Nền tảng số mở ra hướng đi mới cho vải thiều Thanh Hà, giải quyết bài toán phụ thuộc vào thương lái và từng bước chinh phục thị trường quốc tế.

Tại vườn vải của gia đình, anh Phạm Văn Kiên (xã Thanh Hà) tranh thủ quay video, chụp ảnh những chùm vải chín đỏ, sai trĩu quả rồi đăng tải lên Facebook. Các buổi livestream trực tiếp tại vườn giúp khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố có thể tận mắt theo dõi quá trình thu hoạch, đóng gói và đặt mua sản phẩm. Năm nay cũng ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động livestream vải thiều trên TikTok, với hàng loạt video ngắn về những vườn vải sai trĩu quả, thu hút hàng triệu lượt xem.
Anh Kiên cho biết, nhiều năm trước, gia đình chủ yếu bán cho thương lái hoặc mang ra chợ đầu mối. Giá cả phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường, có thời điểm lên xuống theo từng giờ khiến người trồng vải gặp nhiều rủi ro. “Tôi thấy bố mẹ vất vả nhưng hiệu quả không cao nên bắt đầu học cách bán hàng trên mạng xã hội. Ban đầu chỉ có vài đơn hàng lẻ nhưng dần dần khách quen nhiều hơn. Mỗi năm lại có thêm những người mua mới được giới thiệu từ khách cũ”, anh Kiên chia sẻ.
Từ đầu vụ đến nay, anh Kiên tiêu thụ gần 1 tấn vải thông qua các nền tảng mạng xã hội. Đối với khách hàng ở xa như Hà Nội, Quảng Ninh hay các tỉnh phía Nam, sản phẩm được đóng thùng cẩn thận, dán tem nhận diện trước khi gửi xe khách hoặc chuyển phát nhanh. Với khách hàng trong khu vực lân cận, anh trực tiếp giao hàng.
Chị Quách Thị Phượng ở xã Thanh Hà, một hộ trồng vải lâu năm cho biết cũng đang từng bước thay đổi phương thức tiêu thụ. Các nền tảng như Facebook, Zalo, TikTok hay sàn thương mại điện tử trở thành những “gian hàng số” giúp chị và nhiều nông dân khác tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng mà không phải phụ thuộc vào khâu trung gian.
Sự thay đổi này không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân về xây dựng thương hiệu, hình ảnh và chất lượng sản phẩm.

Nếu người nông dân đang chuyển đổi số ở khâu tiêu thụ thì các doanh nghiệp xuất khẩu lại đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến và logistics.
Là đơn vị nhiều năm đồng hành với vải thiều Thanh Hà, Công ty CP Ameii Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ vào các hệ thống quản trị số nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và xuất khẩu. Ông Nguyễn Khắc Tiến, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Ameii Việt Nam cho biết, để chuẩn bị cho vụ vải năm nay, doanh nghiệp nâng cấp hệ thống điều hành tập trung, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong quản lý vùng nguyên liệu, dự báo thời tiết và xây dựng kế hoạch thu mua.
Theo ông Tiến, trước đây phần lớn các công đoạn được thực hiện thủ công, từ theo dõi sản xuất đến quản lý đơn hàng. Hiện nay, dữ liệu được số hóa và vận hành trên cùng một nền tảng, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong điều hành, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Đặc biệt, hệ thống truy xuất nguồn gốc được áp dụng đồng bộ từ vùng trồng đến khâu đóng gói. Mỗi lô hàng đều được gắn mã nhận diện, giúp theo dõi toàn bộ hành trình sản phẩm từ vườn đến tay người tiêu dùng. “Toàn bộ quy trình gần như được tự động hóa. Việc chuẩn bị hồ sơ, chứng từ xuất khẩu trước đây có thể mất tới hai ngày, nay chỉ còn khoảng nửa ngày, thậm chí nhiều thao tác nghiệp vụ chỉ cần vài chục phút để hoàn thành”, ông Tiến cho biết.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng thực hiện số hóa hồ sơ vùng trồng, nhật ký đồng ruộng và các tiêu chí đánh giá chất lượng sản phẩm. Nhờ vậy, việc kiểm soát quy trình sản xuất được tiến hành chặt chẽ hơn, đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường nhập khẩu như Nhật Bản, Mỹ hay Singapore.
Để phục vụ xuất khẩu, doanh nghiệp còn đầu tư kho lạnh, dây chuyền đóng gói hiện đại và tăng cường hợp tác với các đơn vị logistics quốc tế nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển.
Năm 2026, sản lượng vải thiều ở xã Thanh Hà đạt khoảng 5.500 tấn. Giá vải hiện tại từ 40.000 - 70.000 đồng/kg (tuỳ từng loại vải), cao hơn gấp nhiều lần so với những năm trước và được tiêu thụ đa dạng với nhiều hình thức.
Ông Trần Duy Thược, Chủ tịch UBND xã Thanh Hà cho biết, nhiều nông dân hiện nay đã hiểu rằng muốn bán hàng qua môi trường số, sản phẩm phải bảo đảm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và có lộ trình quảng bá. “Thanh Hà đang hướng tới mục tiêu giải quyết bài toán tiêu thụ trong từng mùa vụ, xây dựng thương hiệu vải thiều phát triển.
Để đạt được điều đó, chuyển đổi số cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ từ người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp đến chính quyền địa phương để trái vải thiều Thanh Hà có thêm cơ hội vươn xa, khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế. Chuyển đổi số vì thế đang trở thành chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa mới cho đặc sản nổi tiếng của vùng đất Thanh Hà”, ông Thược tin tưởng.