(HPĐT)- “Đại chúng hóa” là một trong ba nguyên tắc cơ bản của nền văn hóa Việt Nam được xác định rõ trong Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943. Trong đó đề cao yêu cầu đưa các giá trị, sản phẩm văn hóa hướng tới phục vụ đông đảo quần chúng nhân dân. Từ ánh sáng của Đề cương, dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, thời gian qua, những người làm văn hóa Hải Phòng có nhiều nỗ lực, sáng tạo để đưa các sản phẩm văn hóa nghệ thuật phục vụ công chúng, qua đó góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần nhân dân. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TRẦN THỊ HOÀNG MAI trò chuyện với phóng viên Báo Hải Phòng chung quanh nội dung này.
Chương trình ca múa nhạc "Huyền thoại Nữ tướng Lê Chân" của Đoàn Ca múa Hải Phòng - một trong những chương trình thuộc Đề án sân khấu truyền hình của ngành Văn hóa thành phố.
- Vài năm trở lại đây, Hải Phòng trở thành điểm sáng của cả nước về hoạt động văn hóa, nghệ thuật nói chung và đưa các sản phẩm văn hóa nghệ thuật phục vụ nhân dân nói riêng. Đồng chí có thể cho biết, những nỗ lực đó được ngành Văn hóa triển khai cụ thể như thế nào?
- Hải Phòng là một thành phố có bề dày lịch sử và chiều sâu văn hóa, là vùng đất “địa linh nhân kiệt” với những tên tuổi lớn trong nhiều lĩnh vực từ thi, ca, nhạc, họa như các nhạc sĩ Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Ngô Thụy Miên, nhà văn Nguyên Hồng, họa sĩ Nguyễn Hà…. Những năm gần đây, Hải Phòng vươn mình phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực kinh tế, đời sống vật chất của người dân không ngừng được nâng lên. Cùng với những bước phát triển về kinh tế, đời sống văn hóa cũng được quan tâm phát triển tương xứng, trở thành nền tảng tinh thần, động lực cho quá trình xây dựng và phát triển Hải Phòng trở thành một thành phố đáng sống. Được sự quan tâm của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, thời gian qua, ngành Văn hóa Hải Phòng chủ động, tích cực đưa các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật phục vụ nhân dân thành phố. Trong đó, Sân khấu truyền hình tạo thành một “thương hiệu” của ngành Văn hóa, là điểm sáng của cả nước trong việc bảo tồn các giá trị truyền thống của dân tộc, tạo động lực tinh thần, đổi mới tư duy sáng tạo của văn nghệ sĩ, nâng cao đời sống tinh thần, thẩm mỹ đối với người dân thành phố.
Được triển khai từ tháng 11-2019, đến nay có 42 chương trình sân khấu truyền hình thực hiện thành công, trong đó có 25 số được truyền hình trực tiếp và 17 chương trình được ghi hình phát lại trên sóng Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng. Các chương trình sân khấu truyền hình thu hút hơn 10.000 lượt truy cập/chương trình trên mạng xã hội, hàng nghìn lượt bình luận, tương tác, hàng trăm lượt người chia sẻ lại để lan tỏa chương trình. Từ đó, các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đến ngày càng đông đảo người xem hơn.
Cùng với đó, Sở Văn hóa và Thể thao cũng chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ mang các vở diễn sân khấu truyền hình đi lưu diễn phục vụ nhân dân. Trong 3 năm (2020-2023), các đơn vị lưu diễn gần 300 buổi tại 15 quận, huyện, phục vụ khoảng 200.000 lượt người xem. Không chỉ về với nhân dân ở ngoại thành, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, các tác phẩm sân khấu còn đến với công nhân Khu công nghiệp Tràng Duệ (huyện An Dương), phục vụ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn Phòng không 363, Trung đoàn 50 (Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố), các em nhỏ Làng trẻ em SOS (quận Ngô Quyền), Cơ sở cai nghiện Gia Minh (huyện Thủy Nguyên)…
- Ngoài đề án Sân khấu truyền hình, ngành Văn hóa thành phố còn có nhiều hoạt động biểu diễn được công chúng quan tâm. Cụ thể là gì, thưa đồng chí?
- Trong những năm gần đây, Sở Văn hóa và Thể thao chỉ đạo các đơn vị liên quan tập trung tổ chức nhiều chương trình, sự kiện văn hóa để phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa, tinh thần của người dân. Vào các dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, Tết, các chương trình nghệ thuật, giao lưu văn nghệ đường phố, các hoạt động tái hiện các trò chơi dân gian, các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống… được tổ chức. Không chỉ tập trung ở khu vực nội thành, trung tâm thành phố, dịp lễ hội đầu năm mới, các nghệ sĩ, diễn viên 5 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp tỏa về khắp các vùng quê, mang các vở diễn sân khấu về với làng, xã phục vụ bà con. Bên cạnh các hoạt động nghệ thuật, Trung tâm Thông tin– Triển lãm – Điện ảnh (Sở Văn hóa và Thể thao) tổ chức nhiều đợt chiếu phim lưu động, chiếu phim miễn phí tại rạp và các hoạt động triển lãm lưu động phục vụ nhân dân ngoại thành, hải đảo…
Những cố gắng, nỗ lực ấy của các nghệ sĩ, diễn viên, những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa thành phố đều hướng tới mục tiêu chung là đưa các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, đáp ứng yêu cầu phát triển và nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân tương xứng với sự tăng trưởng kinh tế của thành phố.
- Quá trình thực hiện và đưa các sản phẩm văn hóa nghệ thuật về với công chúng của những người làm văn hóa Hải Phòng hiện có gặp khó khăn gì không?
- Trước hết phải khẳng định, gắn phát triển kinh tế với quan tâm chăm lo nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân là chủ trương lớn, xuyên suốt của thành phố, được chỉ rõ trong Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng như Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố. Nỗ lực của ngành Văn hóa trong việc thực hiện và đưa các sản phẩm văn hóa văn nghệ đến với công chúng là việc làm nhằm cụ thể hóa chủ trương trên. Vì vậy, khi triển khai, Sở Văn hóa và Thể thao nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện rất lớn từ Thành ủy, UBND thành phố và sự ủng hộ của các sở, ngành, địa phương, đơn vị liên quan. Tuy nhiên, quá trình triển khai, ngành cũng gặp một số khó khăn. Đó là sự xuống cấp của cơ sở vật chất phục vụ biểu diễn và lưu diễn mà đến nay, chúng ta chưa có điều kiện nâng cấp, cải tạo. Kinh phí hỗ trợ từ ngân sách cho hoạt động văn hóa nói chung, các hoạt động sản xuất, đưa sản phẩm văn hóa tiếp cận công chúng được quan tâm, nâng lên so với trước, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Lực lượng diễn viên các đoàn còn mỏng, nên khi dàn dựng những vở diễn quy mô lớn gặp khó khăn.
- Tiếp nối thành công đạt được, thời gian tới, ngành Văn hóa có kế hoạch gì để tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện, đưa các sản phẩm, chương trình văn hóa văn nghệ đến với công chúng thành phố?
- Bên cạnh những chương trình, đề án đang triển khai thực hiện, Sở Văn hóa và Thể thao đang xây dựng Đề án tổ chức các hoạt động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật tại Nhà Kèn ở dải trung tâm thành phố (giai đoạn 2023 – 2025) trình UBND thành phố xem xét phê duyệt để triển khai. Sau một thời gian triển khai thí điểm, khó khăn về kinh phí hỗ trợ tổ chức biểu diễn đối với các nhóm, câu lạc bộ văn nghệ là yếu tố khiến hoạt động này chưa được tổ chức bài bản và duy trì lâu dài. Khi đề án được phê duyệt, hoạt động biểu diễn văn hóa nghệ thuật cuối tuần tại Nhà Kèn được tổ chức thường xuyên, chúng ta sẽ xây dựng được không gian văn hóa công cộng phục vụ cộng đồng, tạo thêm điểm nhấn văn hóa tại dải trung tâm thành phố.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
THÀNH LÊ (thực hiện)
