Dự thảo tước giấy phép lái xe khi chở hàng quá tải trọng: Chưa phù hợp thực tế

Lực lượng cảnh sát giao thông kiểm tra xe ô tô đầu kéo trên đường 208 (đoạn qua xã An Hòa, huyện An Dương).     

Theo dự thảo Luật Bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ, 11 hành vi vi phạm khi điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ sẽ bị tước GPLX. Trong đó, cơ bản người dân đồng tình với những lỗi liên quan trực tiếp đến ý thức của người vi phạm như: điều khiển phương tiện tham gia giao thông sau khi sử dụng rượu, bia; điều khiển xe mô-tô vào đường cao tốc; lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép; đi ngược chiều, đi lùi trên đường cao tốc; chạy quá tốc độ trên 35 km/h đối với ô tô và 20 km/h đối với mô-tô, xe máy.

Tuy nhiên, việc xử lý lỗi liên quan tới tải trọng bị tước GPLX chưa được sự đồng tình cao của người dân. Cụ thể là tước GPLX đối với lái xe có hành vi điều khiển ô tô chở hàng vượt quá tải trọng cho phép trên 150%; ô tô chở hàng mà tổng trọng lượng của xe hoặc tải trọng trục xe vượt quá tải trọng cho phép của cầu, đường trên 150%. Về vấn đề này, anh Lê Đình Công, một tài xế lái xe ô tô đầu kéo nhiều năm hoạt động trên tuyến Hải Phòng- Thái Nguyên cho rằng: Vận chuyển hàng hóa gồm khá nhiều công đoạn, cùng với việc có đầy đủ các giấy tờ, thủ tục hải quan, để hàng hóa di chuyển giữa các điểm, bắt buộc phải có sự tham gia của đội ngũ bốc dỡ hàng. Thực tế, lái xe chỉ đảm nhận một công đoạn là chuyên chở hàng, còn trọng lượng hàng hóa trên xe như thế nào, lái xe không thể nắm chắc, nhất là đối với hàng rời, không đóng quy cách trong container. Do đó, với lỗi vi phạm này nếu tước GPLX của lái xe là chưa thực sự khách quan vì lái xe không biết khối lượng hàng hóa thực tế xe đang chở.

Còn theo anh Trần Văn Long, lái xe tải của Công ty cổ phần Hoàn Vũ (quận Hải An), với kinh nghiệm nhiều năm "cầm" vô-lăng, lái xe có thể xác định được khi nào xe chở quá tải. Nhưng đây cũng chỉ là cảm giác, chứ chưa thật sự chính xác. Tuy nhiên, do hầu hết lái xe đều là người làm thuê cho các doanh nghiệp vận tải, nên nếu chủ doanh nghiệp yêu cầu, lái xe vẫn phải lái xe ô tô mặc dù biết trọng lượng hàng vượt tải trọng cho phép của phương tiện. Nếu lái xe không chấp nhận điều khiển phương tiện, chủ doanh nghiệp sẵn sàng sa thải, tìm người thay thế.

Cần phạt chủ thể vi phạm 

Thực tế, với những lỗi về tải trọng này, trong Luật Giao thông đường bộ 2008, Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ đều quy định khá rõ trách nhiệm của chủ phương tiện. Cụ thể, Khoản 2, Điều 73, Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định người kinh doanh vận tải hàng hóa có nghĩa vụ chịu trách nhiệm về hậu quả mà người làm công, người đại diện gây ra do thực hiện yêu cầu của người kinh doanh vận tải trái quy định.

Như vậy, trong trường hợp chủ doanh nghiệp yêu cầu lái xe phải chở hàng vượt quá tải trọng cho phép của phương tiện, chủ doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm trong trường hợp xảy ra hậu quả. Nhưng thực tế, chủ doanh nghiệp thường chỉ chịu trách nhiệm bồi thường một phần khi xảy ra các vụ tai nạn. Còn trường hợp lái xe bị xử phạt hành chính, doanh nghiệp hầu như không liên quan. Trong khi đó, hầu hết việc điều động xe chỉ dựa vào bảng phân công chung, thậm chí là tin nhắn điều hành chung chung, không rõ nội dung lái xe phải chở hàng quá tải. Bởi vậy, để bảo vệ bản thân trước pháp luật, khi phát hiện, người lái xe cần kiên quyết từ chối các yêu cầu điều khiển phương tiện chở hàng quá tải.

Luật sư Phạm Ngọc Hải, Trưởng Văn phòng đại diện luật sư VIP tại Hải Phòng cho rằng: Các quy định pháp luật cần quy định rõ chủ thể trong từng hành vi vi phạm bị xử phạt hành chính theo quy định. Đối với các lỗi liên quan tới tải trọng, cần phải xác định rõ trách nhiệm chính thuộc về chủ doanh nghiệp vận tải. Do đó, việc vi phạm chở hàng quá tải nên xem xét tới việc tạm giữ phương tiện, đình chỉ hoạt động kinh doanh vận tải hàng hóa đối với doanh nghiệp có phương tiện chở hàng quá tải trọng cho phép. Có như vậy mới nêu cao tính trách nhiệm của chủ hàng trong giám sát tải trọng hàng hóa trước khi xe rời bến, qua đó, giảm nguy cơ gây mất an toàn giao thông do xe chở hàng quá tải trọng lưu thông trên đường.