Đức tiếp tục 'đóng cửa' biên giới trước sức ép nhập cư

Gia hạn các biện pháp kiểm soát biên giới ngặt nghèo

Việc gia hạn các biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt đã được Chính phủ Đức nhanh chóng thông qua. Tuy nhiên, đây vẫn là vấn đề nhạy cảm, gây tranh cãi trong nội bộ nước Đức và phần nào đi ngược tinh thần tự do đi lại của Liên minh châu Âu (EU).

Việc Đức “đóng cửa” biên giới mang lại cả tác động tích cực và tiêu cực. Một mặt, biện pháp này giúp ngăn chặn nhập cư trái phép; mặt khác, có thể gây xáo trộn thị trường lao động trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang già hóa dân số, thiếu lao động lành nghề và cần thu hút nhân lực từ bên ngoài.

Quyết định gia hạn đã được thông qua và hiện chờ sự đồng ý của EU. Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt đã thông báo với Ủy ban châu Âu (EC) về kế hoạch gia hạn kiểm soát biên giới thêm 6 tháng, đến giữa tháng 3/2027.

Khả năng EC bác bỏ được đánh giá là thấp, bởi trong những lần trước, EU đều chia sẻ với những lo ngại và sự thận trọng của Đức. Nếu EC không phản đối, các biện pháp kiểm soát hiện hành, hết hiệu lực vào giữa tháng 9, sẽ tiếp tục được áp dụng trong thời gian có hạn.

Bộ trưởng Dobrindt khẳng định cần duy trì kiểm soát biên giới, cho rằng những diễn biến phức tạp gần đây tại biên giới châu Âu cho thấy biện pháp này vẫn cần thiết để hạn chế nhập cư bất hợp pháp.

Sự cẩn thận là không thừa

Sự thận trọng của Đức xuất phát từ những diễn biến gần đây tại châu Âu, trong đó có việc 50.000 người di cư Maroc tràn vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha tại Bắc Phi, chỉ trong 24 giờ cuối tháng 7.

Dù phần lớn số người nhập cư trái phép đã bị trục xuất, vụ việc vẫn gây lo ngại trong dư luận châu Âu và dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez sau đó tuyên bố sẽ sửa đổi luật nhập cư theo hướng tăng cường trục xuất và xử lý mạnh tay các băng nhóm buôn người.

Hai năm trước, Đức đã áp dụng kiểm soát an ninh tại tất cả các đường biên giới, dù theo nguyên tắc, biên giới nội khối EU phải được mở theo tinh thần tự do đi lại của khu vực Schengen.

Quyết định khi đó của cựu Bộ trưởng Nội vụ Nancy Faeser nhằm hạn chế dòng người nhập cư bất hợp pháp vào Đức. Đến nay, biện pháp kiểm soát biên giới đã được gia hạn 3 lần, bất chấp chỉ trích từ phe đối lập và các tổ chức nhân đạo.

Các ý kiến phản đối cho rằng biện pháp này đi ngược nguyên tắc tự do đi lại trong EU, gây lãng phí ngân sách và ách tắc giao thông tại khu vực biên giới. Trong khi đó, Bộ Nội vụ Đức cho rằng kiểm soát biên giới vẫn là công cụ cần thiết khi áp lực nhập cư tiếp tục gia tăng.

Theo thống kê, năm 2025, lực lượng tuần tra biên giới Đức phát hiện gần 63.000 trường hợp nhập cảnh trái phép bằng đường bộ, đường không và đường biển, giảm so với 84.000 trường hợp năm 2024 và 130.000 trường hợp năm 2023. Trong số này, hơn 46.400 người bị từ chối nhập cảnh hoặc trục xuất khỏi biên giới, 2.500 người bị ngăn chặn do đang chịu lệnh cấm tái nhập cảnh. Lực lượng chức năng cũng bắt giữ gần 2.000 đối tượng liên quan hoạt động đưa người vượt biên trái phép.

Cơ quan Cảnh sát Liên bang Đức khẳng định việc tăng cường an ninh ngay tại biên giới là cần thiết, bởi nhiều người di cư trái phép vẫn coi Đức là “điểm đến mơ ước”.

Các chuyên gia đánh giá, việc gia hạn kiểm soát đến giữa tháng 3/2027 cho thấy chính sách “đóng cửa” biên giới của Đức tiếp tục theo hướng siết chặt hơn so với trước năm 2024. Đây cũng là lựa chọn được Chính phủ Đức cân nhắc trong bối cảnh các nước EU phải tìm cách cân bằng giữa tự do đi lại, kiểm soát nhập cư và bảo vệ khu vực Schengen.