Lĩnh 8 năm tù từ suy nghĩ giản đơn
Trong phiên tòa diễn ra cuối tháng 4-2020 tại TAND thành phố, bị cáo là một người đàn ông nông dân trông hiền lành, chất phác. Qua lời khai ngắt quãng, bị cáo kể lại nguồn cơn câu chuyện vi phạm pháp luật dẫn tới việc vướng vào vòng lao lý của mình đều do cái bẫy chuột bằng điện. Từ năm 2010, bị cáo Nguyễn Văn Ngạo, sinh năm 1960, cùng vợ chuyển ra sống và cấy lúa tại thôn Tỉnh Lạc, xã Đoàn Lập (huyện Tiên Lãng). Cuối tháng 8-2019, do ruộng lúa của gia đình bị chuột cắn phá, bị cáo đi mua dây kẽm và chuẩn bị một số vật liệu cần thiết, chế tạo bẫy chuột giăng quanh ruộng để bảo vệ lúa.
Rạng sáng 2-9-2019, sau khi cắm phích điện hệ thống bẫy chuột, bị cáo Ngạo vào giường nằm được khoảng 10 phút, thì nghe thấy tiếng người kêu nên bật dậy rút phích cắm hệ thống bẫy chuột. Trong bóng tối, bị cáo rút nhầm phích điện của quạt điện, sau đó tức tốc chạy ra ruộng lúa để xem sự tình. Khi phát hiện thấy anh Nguyễn Đức T., ở xã Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng) nằm úp mặt ở ruộng lúa, bị cáo Ngạo dùng tay lật người bị hại lại thì bị điện giật, ngã ngửa ra sau và bất tỉnh. Vợ của bị cáo từ trong nhà quan sát thấy vậy liền chạy vào nhà, kiểm tra lại và rút phích điện bẫy chuột, gọi điện thoại cho con trai ở gần đó dìu bị cáo vào nhà rồi báo với trưởng thôn sự việc. Hậu quả, anh T. tử vong do bị điện giật, còn bản thân bị cáo cũng bị điện giật, ảnh hưởng tới sức khỏe. Khi được hội đồng xét xử hỏi, có nhận thức được mối nguy hiểm do việc dùng bẫy điện đánh chuột, bị cáo Ngạo thật thà trả lời: khu vực đó cạnh bãi rác thôn, chẳng mấy người lai vãng nên bị cáo không nghĩ bẫy chuột của mình sẽ làm chết người. Với hành vi vi phạm này, bị cáo Ngạo bị xử phạt 8 năm tù. Gia đình bị cáo Ngạo bồi thường cho gia đình bị hại 60 triệu đồng.
Theo báo cáo của Công an thành phố gửi UBND thành phố ngày 3-4-2020, ngoài vụ việc của bị cáo Ngạo, tháng 3-2020, cơ quan công an xã Dũng Tiến và Công an huyện Vĩnh Bảo tiếp nhận, xử lý vụ án đối tượng Vũ Văn Hiến, ở thôn An Bồ, xã Dũng Tiến (huyện Vĩnh Bảo) dùng điện bẫy chuột làm chị Lý Thị L., đăng ký thường trú ở xã Tân Thượng, huyện Văn Bàn (tỉnh Lào Cai) bị điện giật chết. Trước đó, trên địa bàn các địa phương ngoại thành như Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy… từng xảy ra nhiều vụ việc làm chết người do đặt bẫy điện đánh chuột.
Tuyên truyền nâng cao kiến thức pháp luật cho người dân
Tại báo cáo gửi UBND thành phố Công an thành phố nhận định: Công tác điều tra các vụ án này cho thấy, các bị can phạm tội đều do thiếu hiểu biết pháp luật, chưa nhận thức được mức độ nguy hiểm do việc làm của mình gây ra. Nhiều bị cáo khai, nghĩ đơn thuần dùng bẫy điện là phương tiện để diệt trừ chuột, bảo vệ lúa, hoa màu khỏi bị cắn phá, chỉ cần đặt biển cảnh báo là được. Tuy nhiên, tại khoản 7, điều 7, Luật Điện lực quy định “cấm sử dụng điện để bẫy, bắt động vật hoặc làm phương tiện bảo vệ”. Như vậy, hành vi sử dụng bẫy điện đánh chuột là vi phạm pháp luật.
Tại Công văn số 81/2002/TANDTC ngày 10-6-2002, TAND Tối cao hướng dẫn đường lối xử lý đối với hành vi sử dụng điện trái phép mà làm chết người. Theo đó, hành vi này có thể bị xét xử với tội danh giết người nếu người sử dụng điện mắc điện ở nơi có nhiều người qua lại (dù có làm biển báo hiệu), biết việc mắc điện trong trường hợp này là nguy hiểm đến tính mạng con người nhưng vẫn làm hoặc để mặc cho hậu quả xảy ra. Trường hợp người sử dụng điện mắc điện ở nơi họ tin rằng không có người qua lại, có sự canh gác cẩn thận, có biển báo nguy hiểm và tin rằng hậu quả chết người không thể xảy ra nhưng thực tế lại làm chết người, thì bị xét xử về tội vô ý làm chết người.
Bà Nguyễn Thị Thơm, thôn 11, xã Tam Cường (huyện Vĩnh Bảo) cho biết: Qua đài truyền thanh của địa phương, được biết ngày 20-4-2020, UBND thành phố ban hành văn bản yêu cầu ngành Nông nghiệp - Phát triển nông thôn tăng cường tuyên truyền người dân về sự nguy hiểm và hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể xảy ra khi dùng bẫy điện diệt chuột đồng thời vận động, hướng dẫn nông dân sử dụng phương pháp khác an toàn hơn để bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Công ty TNHH MTV Điện lực chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc rà soát, kiểm tra phát hiện kịp thời việc các cá nhân, tổ chức sử dụng điện bẫy chuột, lập và chuyển hồ sơ tới cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm. Cùng với đó, cơ quan Công an, Tòa án xử lý nghiêm các vi phạm, xét xử công khai, thông tin rộng rãi tạo sức răn đe, cảnh báo tới nhân dân. Nhiều người dân đánh giá, các biện pháp được thành phố và các cấp, ngành triển khai giúp nâng cao hiểu biết về pháp luật, không sử dụng điện để tạo bẫy chuột, gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe người khác, bản thân thì bị xử lý về pháp luật.
Thành Lê
