Dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi: Bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích của người lao động

Các cấp Công đoàn thành phố đề xuất nhiều quy định để bảo vệ tối đa quyền, lợi ích của người lao động, đặc biệt lao động nữ.

Trong ảnh: Công nhân Công ty CP Điện cơ Hải Phòng trong ca làm việc.

-Liên quan tới khung thỏa thuận làm thêm giờ trong dự thảo, những người làm công tác Công đoàn đặc biệt quan tâm tới quy định “trường hợp đặc biệt không quá 400 giờ/năm do Chính phủ quy định”. Vấn đề đặt ra là cần xác định rõ thế nào là trường hợp đặc biệt, tránh phát sinh cơ chế xin -  cho. Các cấp Công đoàn thành phố cũng đề xuất việc chi trả tiền lương làm thêm giờ được tính lũy tiến, cụ thể: Vào ngày thường, tiền lương 2 giờ làm thêm đầu được tính ít nhất bằng 150%; giờ làm thêm thứ 3 bằng 200% và giờ làm thêm thứ 4 bằng 250%; Vào ngày nghỉ, 2 giờ làm thêm đầu bằng 200%; giờ thứ 3 bằng 350% và giờ thứ 4 bằng 400% đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

Đối với điều chỉnh về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, các cấp Công đoàn thành phố nhất trí với đề xuất cho phép người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần nêu lý do, chỉ cần báo trước ít nhất 30 ngày nếu hợp đồng lao động là không xác định thời hạn; trước ít nhất 15 ngày nếu hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 tháng trở lên.

­- Đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, dự án Bộ luật Lao động sửa đổi điều chỉnh quy định liên quan tới tổ chức đại diện của người lao động trong đó xuất hiện khái niệm tổ chức đại diện không thuộc hệ thống Công đoàn Việt Nam. Đề nghị đồng chí trao đổi rõ hơn về vấn đề này?

-Liên quan tới quy định về tổ chức đại diện của người lao động tại cơ sở, nội dung sửa đổi tại dự thảo đưa ra khái niệm mới, chưa có tiền lệ là “tổ chức đại diện người lao động ngoài hệ thống Công đoàn”. Trước hết, phải khẳng định, đây chỉ là tổ chức xã hội đơn thuần, chỉ làm chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động trong phạm vi quan hệ lao động tại cơ sở. Hoạt động của các tổ chức này phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Xác định đây là một vấn đề mới, Công đoàn thành phố đề xuất Chính phủ và các ngành chức năng tiếp rục rà soát các quy định để tránh gây nhầm lẫn giữa Công đoàn cơ sở với tổ chức đại diện người lao động nằm ngoài hệ thống Công đoàn.

- Liên quan tới những quy định về lao động nữ, thúc đẩy bình đẳng giới, các cấp Công đoàn thành phố có những đề xuất gì đối với dự thảo?

-Về vấn đề này, nhất trí với quan điểm của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, các cấp Công đoàn thành phố kiến nghị Bộ luật Lao động (sửa đổi) cần bổ sung quy định hỗ trợ nhà trẻ, trợ cấp nghỉ chăm sóc con ốm… cho cả lao động nam và nữ, thay vì chỉ áp dụng cho lao động nữ như hiện nay. Bên cạnh đó, trước thực tế, nhiều lao động nữ ký hợp đồng lao động có thời hạn thường bị chấm dứt hợp đồng khi mang thai và nuôi con nhỏ, dẫn tới khó khăn về thu nhập, không tìm được việc làm mới, ảnh hưởng tới khả năng nuôi dưỡng thai nhi và chăm sóc con nhỏ, các cấp Công đoàn thành phố đề nghị bổ sung quy định: “Lao động nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 12 tháng mà hết hạn hợp đồng lao động thì đương nhiên được gia hạn hợp đồng lao động đến khi con đủ 12 tháng tuổi”. Bên cạnh đó, cần làm rõ khái niệm “việc làm cũ không còn” trong dự thảo bộ luật sửa đổi, xác định rõ trường hợp doanh nghiệp vẫn có vị trí việc làm ấy, nhưng bị người sử dụng lao động bố trí người khác thay thế có gọi là “việc làm cũ không còn” hay không để bảo vệ quyền cho lao động nữ khi quay trở lại công việc sau thời  gian nghỉ thai sản.

Cùng với những nội dung trên, các cấp Công đoàn thành phố nghiên cứu và đóng góp ý kiến đối với nhiều nội dung sửa đổi khác liên quan tới các vấn đề: Thương lượng tập thể, thỏa ước lao động tập thể; tranh chấp lao động và đình công; về bữa ăn ca; thanh tra lao động… Quan điểm nhất quán của các cấp Công đoàn thành phố là mỗi thay đổi cần được thảo luận, bàn bạc kỹ lưỡng để tìm được phương án tốt nhất vừa bảo đảm mục tiêu xây dựng Bộ luật tạo môi trường pháp lý linh hoạt, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và người lao động Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế, nhưng đồng thời bảo vệ tối đa quyền, lợi ích chính đáng của người lao động.

-Trân trọng cảm ơn đồng chí!