(HPĐT)- Năm 2021 tiếp tục là một năm đầy những khó khăn với ngành du lịch thành phố khi dịch COVID- 19 diễn biến phức tạp, mọi hoạt động du lịch gần như phải đóng cửa. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội để du lịch Hải Phòng nhìn lại, cơ cấu lại các sản phẩm du lịch phù hợp cũng như đưa ra các giải pháp với tầm nhìn xa để sớm phục hồi và phát triển bền vững hơn nữa trong thời gian tới.
Một điểm sáng của du lịch Hải Phòng năm 2021 là đẩy nhanh nhiều dự án lớn đầu tư cơ sở hạ tầng.
Trong ảnh: Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng (quận Đồ Sơn).
Ngành du lịch thiệt hại nặng nề
Năm 2021 là năm thứ 2 ngành du lịch cả nước nói chung, ngành du lịch Hải Phòng nói riêng phải đối mặt với những khủng hoảng do dịch bệnh COVID-19 gây ra. Theo Sở Du lịch thành phố, từ tháng 1-2021 đến hết tháng 9-2021, trước khi hoạt động du lịch được khôi phục trong trạng thái bình thường mới, hoạt động du lịch gần như “đóng băng”, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch tạm dừng hoạt động hoàn toàn gần 9 tháng. Thực tế, thời gian hoạt động du lịch của thành phố chỉ khoảng 90 ngày theo các điều kiện giới hạn về quy mô, số lượng, phạm vi. Du lịch Hải Phòng đón và phục vụ 3,67 triệu lượt khách, đạt 44,5% mức kế hoạch năm, bằng 40,4% so với năm 2019 (thời điểm trước dịch), chỉ bằng số lượt khách du lịch của năm 2008. Khoảng 10.410 lao động du lịch thành phố (trong tổng số 18.312 người) phải nghỉ việc hoặc tạm nghỉ việc, chiếm 56,85%. Số cơ sở lưu trú đóng cửa, dừng hoạt động là 412, chiếm 76%, cơ sở lưu trú hoạt động cầm chừng là 129 cơ sở, chiếm 24%, công suất bình quân chỉ đạt 30% bao gồm cả hoạt động lưu trú của chuyên gia, người lao động đang làm việc tại Hải Phòng và cơ sở lưu trú tham gia cách ly y tế tập trung. Cũng trong năm 2021, số doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành đề nghị thu hồi giấy phép do bị ảnh hưởng bởi dịch COVID- 19 là 30 đơn vị; 8 doanh nghiệp chuyển phạm vi kinh doanh từ lữ hành quốc tế sang nội địa; doanh thu ước giảm 90% so với cùng kỳ năm 2019. 150 tàu thủy lưu trú du lịch, tàu vận chuyển khách du lịch tham quan trên vịnh Lan Hạ và đảo Dấu đều dừng hoạt động.
Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Hải Phòng Hoàng Tuấn Anh nhận định, trên thực tế, tác động của dịch COVID-19 đối với ngành du lịch còn lớn hơn rất nhiều. Bởi không chỉ dừng lại ở những con số thống kê kể trên, tác động của dịch bệnh còn là những vấn đề, hệ lụy kéo theo sau đó, ảnh hưởng trực tiếp tới sự phục hồi của ngành du lịch trong thời gian tới. Trong đó, có thể kể đến sự thiếu hụt nguồn nhân lực trong ngành du lịch bởi nhiều lao động sau khi mất việc chuyển sang làm công việc khác; nhiều doanh nghiệp đóng cửa dài hạn khiến cơ sở vật chất xuống cấp, không có kinh phí đầu tư, tu bổ lại; nhiều doanh nghiệp lữ hành sau khi rút giấy phép chuyển hẳn sang ngành nghề khác… Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến sự phục hồi của du lịch thành phố cũng như những bước phát triển xa hơn trong tương lai gần.
Tìm giải pháp để du lịch phục hồi và phát triển
Dù qua một năm đầy những khó khăn, nhưng du lịch Hải Phòng vẫn có những điểm sáng nhất định, tạo đà để sớm phục hồi. Trong đó có điểm sáng về tiến độ của các dự án phát triển du lịch lớn trên địa bàn thành phố như Đồi Rồng, các dự án của Tập đoàn Sun Group tại Cát Bà… Giám đốc Công ty S9 Travel Lưu Hoàng Điệp nhận xét, điều này thực sự quan trọng với ngành du lịch thành phố, qua đó mở ra nhiều sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn hơn để thu hút du khách, sớm phục hồi.
Dịch COVID-19 khiến du lịch bị đình trệ, nhưng đây cũng là cơ hội để toàn ngành du lịch có thể nhìn lại, cơ cấu lại các sản phẩm du lịch phù hợp hơn. Theo Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Hoàng Tuấn Anh, du lịch Hải Phòng nhiều năm nay chưa có kế hoạch cụ thể trong việc phát triển nguồn nhân lực du lịch. Trong bối cảnh thiếu hụt nguồn nhân lực sau dịch, đã đến lúc thành phố, ngành du lịch phải có kế hoạch cụ thể, toàn diện trong công tác đào tạo nhân lực du lịch cũng như thu hút nhân lực giỏi về du lịch trên cả nước cống hiến cho du lịch Hải Phòng trong thời gian tới. Việc này cũng đồng thời giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực du lịch chất lượng cao trong thời gian qua.
Việc cơ cấu lại sản phẩm du lịch cũng cần được nhìn nhận lại, tập trung, phát huy vào những sản phẩm du lịch đang đạt hiệu quả cao trong thời gian qua cũng như phát huy những sản phẩm du lịch tiềm năng. Nhiều sản phẩm du lịch như du lịch nông thôn, sinh thái từng được du khách quốc tế đặc biệt yêu thích nhưng chưa có những bước phát triển trong thời gian qua. Trong bối cảnh ngành du lịch cần phục hồi mạnh mẽ trong thời gian tới, chuẩn bị mở cửa du lịch đón khách quốc tế, các sản phẩm du lịch này cần được chú trọng đầu tư hiệu quả hơn để sẵn sàng thu hút du khách. Ngoài ra, dịch COVID-19 diễn biến phức tạp cũng tạo động lực để ngành du lịch thực hiện chuyển đổi số. Ngành du lịch thành phố cần tận dụng điều này để đẩy nhanh việc chuyển đổi số trong toàn ngành du lịch thành phố.
Phó giám đốc Sở Du lịch thành phố Vũ Huy Thưởng cho biết, thành phố đã có kế hoạch cụ thể để phục hồi, thích ứng với dịch COVID-19 trong thời gian tới. Trong đó, định hướng điều chỉnh sản phẩm du lịch, xây dựng sản phẩm mới và làm mới sản phẩm cũ dựa trên tiềm năng, thế mạnh của các loại hình sản phẩm phù hợp với thị trường: Du lịch thể thao kết nối với sản phẩm du lịch du thuyền, du lịch trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe, du lịch nghỉ dưỡng biển, đảo, du lịch MICE, du lịch văn hóa tâm linh. Trong kế hoạch này, thành phố cũng xác định hỗ trợ các doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số; rà soát lực lượng nhân lực du lịch để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhân lực du lịch; thúc đẩy hoạt động các sàn giao dịch việc làm để các doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực.
Trong thời gian trước mắt, một trong những việc được quan tâm là mở cửa du lịch quốc tế sẽ được triển khai. Thành phố, ngành du lịch xây dựng các kế hoạch để sẵn sàng đón khách quốc tế. Theo đó, ngành chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp chuẩn bị các điều kiện bảo đảm phục vụ đón khách quốc tế an toàn, đổi mới và duy trì chất lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu của khách quốc tế. Định hướng về phân khúc khách quốc tế cũng được thành phố nhìn nhận lại, điều chỉnh, hướng tới tập trung vào thị trường khách khu vực Đông Nam Á, Bắc Á. Việc tiếp cận khách sẽ dần được mở rộng đến các thị trường trọng điểm như châu Âu và Bắc Mỹ...
Với những giải pháp đồng bộ, thích ứng linh hoạt với dịch COVID-19, hy vọng du lịch thành phố sẽ sớm phục hồi và phát triển bền vững hơn trong thời gian tới./.
BẢO LINH - Ảnh: PHAN TUẤN
