Dự thảo quy hoạch chi tiết cảng biển Việt Nam: Cảng biển Hải Phòng tiếp tục giữ vai trò chủ lực của cả nước

Theo dự thảo quy hoạch phát triển cảng biển, Lạch Huyện là khu vực chính để phát triển cảng nước sâu.

Trong ảnh: Tàu container vào cảng Lạch Huyện.

Phát triển trọng tâm, không dàn trải

Trong quan điểm phát triển, Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) khẳng định, phát triển cảng biển có trọng tâm, trọng điểm theo nhóm cảng, theo vùng và theo vị trí, vai trò chức năng được xác định trong quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1579/QĐ-TTg ngày 22-9- 2021. Phát triển cảng biển gắn với xây dựng các chính sách linh hoạt, phù hợp từng thời điểm, từng khu vực, nhằm huy động hiệu quả nguồn lực phát triển theo đúng lộ trình của quy hoạch, bảo đảm hiệu quả đầu tư khai thác cảng.

Quan điểm này một lần nữa được Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Xuân Sang nêu rõ tại cuộc làm việc mới đây với lãnh đạo thành phố về quy hoạch, phát triển cảng biển Hải Phòng. Đề cập đến quy hoạch phát triển cảng trong tương lai, Theo Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang, quan điểm phát triển cảng biển Việt Nam của Bộ GTVT là đi vào trọng tâm, trọng điểm và không dàn trải. Trước đây, việc phát triển cảng được tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nên ở một số địa phương (trong đó có Hải Phòng) phát triển manh mún, nhiều cảng nhưng không liên hoàn. Điều này tạo ra những bất cập đối với các cảng biển khi trong một khu vực nhưng mỗi nơi làm một kiểu. Cảng làm hàng container, cảng nửa làm hàng rời, nửa làm hàng container, có cảng hàng lỏng... Lấy Hải Phòng làm ví dụ, sự dàn trải này còn làm lãng phí cầu khi công suất (tính theo tổng chiều dài) chỉ đạt khoảng 60-70%, thực tế có rất nhiều cảng đầy tải, có những cảng chưa đầy tải.

Theo đại diện lãnh đạo Cục Hàng hải Việt Nam, sẽ chia theo nhóm khu vực xây dựng cảng, tức là trong 1 khu vực rộng lớn có thể xây dựng nhiều bến cảng, quy hoạch các bến container, bến hàng rời và bến hàng lỏng riêng biệt, không thực hiện đan xen giữa các loại hình bến cảng với nhau, xác định rõ các khu vực để kêu gọi đầu tư. Khu vực thực hiện trước là Lạch Huyện tại Hải Phòng, bởi quy hoạch phát triển cảng tại đây đến năm 2050 sẽ có 20-22 bến cảng.

Hải Phòng là điểm đòn bẩy về phát triển cảng

Tại dự thảo của Bộ GTVT trình Thủ tướng Chính phủ, khu vực cảng biển Hải Phòng được đặc biệt coi trọng, không chỉ là cảng biển loại đặc biệt, tới đây Hải Phòng hình thành nên các khu vực trọng điểm về phát triển cảng. Cụ thể, khu bến Lạch Huyện đến năm 2025 đạt khoảng 3,5 km cầu cảng, năng lực thông qua từ 36,5 triệu tấn đến 53,4 triệu tấn. Đến năm 2030, tổng chiều dài cầu cảng đạt gần 6 km, năng lực thông qua từ 72,7 triệu tấn đến 91,7 triệu tấn. Khu bến Đình Vũ đến năm 2025 đạt tổng chiều dài cầu cảng từ 5.526 m đến 6.198 m, năng lực thông qua từ 61,8 triệu tấn đến 72,2 triệu tấn; đến năm 2030 tổng chiều dài cầu cảng từ 6.858 m đến 7.078 m, năng lực thông qua từ 79,1 triệu tấn đến 83,6 triệu tấn. Đối với khu bến sông Cấm – Phà Rừng, đến năm 2025 di dời các bến cảng từ thượng lưu cảng Nam Hải đến hạ lưu cảng Vật Cách, nên tổng chiều dài cầu cảng còn lại khoảng 6.725 m, năng lực thông qua từ 40,5 triệu tấn đến 43,7 triệu tấn; đến năm 2030 và sau năm 2030 từng bước di dời, chuyển đổi công năng các bến cảng hiện hữu từ khu vực cầu Bạch Đằng đến cảng Nam Hải, tổng chiều dài cầu cảng còn lại khoảng từ 1.364 m đến 3.608 m, năng lực thông qua từ 7,5 triệu tấn đến 22 triệu tấn.

Như vậy có thể thấy, chủ trương phát triển cảng biển Hải Phòng của Bộ GTVT và thành phố là “tiến ra biển”, dần di dời, thay thế các cảng ven sông, trong đó có những đơn vị cảng truyền thống. Việc thực hiện được tính toán theo lộ trình, phù hợp yêu cầu chung trên cơ sở tận dụng lợi thế về vận tải thủy tại từng nhóm cảng biển, từng khu vực để phát triển hài hòa giữa kết cấu hạ tầng bến cảng cứng với hạ tầng bến cảng mềm (bến phao, điểm chuyển tải), bảo đảm yêu cầu phát triển cảng biển hiện đại, bền vững, hiệu quả, giảm áp lực vận tải lên đường bộ. Tận dụng tối đa năng lực hạ tầng cảng biển đã đầu tư để thông qua hàng hóa nhằm tối ưu các chi phí xã hội, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên đường bờ, tài nguyên đất, mặt nước.

Hải Phòng sẽ đóng vai trò “điểm đòn bẩy” để thúc đẩy phát triển các cảng thuộc khu vực Quảng Ninh, Thái Bình, Nam Định… Song hành với phát triển cảng, các bến phao, khu neo đậu chuyển tải tại Bạch Đằng, Bến Gót, Lan Hạ cũng sẽ phát triển theo với năng lực thông qua khoảng 0,3 triệu tấn/năm. Bên cạnh đó còn có các khu neo đậu tránh, trú bão trên sông Bạch Đằng, Bến Lâm, Vật Cách (sông Cấm), vịnh Lan Hạ, Hòn Dấu, Bến Gót, Ninh Tiếp, Lạch Huyện và khu vực khác có đủ điều kiện./.