Hoàng Minh
![]() |
Ngay gần trung tâm thành phố, nằm trên đường Lê Hồng Phong, thuộc phường Đằng Lâm (quận Hải An), điểm đầu tiên du khách có thể lựa chọn thamg quan là cụm miếu, chùa Trung Hành (có tên chữ là chùa Hưng Khánh). Miếu, chùa Trung Hành là cụm di tích được xếp hạng di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, nằm trong khuôn viên rộng rãi, thoáng mát. Chùa Trung Hành với bố cục công trình kiến trúc truyền thống, điển hình của ngôi chùa làng thời Mạc (thế kỷ 16). Miếu, chùa Trung Hành còn lưu giữ nhiều sắc phong, tượng cổ, nhất là pho tượng hoàng đế nhà Mạc tạc bằng đá, toàn thân phủ một lớp sơn dày, trông thoáng qua giống như tượng gỗ. Trong khuôn viên miếu, chùa Trung Hành trồng cây gạo cứ tháng 3 nở hoa đỏ rực, tạo nên những khuôn hình đẹp cho du khách thoải mái tạo dáng chụp ảnh dưới mái chùa cổ kính.
Điểm dừng chân tiếp theo, cách đó hơn 10 km, bất cứ ai cũng muốn đến chính là đền Mõ, ở xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thuỵ). Bởi, ngoài kiến trúc nghệ thuật cổ, di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia, điểm nhấn ở đền Mõ là cây gạo đại thụ hơn 700 tuổi, cây di sản Việt Nam. Đền Mõ là nơi thờ công chúa Quỳnh Trân, con gái vua Trần Thánh Tông. Cây gạo, theo tương truyền do chính tay công chúa Quỳnh Trân trồng với mong muốn nhân dân địa phương được no ấm. Đến nay, trải qua nhiều thế kỷ, với bao thăng trầm, mưa nắng, thân cây xù xì, rêu phong, nhưng cứ đến mùa, cây lại ra hoa rực rỡ cả góc trời.
Nằm ở ven sông Văn Úc, cây gạo ở chùa Thắng Phúc, xã Tiên Thắng (huyện Tiên Lãng) có tuổi đời hơn 5 thế kỷ, từng được ghi chép vào sử sách. Vào thế kỷ thứ 16, khi Mạc Đăng Dung được vua Lê Cung Hoàng tấn phong là An Hưng Vương, tiếp sứ thần nhà Lê đã có cây gạo này. Trải qua hàng trăm năm, cây gạo cao hơn 20 mét, có chu vi phần thân tới 7,5 m, sừng sững giữa trời, xoè tán rộng bên sông, tạo bức tranh phong cảnh hữu tình. Đến đây, không chỉ chiêm ngưỡng cây gạo di sản, du khách có thể vãn cảnh chùa Thắng Phúc. Trong những năm gần đây, chùa Thắng Phúc được xây dựng, tôn tạo trên nền đất của chùa xưa, nơi thờ tự tôn nghiêm với bức tượng A-di-đà bằng đá cao 11 m, nặng cả trăm tấn.
Một hướng chọn lựa dành cho du khách khá hấp dẫn để ngắm hoa gạo là Đồ Sơn. Trong đó, khu vực đền Vạn Chài, thuộc phường Vạn Hương tập trung nhiều cây gạo cổ thụ, đường kính đo được tới từ 2 đến 2,5 mét được nhiều người tìm đến. Đền Vạn Chài xây dựng từ thế kỷ 19 thờ các vị thần nữ cai quản nơi cửa biển. Bên cạnh đó, trên các đường ven biển, khu biệt thự vua Bảo Đại… du khách có thể dễ dàng bắt gặp, chụp ảnh với hoa gạo. Với khung cảnh, kiến trúc cổ xưa, bãi biển trải dài nhưng trong những ngày tháng 3, tháng 4, sắc đỏ rực của hoa gạo hòa lẫn với sắc xanh của bầu trời, sắc phù sa của nước biển càng tạo nên khung cảnh thơ mộng tuyệt đẹp.
Trên địa bàn thành phố còn có cây gạo gần 350 tuổi ở đình làng Lôi Trạch, xã Hoà Bình (huyện Vĩnh Bảo), cây gạo lá đỏ ở đình làng Văn Cú, xã An Đồng; cây gạo tại khuôn viên miếu Thánh Bà và đình Cả ở làng Cống Mỹ, xã Nam Sơn (cùng huyện An Dương) niên đại 2-3 trăm năm… được công nhận là cây di sản Việt Nam. Không chỉ tạo nên khung cảnh đẹp nên thơ, những cây gạo di sản là nguồn gen quý, thể hiện sự đa dạng, phong phú của hệ thực vật, đồng thời là điểm nhấn để quảng bá, phát huy tiềm năng du lịch địa phương.