Nguyên tắc điều trị
Thầy thuốc điều trị là người quyết định liều lượng thuốc cũng như chịu trách nhiệm theo dõi trong suốt quá trình dùng thuốc. Cần chẩn đoán đúng loại cơn, chọn đúng thuốc (nghĩa là lựa loại thuốc chống động kinh thích hợp cho tình trạng bệnh lý của người bệnh).
Liều lượng thuốc chỉ định phải căn cứ vào thể bệnh, loại cơn lâm sàng, thể trạng người bệnh (thăm dò liều lượng tùy cơ thể người bệnh). Thuốc dùng từ liều thấp đến liều cao, tăng dần liều lượng đến khi cắt cơn, duy trì liều có tác dụng. Phần lớn chỉ dùng một loại thuốc nhất định với điều kiện đạt được nồng độ điều trị trong máu có thể đạt được hiệu quả lâm sàng. Thuốc dùng uống là chủ yếu.
Dùng thuốc phải bảo đảm đều đặn, thường xuyên, hằng ngày và lâu dài. Dùng đúng và đủ liều quy định. Người bệnh không được tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc đột ngột; không được cắt thuốc đột ngột vì dễ xảy ra trạng thái động kinh.
Nếu đã tăng đến liều tối đa của một thuốc, vẫn không cắt được cơn, phải thay bằng thuốc khác. Hạn chế việc dùng hai hay nhiều thuốc chống động kinh cùng một lúc. Cần chú ý tương tác thuốc khi dùng phối hợp các thuốc chống động kinh.
Thuốc nào cũng có một số tác dụng phụ thứ phát, dùng không cẩn thận có thể xẩy ra tai biến và biến chứng. Cần theo dõi diễn biến lâm sàng của bệnh và các tác dụng phụ của thuốc để kịp thời thông báo cho thầy thuốc điều trị biết nhằm điều chỉnh liều lượng thuốc cho phù hợp với bệnh trạng của người bệnh hoặc khắc phục tác dụng phụ của thuốc (nếu có).
Có kế hoạch kiểm tra từng thời kỳ máu, các chức năng gan, thận của người bệnh trong quá trình dùng thuốc.
Tuỳ theo từng trường hợp, ngoài việc sử dụng thuốc, người bệnh phải có chế độ ăn uống, sinh hoạt, lao động, nghỉ ngơi và giải trí thích hợp. Một chế độ điều trị toàn diện, giữ cho người bệnh có thời gian học tập và nghỉ ngơi ổn định, tránh các điều kiện thuận lợi gây cơn, bố trí công việc và nghề nghiệp hợp lý để phòng tránh các tai nạn thứ phát xảy ra khi lên cơn.
Việc điều trị ngoại khoa động kinh được đặt ra trong trường hợp động kinh cục bộ, phần lớn là tổn thương cục bộ ở vỏ não (ở đây cần tới vai trò chẩn đoán của chụp cắt lớp vi tính não và các phương tiện chẩn đoán khác) hoặc trường hợp động kinh nặng, ảnh hưởng lớn đến đời sống cơ thể, tâm lý, nghề nghiệp, gia đình, xã hội của người bệnh, mặc dù đã được kiên trì điều trị nội khoa nhưng không đạt được kết quả mong muốn hoặc bản thân nguyên nhân gây động kinh ở đây có tính chất ngoại khoa và có khả năng giải quyết tốt bằng phẫu thuật, ví dụ như các u màng não, các khối máu tụ, các khối u do ký sinh vật, dị dạng mạch máu não...
Khi nào có thể ngừng dùng thuốc?
Động kinh là một trạng thái bệnh lý kéo dài và có thể mạn tính tuỳ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh đặc biệt là các tổn thương ở não hoặc là một ổ động kinh hoặc là do ngưỡng co giật ở não bị hạ thấp.Vì vậy, cần phải điều trị động kinh một cách lâu dài và kiên trì. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp, hoàn cảnh cho phép đặt vấn đề ngừng điều trị động kinh. Ví dụ: Khi chưa có chẩn đoán chắc chắn là động kinh, có thể cẩn thận giảm dần liều rồi đi đến cắt bỏ thuốc chống động kinh, đồng thời cảnh giác có thể xẩy ra trạng thái động kinh; Một số thể lâm sàng có thể ngừng điều trị như động kinh có cơn kịch phát ở vùng đỉnh, động kinh cơn nhỏ ở trẻ em, đông kinh toàn bộ nguyên phát dạng cơn lớn ở trẻ em (chỉ xảy ra 2-3 lần một năm), động kinh toàn bộ nguyên phát dạng cơn lớn ở tuổi thiếu niên, động kinh sau chấn thương không tiến triển và không nặng lắm...
Việc ngừng điều trị này phải do thầy thuốc chuyên khoa cân nhắc và quyết định. Nói chung sau 3-4 năm với phương thức điều trị đều đặn mà không thấy cơn động kinh tái phát, có thể ngừng điều trị đối với các thể nói trên. Tiến hành ngừng điều trị bằng cách giảm dần liều điều trị trong thời gian kéo dài hàng tháng, mặt khác tiếp tục theo dõi điện não đồ và nội khoa nói chung.
DS Hà Hương
