(HPĐT)- Những thành công bước đầu của Hải Phòng trong xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ tuổi dưới 35 đã rõ, được khẳng định. Nhưng làm sao để có được nguồn cán bộ trẻ dồi dào đáp ứng yêu cầu và “giữ chân” được họ là cả một loạt vấn đề cần tiếp tục giải quyết. Thực tế, người trẻ không thiếu; người giỏi, người có nhiệt huyết, sẵn sàng cống hiến cũng nhiều, nhưng làm thế nào để được vào “biên chế”, để được quy hoạch là cả một chặng đường không ít chông gai, thử thách, dễ làm nản lòng cả người trẻ và lãnh đạo các địa phương, đơn vị.
Để có được nguồn cán bộ trẻ chất lượng cao, cần có cơ chế chính sách đào tạo, thu hút và giữ chân người tài.
Trong ảnh: Học sinh Trường THPT chuyên Trần Phú- một trong những địa chỉ đào tạo nguồn nhân tài của Hải Phòng. Ảnh: Duy Thính
Vẫn có không ít lực cản, vướng mắc
Kết luận 09 thổi luồng gió mới vào công tác cán bộ của thành phố. Ước mong của người trẻ đã trở thành hiện thực, những cánh cửa lớn đã mở ra. Nhưng để có được những cán bộ trẻ tiềm năng hoàn toàn không đơn giản, còn đang bị vướng nhiều lực cản cả về tư duy, nhận thức và cơ chế, chính sách.
Theo lãnh đạo các địa phương, khó khăn nhất hiện nay là thiếu nguồn cán bộ dưới 30 tuổi. Tại các quận, huyện, qua rà soát, nơi nhiều có hơn 10 người; nơi ít chỉ 4-5 người, nơi không có. Chưa kể trong số đó nhiều người chưa đủ các tiêu chuẩn theo quy định của Kết luận 09. Vì thế, rà đi soát lại, trong thời điểm này, các địa phương mới chỉ có thể lựa chọn được 1-2 người dưới 30 tuổi để đưa về làm cán bộ lãnh đạo xã, phường. Trưởng Ban Tổ chức Quận ủy Lê Chân Lâm Văn Đạt cho biết, với độ tuổi dưới 30, một số cán bộ mới được bổ nhiệm vào ngạch công chức từ 1-2 năm, một số chưa có bằng trung cấp lý luận chính trị; số đủ tiêu chuẩn thì lại 31-32 tuổi… Vì thế, quận Lê Chân mới lựa chọn được 1 người; đang cử 3 người đã vào ngạch công chức quận, trình độ chuyên môn đại học và thạc sĩ đi học trung cấp lý luận chính trị để tạo nguồn.
Không chỉ vậy, việc đưa cán bộ trẻ về xã, phường còn vướng quy định về biên chế. Thực tế, nếu muốn đưa cán bộ trẻ về đào tạo, cấp quận, huyện phải “dành chỗ” ở xã, phường. Bởi nếu xã, phường đó đã đủ biên chế, buộc phải luân chuyển cán bộ. Bí thư Huyện ủy Vĩnh Bảo Phạm Tuyên Dương cho biết, để luân chuyển cán bộ cấp xã nhằm có vị trí sắp xếp cho cán bộ trẻ về cũng rất khó khăn. Từ công chức cấp xã chuyển thành công chức cấp huyện phải qua xét duyệt, sát hạch, mất khá nhiều thời gian, thủ tục phức tạp. Huyện Vĩnh Bảo có nhiều xã loại 2, được bố trí 2 phó chủ tịch UBND cấp xã, tức là có chỗ để sắp xếp cán bộ trẻ nhưng lại bị vướng về chỉ tiêu biên chế... Trong khi đó, nguồn cán bộ trẻ cấp xã rất ít, chủ yếu tập trung ở các vị trí như Bí thư Đoàn và một số hợp đồng hưởng phụ cấp, chưa được đào tạo, chưa được tích lũy kinh nghiệm... Việc tuyển dụng công chức hàng năm đối với các địa phương cũng rất khó khăn, số lượng rất ít nên nguồn cán bộ, công chức trẻ hạn chế. Không những thế, với người tốt nghiệp đại học thường ở tuổi 22, sau một vài năm mới được tuyển làm công chức, còn phải có thời gian phấn đấu, rèn luyện, được kết nạp Đảng; được đào tạo, bồi dưỡng, được vào quy hoạch cán bộ..., thì người dưới 30 tuổi đạt tiêu chuẩn theo Kết luận 09 không dễ dàng.
Bên cạnh đó, vẫn có những băn khoăn, e ngại, chưa thật tin tưởng vào cán bộ trẻ dưới 30 tuổi, nhất là tại cấp xã vốn có nhiều dòng họ, các bậc cao niên... Nhiều người cho rằng, tuổi dưới 30, “vắt mũi chưa sạch”, kinh nghiệm non nớt, cố đưa về xã sẽ không phát huy được. Trong khi các địa phương đều cần người về làm việc, phải trực tiếp giải quyết công việc, phải biết tham mưu, đề xuất, phải có chính kiến, bản lĩnh; nếu chỉ về để “tráng” qua cơ sở thì không nên. Hơn nữa, vị trí Phó chủ tịch UBND xã, phường phải qua HĐND bầu, nếu không nhận được sự tín nhiệm cao, mục tiêu đề ra không đạt được. Khi bắt tay vào công việc, nhất là xử lý, giải quyết công việc liên quan tới giải phóng mặt bằng, giữ gìn trật tự đô thị, trật tự xây dựng; phòng, chống dịch bệnh…, phải vận động quần chúng, nếu “non” sẽ khó thành công. Đã có một số ý kiến đề nghị nâng độ tuổi lên từ 30-40.
Giải pháp đồng bộ, thực hiện quyết liệt
Theo lãnh đạo các địa phương, để việc thực hiện Kết luận 09 đạt kết quả cao hơn, chất lượng tốt hơn, cần có các giải pháp đồng bộ và tháo gỡ vướng mắc, khó khăn từ thực tế. Đặc biệt là phải đổi mới cả về tư duy, nhận thức và hành động, phải quyết tâm, quyết liệt tới cùng mới thực hiện được.
Theo đó, điều đầu tiên là đổi mới cơ chế tuyển dụng, dành sự ưu tiên đặc biệt tuyển chọn sinh viên ưu tú, tốt nghiệp đại học loại giỏi vào ngạch cán bộ công chức. Đây là vấn đề tưởng đơn giản, bình thường nhưng vô cùng khó làm bởi vướng nhiều thứ, chưa kể còn có một số biểu hiện tiêu cực trong tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức. Nhiều sinh viên mới ra trường, mặc dù rất muốn trở về cống hiến cho quê hương, nhưng nghĩ tới “đoạn trường” tuyển dụng là lại “hãi hùng” và từ bỏ ý định. Một số khác, nếu may mắn được tuyển dụng thì cũng phải làm chân “pha nước” 1-2 năm; người có “cơ” phấn đấu không phải phổ biến. Đó là chưa kể tới quá trình làm việc phải thể hiện rõ năng lực, phải có người giúp đỡ, phải sớm được kết nạp Đảng, được quy hoạch, có bằng trung cấp chính trị, có thành tích công tác tốt 2-3 năm liền… mới được đưa vào diện tăng cường cho các địa phương. Ngoài ra, lương, thu nhập còn thấp ở các cơ quan, công sở hiện nay cũng là lực cản” khiến nhiều người trẻ có tài không muốn vào cơ quan nhà nước mà chọn đi làm tại doanh nghiệp, nhất là công ty liên doanh, công ty nước ngoài.
Đầu vào từ nguồn mới tốt nghiệp đại học đã thế, nguồn tại chỗ càng “bi đát” hơn. Thực tế, tại Hải Phòng, đã có không ít trường hợp người tốt nghiệp đại học tình nguyện về quê tham gia công việc ở thôn, ở xã. Họ rất năng nổ, nhiệt tình, tràn đầy hoài bão, muốn cống hiến, có nhiều sáng kiến, sáng tạo được ghi nhận, nhưng cuối cùng cũng không được nhìn nhận tới, đành chọn đường khác. Có thể kể tới như đồng chí Nguyễn Văn Thông (sinh năm 1984), vốn tốt nghiệp Học viện Báo chí Tuyên truyền, về làm hợp đồng tại Ban Tổ chức Huyện ủy Kiến Thụy, sau đó theo học thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng rồi về quê hương thôn Nam Hải, xã Đoàn Xá tham gia công tác Đoàn, được kết nạp Đảng tại chi bộ thôn. Tháng 9-2017, Thông được tín nhiệm bầu làm bí thư chi bộ, là bí thư chi bộ trẻ nhất huyện thời điểm đó, cũng là bí thư chi bộ đầu tiên của huyện có trình độ thạc sĩ. Anh phát huy rất tốt kiến thức, năng lực, nhiệt huyết của tuổi trẻ, là một trong những người đầu tiên “đưa việc làng, việc Đảng lên phây”; lập ra các trang facebook “Nguyễn Thông” và “Quê tôi Nam Hải”, sử dụng mạng zalo, viber… để tuyên truyền và vận động quần chúng… Nhưng sau một thời gian, do không được tạo điều kiện để tiếp tục cống hiến nhiệt huyết trong công việc, anh đành từ giã quê hương vào Nam lập nghiệp. Câu chuyện cho thấy, nếu không có cơ chế tuyển dụng, tạo cơ hội, khuyến khích, động viên xứng đáng sẽ rất khó giữ chân người trẻ.
Theo Ban Tổ chức Thành ủy Hải Phòng, đề án và Kết luận 09 của Ban Thường vụ Thành ủy đặt yêu cầu, mục tiêu rất cao với các nhiệm vụ, giải pháp khả thi, hiệu quả trong việc đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, tạo nguồn để thực hiện cho được các chỉ tiêu về cán bộ trẻ. Trong việc quy hoạch, xây dựng đội ngũ cán bộ nguồn, thành phố cũng đặc biệt quan tâm bảo đảm trẻ hóa đội ngũ cán bộ, tạo điều kiện cho họ phấn đấu vươn lên, nắm các vị trí lãnh đạo, thậm chí đề xuất cả cơ chế phát hiện, quy hoạch, đào tạo, bố trí cán bộ trẻ có bản lĩnh, năng lực nổi trội và triển vọng phát triển vào các vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả vượt cấp. Mong muốn là vậy nhưng cũng không bằng mọi giá để có được cán bộ trẻ. Ngoài bằng cấp, phải thấy rõ năng lực làm việc, phương pháp tư duy, tinh thần cầu thị, vì lợi ích chung, sẵn sàng xông pha vào những lĩnh vực khó khăn, chưa có tiền lệ…, mới là những cán bộ trẻ cần lựa chọn, mới là người thành phố cần.
Thực tế, khi chuẩn bị nhân sự đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2020- 2025, Thành ủy Hải Phòng đã đặc biệt lưu ý tới đội ngũ cán bộ trẻ. Tỷ lệ cán bộ trẻ giữ các vị trí lãnh đạo tại nhiệm kỳ này cao hơn rất nhiều so với các khóa trước. Cán bộ, đảng viên và nhân dân thành phố thấy rất rõ “sức trẻ” trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo và đặt nhiều kỳ vọng bởi thời đại 4.0, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển thành phố theo mục tiêu Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội 16 của Đảng bộ thành phố sẽ cần cả kinh nghiệm và “sức trẻ”. Nhiều cán bộ trẻ chỉ trên dưới 40 tuổi được giao trọng trách rất lớn nhưng đều rất nhiệt huyết, trách nhiệm, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có nhiều đề xuất mới, khả thi, nổi bật tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, góp phần tích cực vào thành tựu chung của thành phố.
Nói như thế để thấy rằng, tuy đã có cơ chế, chính sách, nhiều cơ hội đã mở ra, nhưng để có được người trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển thành phố, để tạo nguồn cán bộ lâu dài cho thành phố và đất nước sau này, cần sự đồng bộ, sáng tạo, đột phá hơn nữa từ cơ chế tuyển dụng tới đánh giá, nhìn nhận cán bộ; đào tạo và bồi dưỡng, sử dụng đúng người, đúng việc, đặt đúng vị trí. Cùng với đó, cần có cơ chế và quy định rõ thời gian xét tuyển công chức xã thành công chức huyện; mở các lớp cán bộ nguồn là người trẻ; tăng thêm quyền chủ động cho địa phương trong tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và bố trí cán bộ trẻ. Chừng nào vẫn có những băn khoăn về chỉ tiêu biên chế; còn khúc mắc về chuyển công chức xã thành công chức huyện; còn chưa phát hiện kịp thời những nhân tố mới ở cơ sở thì công việc này còn khó khăn, trắc trở. Cần thấy rõ, chủ trương trọng dụng người trẻ, người tài từ trước tới nay vẫn luôn có nhưng chưa thực sự thành công, chưa có sức hút đối với người trẻ, chưa giữ chân được người tài. Hy vọng rằng, với Kết luận 09, Hải Phòng sẽ đột phá đi trước, đi đầu cả nước trong tạo dựng đội ngũ cán bộ trẻ. Đồng chí Đào Trọng Đức, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy khẳng định: Hải Phòng sẽ có thay đổi căn bản trong cơ chế tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức; sẽ tạo mọi điều kiện và ưu tiên đặc biệt cho người trẻ tài năng, để có “đầu vào” tốt mới có được những cán bộ trẻ sau này theo đúng tinh thần của Kết luận 09.
Như thế, cơ hội đã đến. Việc còn lại là cán bộ trẻ hãy không ngừng học tập, rèn luyện, trang bị cho mình đầy đủ các kiến thức, kỹ năng, cần nhất là giữ vững “bầu máu nóng” nhiệt huyết của tuổi trẻ và phẩm chất đạo đức trong sáng, hết lòng vì thành phố, vì nhân dân, chắc chắn sẽ được trọng dụng để từng bước trưởng thành. Quan trọng nhất, họ được thỏa sức thể hiện, cống hiến, tự khẳng định mình để hiện thực hóa ước mơ của bản thân và khát vọng phát triển của thành phố Hải Phòng và đất nước./.
(Xem từ số báo Hải Phòng hằng ngày ra ngày 25-10-2021)
