Được giá, nhưng sản lượng thu hoạch thấp

Thương lái đến tận vườn thu mua vải.

Theo người dân địa phương, năm nay vải Bát Trang được giá hơn mọi năm. Đầu mùa, thương lái thu mua với giá 30-35.000 đồng/kg, có thời điểm 45-50.000 đồng/kg, cao hơn năm ngoái từ 10-15.000 đồng/kg. Vườn vải của nhà chị Hoàng Thị Mai có gần 30 gốc từ đầu tháng 4, dù chưa đến kỳ thu hoạch nhưng nhiều thương lái đến hỏi mua, đặt cọc tiền trước, người dân không mất công trèo hái.

Thế nhưng, dù được giá, nhưng người trồng vải Bát Trang chẳng vui do sản lượng sụt giảm. Đã là thời điểm cuối tháng 5, nhưng về Bát Trang chỉ thấy lốm đốm sắc đỏ của vải chín. Vườn vải của ông Nguyễn Bàng Phấn, thôn Hạ Trang có hơn 100 gốc vải, nhưng số gốc vải cho thu hoạch không nhiều. Đến thời điểm này, vườn vải thu hoạch gần hết, trong đó, chủ yếu là vải sớm, những gốc vải muộn hầu như không có quả. Năm ngoái, vườn vải nhà ông Phấn cho sản lượng hơn 6 tấn, thu gần 70 triệu đồng. Nhưng năm nay, tính cả lượng vải muộn thu hoạch sắp tới cũng chỉ được khoảng 3 tấn, thu nhập giảm tới 20 triệu đồng. “Một năm cây vải mới cho thu hoạch một lần, vất vả chờ đợi cả năm mà không cho thu hoạch, tuy giá vải cao nhưng cũng không mừng” ông Phấn băn khoăn.

Theo Phó chủ tịch UBND xã Bát Trang Phan Viết Huy: những năm gần đây, sản lượng vải ở Bát Trang ngày cảng giảm và năm nay giảm mạnh. Tại Bát Trang hiện có hơn 120ha đất trồng vải với khoảng gần 6000 cây. Trong đó, 40ha trồng vải sớm gồm các giống: u hồng, trứng lì, trứng gai, tàu lai và vải chua. Hơn 80ha còn lại trồng vải muộn, chủ yếu là vải thiều. Năm nay, sản lượng vải sớm trên địa bàn ước đạt trên 200 tấn, giảm 20% so với năm 2016. Đến nay, người dân thu hoạch khoảng 50%. Riêng vải thiều muộn mất mùa hẳn, các vườn vải thiều chỉ có lộc, lá, hầu như không có quả hoặc thưa quả. Diện tích trồng vải muộn gấp đôi vải sớm nhưng sản lượng chỉ bằng một nửa, khoảng 100 tấn. Chưa kể, vào mùa vải muộn, giá vải xuống thấp. Như thực tế hiện nay, sản lượng vải cả xã ước đạt chỉ khoảng 300 tấn, doanh thu khoảng 6-7 tỷ đồng. Trong khi đó năm 2016, sản lượng vải đạt gấp đôi với doanh thu trên 10 tỷ đồng. Nguyên nhân vải mất mùa là do thời tiết ấm, vải chính vụ phát triển lộc, lá, ít ra hoa. Càng ở vùng trũng, thấp, cây vải càng ít hoa.

Trước thực trạng cây vải chính vụ nhiều năm liên tục mất mùa, một số hộ ở xã Bát Trang chặt bỏ cành vải thiều già, chuyển hướng sang trồng ghép thanh long trên gốc vải. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Trang Nguyễn Bàng Phấn, phần lớn người dân vẫn “kiên trì” với cây vải do vốn đầu tư ban đầu không lớn, không đòi hỏi nhiều công sức trong khâu chăm sóc. Hơn nữa, vải thiều Bát Trang hiện có “chỗ đứng” tốt trên thị trường, được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận đăng ký thương hiệu. Đây là điều kiện thuận lợi để người dân Bát Trang phát triển cây vải, lấy đây là cây trồng thế mạnh của địa phương. Do đó, để khắc phục tình trạng vải vất mùa, trong những năm tới, UBND xã Bát Trang, Hội Nông dân tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, căn cứ trên điều kiện thời tiết đôn đốc bà con cắt cành, phát quang lá cây vải đúng thời điểm để cây phát triển hoa; phun thuốc bảo vệ hoa trước diễn biến thời tiết xấu, bảo đảm đạt độ đậu quả cao nhất. Bên cạnh đó, nhiều hộ dân trên địa bàn xã mở rộng các diện tích trồng vải sớm, vải lai, tuy chất lượng không ngọt, ngon như vải thiều chính vụ nhưng sản lượng tương đối ổn định, giá cao.