(HPĐT)- Phát triển đời sống văn hóa tinh thần phong phú cho người dân là một yêu cầu, nội dung của xây dựng nông thôn mới. Một trong những giải pháp cho vấn đề này là phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Trên thực tế, công tác này còn không ít bất cập khi triển khai tại các địa phương.
Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Kiến Thụy đưa sách về Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Đền Mõ, xã Ngũ Phúc phục vụ bạn đọc tại cơ sở. Ảnh: Minh Khiêm
Hành trình gian nan
Từ trước đến nay, việc tổ chức phát triển văn hóa đọc ở nông thôn hầu như được mặc định cho hệ thống thư viện công cộng. Tuy nhiên, đầu tư cho thư viện công cộng chỉ mới đến được với thư viện cấp huyện. Phó giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố Đoàn Trung Thủy trăn trở: Hiện, huyện đảo Bạch Long Vĩ chưa có thư viện, còn thị trấn Cát Hải (huyện đảo Cát Hải) mặc dù có thư viện nhưng cách đây 3 năm bị sập do mưa bão, đến nay vẫn chưa có kinh phí xây dựng lại.
Ngoài khó khăn thiếu sách, một rào cản lớn chính là việc nhiều người dân khu vực nông thôn chưa mấy quan tâm, hứng thú đọc sách. Như ở xã Trân Châu (huyện đảo Cát Hải), dù đặc thù địa lý bao bọc chung quanh là biển, xa đất liền, ngoài tủ sách pháp luật còn được trang bị thêm nhiều đầu sách về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, nông nghiệp… Thuận lợi như vậy nhưng số người dân đến đọc sách rất ít. Nhằm khuyến khích phong trào đọc sách, UBND xã Trân Châu thực hiện việc chuyển một phần sách, báo đến trường tiểu học và THCS Hà Sen và nhà văn hóa ở 6 thôn của xã. Mặc dù vậy, số lượng người đến đọc sách vẫn không đáng kể. Đây cũng là tình trạng chung của nhiều xã trên địa bàn thành phố hiện nay.
Nhiều giải pháp đồng bộ
Một trong những nội dung của bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới là hình thành các cộng đồng nông thôn văn hóa. Theo đó, việc xây dựng cộng đồng văn hóa đọc là cần thiết. Để hình thành cộng đồng này, cần có những điều kiện cơ bản về hệ thống tủ sách tại cơ sở. Việc duy trì luân chuyển sách trong hệ thống thư viện của thành phố, tổ chức các thư viện đọc lưu động thời gian qua được ngành Văn hóa và Thư viện Khoa học Tổng hợp Hải Phòng quan tâm thực hiện, góp phần làm phong phú, đa dạng các đầu sách thiết thực, có ý nghĩa với các tầng lớp nhân dân. Công tác này cũng được nhiều địa phương phối hợp nhịp nhàng, đạt hiệu quả cao. Đơn cử, Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao huyện Kiến Thụy, từ đầu năm 2023 đến nay tổ chức luân chuyển sách phục vụ giáo viên, học sinh trong các trường học và các điểm di tích lịch sử, văn hoá trên địa bàn huyện, thu hút hàng nghìn bạn đọc tham gia. Tiêu biểu như hoạt động chuyên đề về sách tại Trường tiểu học Đại Hợp, Trường tiểu học- trung học cơ sở (TH-THCS) Tân Phong ở xã Tân Phong, các di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng các cấp trên địa bàn huyện như đền Mõ ở xã Ngũ Phúc… Nhân dịp này, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố sử dụng xe lưu động cung cấp gần 3.000 cuốn sách phục vụ nhu cầu đọc sách của thầy, cô giáo và học sinh các nhà trường; trao tặng trường hơn 100 cuốn sách, trị giá 5,4 triệu đồng… Em Nguyễn Thị Như Tâm, học sinh lớp 4C, Trường TH và THCS Tân Phong chia sẻ: “Mỗi lần thực hiện luân chuyển sách, em và các bạn đều có sách mới để đọc nên em rất thích. Em mong hoạt động này diễn ra thường xuyên hơn để chúng em luôn được tiếp cận những kiến thức mới phục vụ việc học tập”. Thành công từ hoạt động này góp phần lan tỏa và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng dân cư trên địa bàn huyện Kiến Thụy.
Giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố Vũ Văn Tuấn cho biết: “Xác định hệ thống thư viện là đơn vị chủ lực hình thành các cộng đồng đọc ở nông thôn, mặc dù nguồn kinh phí hạn hẹp, chúng tôi vận dụng hỗ trợ bằng cách luân chuyển sách, báo từ Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố về các thư viện cấp quận, huyện. Trong năm 2022, Thư viện thành phố thực hiện luân chuyển tổng cộng hơn 49 nghìn cuốn sách cho 20 đơn vị. Lượt sách, báo luân chuyển trong năm 2022 là hơn 335 nghìn lượt. Riêng 6 tháng năm 2023, luân chuyển hơn 11 nghìn cuốn sách cho 10 đơn vị; lượt sách, báo luân chuyển là hơn 171 nghìn lượt.
Thời gian tới, thực hiện Kế hoạch số 189/KH-UBND ngày 5-8-2023 của UBND thành phố về thực hiện Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2023, định hướng đến năm 2030, Thư viện Khoa học Tổng hợp thành phố tiếp tục đẩy mạnh công tác luân chuyển sách phục vụ lưu động đến các đơn vị, trường học trên địa bàn, trong đó chú trọng nguồn sách, tài liệu đáp ứng đúng, trúng nhu cầu cho số đông bạn đọc là nông dân và học sinh khu vực nông thôn – ông Tuấn cho biết thêm./.
HỒNG PHÚC
