(HPĐT)- Từ 1-1-2023, lò đốt rác trên địa bàn xã Quốc Tuấn (huyện An Lão) sẽ dừng hoạt động do huyện không đủ kinh phí hỗ trợ. Với việc dừng lò đốt rác này, xã Quốc Tuấn đối diện với nhiều vấn đề nan giải liên quan tới việc xử lý rác thải tại địa phương, cần sớm được tháo gỡ kịp thời.
Lò đốt rác thải ở xã Quốc Tuấn ngày càng xuống cấp nghiêm trọng, công nhân gặp nhiều khó khăn trong vận hành.
Nhọc nhằn vì thiết bị xuống cấp
Lò đốt rác thải ở xã Quốc Tuấn là 1 trong 5 lò đốt rác do thành phố đầu tư với mục tiêu xử lý rác thải nông thôn. Song, trong quá trình hoạt động, việc quản lý lò đốt rác nhiều thay đổi theo từng giai đoạn. Có lúc, lò đốt rác được giao chính quyền xã quản lý, có thời điểm lại giao doanh nghiệp, cá nhân quản lý và vận hành. Khi mới lắp đặt, lò đốt rác sử dụng không hết công suất, cơ bản đáp ứng yêu cầu xử lý rác thải tại địa phương và được thành phố đầu tư kinh phí hoạt động.
Tuy nhiên, vài năm gần đây, thành phố không hỗ trợ kinh phí cho các lò đốt rác. Vì vậy, để tiếp tục duy trì hoạt động lò đốt rác tại xã Quốc Tuấn, huyện An Lão trích ngân sách hỗ trợ 240 triệu đồng/năm. Bên cạnh đó, mỗi tháng, xã hỗ trợ 32 triệu đồng từ nguồn kinh phí đóng góp thu gom rác thải của người dân để lò hoạt động. Lò đốt rác cũng giao cho cá nhân ở địa phương quản lý, sử dụng, cân đối nguồn thu chi. Tuy nhiên, do nhiều năm sử dụng, các thiết bị, cơ sở vật chất nhà xưởng hao mòn nhưng chưa kịp thời được thay thế, sửa chữa thường xuyên. Cùng với đó, công nghệ lạc hậu nên đơn vị vận hành gặp nhiều khó khăn, chi phí cao, công đoạn xử lý mất nhiều thời gian hơn. Ông Linh Văn Thêu, chủ lò đốt rác cho biết, hiện nay, nguồn kinh phí hỗ trợ của huyện và xã không đủ chi trả lương cho công nhân. Hơn nữa, do lò đốt rác xuống cấp, lồng sấy, băng chuyền bị hỏng nên hằng ngày, công nhân phải trực tiếp đưa rác thải vào lò, đồng thời phải phơi rác để xử lý rác khô trước khi đưa vào lò đốt. Nhưng, một số rác thải quá ướt không thể đốt, phải xử lý dưới hình thức chôn lấp, trong khi bãi chôn lấp hiện đã quá tải.
Cũng do phải phân loại, phơi khô mới có thể đốt, nên có thời điểm, rác ùn ứ trên sân nhiều ngày. Mỗi khi trời mưa, nước từ rác thải lưu cữu cũng chảy xuống các thửa ruộng sản xuất chung quanh. Bà Nguyễn Thị Thủy, có ruộng sản xuất gần khu vực lò đốt rác cho biết, nước thải và rác thải tràn xuống ruộng làm năng suất lúa những khu ruộng này thấp hẳn. Người dân cũng không yên tâm vì chất thải có thể ngấm vào đất, cây trồng, ảnh hưởng an toàn vệ sinh thực phẩm.
Loay hoay tìm hướng xử lý
Mặc dù cơ sở, công nghệ xuống cấp và hoạt động kém hiệu quả, nhưng lãnh đạo xã Quốc Tuấn gặp khó với bài toán xử lý rác thải tại địa phương, vì hiện trạng bãi rác chôn lấp đều quá tải. Trong khi đó, mỗi ngày lượng rác thải từ các khu dân cư của xã thu gom hơn 20 m3. Địa phương hiện chưa có phương án xử lý rác thải khả thi. Vì vậy, trước mắt, xã đề xuất UBND huyện tiếp tục hỗ trợ kinh phí để lò đốt rác hoạt động.
Tuy nhiên, tại cuộc họp tổng kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện năm 2022, đề ra phương hướng nhiệm vụ năm 2023, Chủ tịch UBND huyện An Lão Ngô Thị Thanh Thủy kiên quyết yêu cầu các cơ quan chức năng dừng cấp kinh phí hỗ trợ lò đốt rác ngay từ đầu năm 2023.
Theo Chủ tịch UBND huyện, lò đốt rác không hiệu quả từ nhiều năm qua, vì vậy, huyện không thể lãng phí ngân sách duy trì hoạt động của lò đốt rác này. Theo Chủ tịch UBND xã Quốc Tuấn Trịnh Thế Lữ, việc lò đốt rác phải dừng hoạt động sẽ nhiều khó khăn cho địa phương. Thời điểm Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 đang cận kề, xác định lượng rác thải sinh hoạt trong nhân dân sẽ tăng cao, nên trước mắt, xã Quốc Tuấn sẽ hỗ trợ việc cải thiện diện tích khu vực chôn lấp rác, sử dụng hóa chất xử lý để bảo đảm môi trường; vận động người dân thực hiện tốt việc phân loại rác thải từ đầu nguồn và có thể tận dụng đất vườn, chôn lấp một số rác thải vô cơ, cũng như xử lý rác thải hữu cơ làm nguồn phân bón cho cây trồng…
Về lâu dài, xã Quốc Tuấn kiến nghị các cơ quan chức năng của huyện tạo điều kiện để địa phương có thể thu gom rác thải, vận chuyển đến các bãi rác thải tập trung của thành phố để xử lý. Chính quyền địa phương cũng tăng cường vận động xã hội hóa việc thu gom và xử lý rác thải tại địa phương, để bảo đảm có nguồn kinh phí hoạt động./.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
