Khoảng 3 tháng nay, bên cạnh loại hình “xe ôm” truyền thống, tại Hải Phòng xuất hiện “xe ôm” công nghệ Grab. Do cạnh tranh nhau nên hai loại “xe ôm” này thường xuyên xảy ra xung đột với nhiều hình thức, từ đe dọa, chửi bới, chặn đường đến đánh đập, đâm chém gây thương tích. Điều này đòi hỏi mỗi người hành nghề “xe ôm” phải có nhận thức và chấp hành pháp luật tốt; không vì cái lợi nhỏ mà phải trả giá đắt, gây mất an ninh trật tự.

“Xe ôm công nghệ” Grab đợi khách ở gần bến xe Cầu Rào.
Xung đột thị phần
Trời nhập nhoạng tối, trong trang phục của xe ôm Grab, anh Bùi Doãn Việt có mặt tại khu vực cổng Ga Hải Phòng (phố Lương Khánh Thiện). Anh Việt cho biết, đang đợi khách đi chuyến tàu Hà Nội - Hải Phòng về đến ga lúc 18 giờ. Ngoài anh Việt, còn đội ngũ lái “xe ôm” công nghệ khá đông đúc đứng đợi khách. Tuy nhiên, nhóm “xe ôm” công nghệ chỉ được đứng đón khách ở ngoài cổng ga, không được vào trong sân ga vì đó là địa bàn hoạt động của đội ngũ “xe ôm” truyền thống. Khách gọi xe qua ứng dụng trên điện thoại di động, họ phải ra phía ngoài phố Lương Khánh Thiện đón xe, chứ xe ôm Grab không được vào sân ga đón khách. Anh Lê Việt Anh (ở số 51 phố Trần Khánh Dư, quận Ngô Quyền), trưởng nhóm “xe ôm” Grab khu vực nội thành cho biết: “Những người làm “xe ôm” Grab thường xuyên bị “xe ôm” truyền thống ở ga chửi bới, xua đuổi, thậm chí suýt xảy ra đánh nhau nếu mọi người không kịp thời can ngăn. Sau nhiều lần to tiếng khá căng thẳng, cách đây khoảng 1 tháng, nhóm “xe ôm” công nghệ đành đứng chờ khách ở cổng ga”.
Chuyện giữ “địa bàn” hoạt động được đội ngũ lái “xe ôm” truyền thống ở ga coi là đương nhiên. Ông Vũ Ngọc Yến, chạy xe ôm ở Ga Hải Phòng nhiều năm nay bày tỏ: “Chúng tôi làm xe ôm ở đây phải đăng ký và nộp tiền hằng tháng cho ban quản lý nhà ga. Hơn nữa, phải đăng ký trước nhiều năm mới có “suất”. Bây giờ, có muốn gia nhập đội ngũ “xe ôm” ở đây cũng không còn chỗ. Ở ga hiện có khoảng 30 người chạy xe ôm, hằng ngày trông chờ vào 4 chuyến tàu từ Hà Nội về. Vì thế, chúng tôi phải giữ địa bàn để kiếm miếng cơm, nếu xe ôm Grab vào khu vực sân ga là chúng tôi mời họ ra ngoài”.
Tại hai bến xe lớn của thành phố là Niệm Nghĩa và Cầu Rào, tình trạng cũng diễn ra tương tự. Ở Bến xe Cầu Rào, thấy nhóm xe ôm Grab đón khách ở trước cửa nhà chờ hoặc khu vực vỉa hè đối diện bến xe, những người trong đội xe ôm của bến yêu cầu nhóm di chuyển ra khu vực vỉa hè phố Lạch Tray.
Dung hòa lợi ích
Hiện nay, tại các khu vực như bến xe, nhà ga, bệnh viện, cổng trường đại học…, “xe ôm” công nghệ tập trung khá đông chờ đón khách. Chỉ cần chiếc điện thoại thông minh với vài thao tác đơn giản là khách hàng có thể đặt một “cuốc” xe ôm công nghệ với đầy đủ các thông tin liên quan: Ðiểm đón, điểm đến, giá cước,…Thực tế rất nhiều khách hàng lựa chọn Grab bởi giá thành cũng như sự tiện lợi trong sử dụng dịch vụ, nhất là giá rẻ hơn so với “xe ôm” truyền thống nên nhanh chóng hút khách. Ông Vũ Ngọc Yến, chạy xe ôm ở Ga Hải Phòng cho biết, từ khi có “xe ôm” Grab ở Hải Phòng, lượng khách của ông giảm khoảng 30%.
Tại hội thảo về cách mạng công nghiệp 4.0 do Trường đại học Hải Phòng tổ chức tháng 11-2017 vừa qua, nhóm nghiên cứu của Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh (Trường đại học Hải Phòng) đánh giá: Người tiêu dùng có xu hướng chọn taxi/xe ôm công nghệ vì xác định chính xác quãng đường sẽ đi, số tiền phải trả, những thông tin cơ bản về lái xe và được đón tận nhà. Họ không phải lo lắng về việc lái xe đi lòng vòng để tính thêm tiền. Hơn nữa, sau mỗi chuyến đi, khách hàng có thể đánh giá tài xế và chất lượng dịch vụ công khai trên hệ thống, những lái xe có tỷ lệ đánh giá thấp sẽ bị đào thải. Vì thế, sự phục vụ của các tài xế cũng cải thiện đáng kể. Đây là hướng phát triển đúng đắn của dịch vụ vận tải hành khách nói chung.
Loại hình dịch vụ mới này khiến không ít người chạy “xe ôm” truyền thống rơi vào cảnh lao đao vì ế khách. Đây là nguyên nhân chính phát sinh nhiều vụ việc phức tạp. Do đó, thay vì chặt chém, bộ dạng nhếch nhác…, những người hành nghề “xe ôm” truyền thống cần nhanh chóng thay đổi thái độ phục vụ văn minh lịch sự hơn. Ngoài ra, nên tiếp cận và học cách sử dụng công nghệ để hòa nhập với đội ngũ xe Grab vì phần mềm này rất dễ sử dụng. Sự thay đổi nhận thức và hành động của mỗi lái xe là vô cùng quan trọng, giúp họ tìm được hướng đi mới cho công việc của mình… Về phía “xe ôm” công nghệ, lái xe cần thực hiện đúng quy định của doanh nghiệp là không bắt khách ngoài ứng dụng, tranh giành khách với xe ôm truyền thống, để xe, đón khách đúng nơi quy định, nhất là tại các khu vực bến xe, nhà ga... Chính quyền các địa phương cần rà soát, bố trí những địa điểm tiện lợi, ít ảnh hưởng trật tự an toàn giao thông để quy hoạch làm nơi dừng, đỗ xe…
Thu Hằng