ phương tiện giao thông đường biển. Việc chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng sạch cần nguồn vốn đầu tư lớn và sự chung tay của cả doanh nghiệp lẫn người dân.
Tuy nhiên, thuận lợi của Hải Phòng là sự đồng thuận cao của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Nhiều tập đoàn lớn như Sun Group đầu tư dự án du lịch gắn với bảo tồn, dành hơn 60% diện tích cho cây xanh và tiện ích công cộng, thể hiện cam kết bảo vệ môi trường và di sản. Có thể nói, du lịch xanh không chỉ là xu hướng, mà là cơ hội để khẳng định thương hiệu du lịch Hải Phòng. Khi môi trường sạch, dịch vụ thân thiện, du khách không chỉ đến mà còn quay lại nhiều lần, chi tiêu nhiều hơn...
Các chuyên gia cho rằng, mô hình du lịch xanh tại 2 di sản thế giới này có thể trở thành hình mẫu để nhân rộng, lan tỏa tinh thần “sống xanh - du lịch xanh - bảo tồn xanh” tới nhiều địa phương khác trong vùng. Du lịch xanh không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành định hướng phát triển lâu dài của Hải Phòng. Để duy trì mô hình này, thành phố tiếp tục đầu tư hạ tầng xử lý rác thải, nước thải, mở rộng giao thông xanh, tăng cường tuyên truyền và kiểm tra hoạt động du lịch.
Quan trọng hơn, mỗi người dân, du khách cần nhận thức rằng bảo vệ môi trường chính là bảo vệ di sản, là giữ lại vẻ đẹp nguyên sơ cho thế hệ mai sau. Khi ý thức xanh trở thành thói quen, hành động xanh trở thành văn hóa, những vùng di sản ở Hải Phòng sẽ mãi tỏa sáng - xanh trong cảnh quan, xanh trong lòng người, xanh trong phát triển bền vững...
LINH HUY
