Dưới vòm xanh thành phố

Minh họa: Đặng Tiến

HPCT

Lúc Huân thu dọn xong những cành cây vừa bị tỉa bỏ nằm vương vãi, thì thành phố cũng chuẩn bị lên đèn. Tháo bỏ đôi bao tay bám đầy bụi đất, nhìn lại hàng cây sau khi được cắt tỉa gọn gàng, Huân thấy hài lòng. Chợt nhớ ra hôm nay là sinh nhật cậu con trai nhỏ, Huân điện về nhà hỏi vợ xem năm nay con trai thích bánh kem hình gì để mua. Thằng bé chắc là đang rửa rau giúp mẹ, nói vọng vào điện thoại “con thích bánh kem hình tán cây, một tán cây phượng đỏ”.

Huân cầm chiếc bánh kem trên tay băng băng trở về nhà. Không gì vui bằng sau một ngày làm việc vất vả ngoài đường, được thảnh thơi trở về với căn nhà nhỏ, ăn bữa cơm gia đình, nhất là khi đoạn đường mà Huân đi, từng hàng cây đều quá chừng thân thuộc. Không thân thuộc sao được, khi hằng ngày công việc của Huân gắn liền với những vòm xanh thành phố, chăm sóc từng gốc cây bằng tất cả tấm lòng của người con đất Cảng. Khi người dân thành phố háo hức chờ mong những công trình mới, những cây cầu bắc qua sông, những khát vọng vươn ra biển lớn, thì những người công nhân như Huân lặng lẽ ngày đêm hăng say trồng một gốc cây, làm đẹp những con đường, chăm chút cho từng chậu hoa trong phố… Huân chỉ muốn góp phần nhỏ bé của mình tạo lên một thành phố Cảng xanh.

Thằng bé chạy ra đón lấy chiếc bánh sinh nhật từ tay bố, mắt lấp lánh vui. Vĩ vừa tròn mười tuổi. Mười năm qua, vợ chồng Huân không có thêm con, nên bao nhiêu chăm chút thương yêu đều dành cho Vĩ. Những cây nến được thắp sáng, lung linh trong ánh mắt rạng ngời. Thằng bé nhắm mắt ước một điều gì đó trước khi thổi nến. Trên chiếc bánh sinh nhật, bông hoa phượng nở giữa vòm cây xanh…

Ngày con chào đời cũng là một ngày đặc biệt đối với Huân. Đó là ca làm việc đầu tiên của Huân ở nơi mà mẹ anh dành nhiều năm trời tận tụy. Huân cùng anh em công nhân trồng hàng cây phượng vĩ trên đoạn đường mà mình quản lý. Ngày mới quen nhau, Huân cũng thường chở người yêu chạy dọc những con đường rực hoa phượng đỏ. Trong tháng năm hò hẹn ấy, khi cùng chung đôi dưới những tán cây, người yêu Huân từng nói “nếu sau này đẻ con gái thì đặt tên là Phượng, đẻ con trai đặt tên là Vĩ”. Nhìn con lớn lên như hàng cây xanh ngắt, hồn nhiên và trong trẻo Huân vui biết chừng nào.

*

Xuyên mặc bộ quần áo lao công, nhẹ nhàng khép cửa đi làm khi bố con Huân ngon giấc. Đường phố về đêm vắng vẻ, những ngôi nhà đều tắt đèn. Họ bỏ lại những cơn gió cuối mùa bên ngoài cánh cửa để vùi vào ngực nhau yên giấc. Thỉnh thoảng Xuyên yên lặng, lắng nghe tiếng ho đêm của một người xa lạ mà cứ ngỡ như ruột thịt của mình. Giờ này bố mẹ chị ở quê có khi lại dậy đêm vì một cơn ho, vì thương con mèo không có gì lót ổ, cũng có thể dậy vì thói quen bao năm nay vẫn vậy, nhớ con thương cháu nơi xa. Xuyên tính về thăm nhà mà chưa xin nghỉ được, nên chị đành nén lại nỗi nhớ nhà chờ đến kỳ phép. Xuyên vừa nghĩ vừa lia từng nhát chổi. Chổi lia đến đâu là đường phố sạch bong đến đó. Gió lùa qua những dãy nhà rồi ùa ra giữa phố thổi dạt đám lá khô, giấy vụn về một góc. Xe gom rác đã đầy, Xuyên khom lưng đẩy.

Phút nghỉ ngơi hiếm hoi, Xuyên dừng lại ngắm nhìn thành phố. Một cây cầu mới xây, một tòa nhà nhiều tầng sắp khánh thành, phía xa xa những ánh điện rực rỡ biết chừng nào. Thành phố mỗi ngày mỗi phát triển. Mười mấy năm qua chị chưa khi nào hết yêu thành phố này. Kể từ ngày rời xa vùng quê nghèo thuộc miền núi phía Bắc, duyên đưa chị đến Hải Phòng để kiếm kế sinh nhai. Thành phố này bao bọc chị bằng tình người ấm áp, níu chân chị bằng tình yêu chân thành, nối dài những ước mơ trong chị bằng hình dung giản dị về hạnh phúc. Chị sẽ già đi, rồi Vĩ sẽ lớn lên cùng với sự phát triển của thành phố. Con chị rồi sẽ đi trên cây cầu mới, học trong những ngôi trường to đẹp, làm việc trong tòa nhà hiện đại. Niềm tin đó giúp mỗi nhát chổi chị lia trên đường không còn mệt nhọc. Chị chỉ là một người lao động bé nhỏ làm công việc hết sức bình thường để kiếm thu nhập phụng dưỡng bố mẹ già và nuôi con ăn học. Nhưng chị luôn cố gắng làm tốt nhất công việc của mình, luôn tha thiết từng con đường sạch đẹp bởi vì ngày mai trong dòng người xuôi ngược có những người thân thương của chị.

- Bố ơi! Bố nhìn thành quả của con này, Vĩ bưng ra một nồi cơm điện chứa đầy giá đỗ, reo lên thích thú.

- Xem ra mẹ con không còn phải đi mua giá đỗ ngoài chợ nữa rồi.

- Bố nhìn xem những chiếc mầm mụ mẫm đầy sức sống này. Rồi con sẽ học cách ươm thêm nhiều mầm cây khác.

- Con tính ươm cây gì?

- Con sẽ ươm phượng vĩ, loài cây biểu tượng của thành phố Hải Phòng. Hôm nọ chú Hải ở công ty bố đến chơi chỉ con kỹ thuật gieo ươm rồi bố ạ.

Huân bật cười, nhìn dáng Vĩ lúi húi nhặt giá đỗ ngoài hiên, đôi khi anh vẫn không thể nào tin được con trai mình lớn khôn như thế. Ngày mới sinh, Vĩ ốm đau suốt, bị suy hô hấp cấp phải cấp cứu ở Bệnh viện Trẻ em. Nhìn con nằm yếu ớt, có lúc Huân không tin mình giữ được con bên cạnh. Ơn trời thằng bé lớn lên khỏe mạnh. Dõi theo con lớn lên từng ngày, Huân như được thấy lại tuổi ấu thơ của chính mình. Thế giới trong mắt con hẳn khác với tuổi thơ Huân, bởi thành phố không có ruộng đồng, cua, tép. Con không ngửi thấy mùi bùn, không có niềm vui của chăn trâu cắt cỏ, không được vỡ òa khi phát hiện một tổ chim đầy trứng. Con cũng không có được cảm giác ngả lưng xuống cỏ ngắm những đám mây trên trời lãng đãng bay ngang, trong cái ổ được kết bằng những cành tre nhỏ. Tuổi thơ của con thường quanh quẩn trong xóm trọ chật chội khi bốn phía được bao quanh bởi những dãy nhà thì bầu trời xanh chỉ còn lại là một khoảng nhỏ xíu mà thôi. Huân thấy thương con hơn. Có lần con kể về những giấc mơ trưa, được bay trong xứ sở ngợp màu xanh, êm ái. “Con thấy mình đang bay như một chú chim nhỏ giữa tấm thảm xanh khổng lồ. Nơi có những tán cây râm mát”. Mỗi lần trồng một cây xanh trong phố, Huân đều nghĩ “thế giới của con sẽ thêm một tán cây”. Thành phố phải có những hàng cây tỏa bóng để mùa hè nóng nực còn có những bóng râm che chở cho người dân nơi đây.

- Hồi mới xuống thành phố, bố từng gặp nhiều người đi tìm cây con à. Họ là những người quen sống ở nông thôn, mở mắt ra là đã thấy màu xanh bao phủ. Họ tìm cây như tìm lá phổi của thành phố vậy.

- Sau này, khi lớn lên con muốn được làm việc trong một vườn ươm lớn, ươm thật nhiều cây nhỏ để bố trồng khắp trong thành phố.

- Nhanh nhanh không bố về hưu mất.

- Trồng cây thì đâu cần tính tuổi bố ơi. Nhiều tuổi như ông nội mình còn suốt ngày ở ngoài vườn đấy bố. Ông không chỉ trồng cây bóng mát mà cả cây ăn quả. Ông thường bảo “ông trồng là để cho con cháu hưởng thôi. Chứ ông thì gần đất xa trời, biết còn được mấy mùa quả ngọt”. Con còn muốn ông sống cho đến khi những cây đầu tiên do chính tay con ươm trồng ở vườn quê sẽ ra hoa kết trái. Chắc chắn ông sẽ chờ con, bố nhỉ?

- Ừm… tất nhiên rồi con trai. Ông sẽ vui lắm đó.

Huân yêu những buổi chiều đón con từ trường học. Hai bố con đi bên cạnh hàng cây. Có khi trên đường về, Vĩ phát hiện ra một khoảng trống, tán cây thân quen không còn nữa. Con ngồi sau xe im lặng như những lần nghe bố kể về một thân cây khô héo vừa bị chặt đi.

Có những hôm đứng dưới một gốc cây, Vĩ nhắm mắt và mường tượng ra thành phố tương lai. Những tòa nhà cứ thế mọc lên, cao dần, cao dần. Những cây cầu vươn dài. Những con đường rộng mở. Thành phố hiện đại và văn minh như các nước châu Âu mà Vĩ vẫn nhìn thấy trên tivi vậy. Nhưng giả dụ nếu thiếu những hàng cây thì thành phố sẽ trở nên thế nào nhỉ? Vĩ mường tượng ra những ngón tay mình có phép màu, chạm vào đâu là cây xanh hiện ra ở đó. Cây lấp ló bên những ô cửa kính. Cây sừng sững bên hè phố che nắng mưa bao người qua lại. Cây mọc ở ban công mỗi ngôi nhà dù ngoài mặt phố hay trong ngõ hẻm. Cây đứng đó nơi cửa ngõ thành phố vẫy chào những người con xa quê, tỏa bóng đón những bước chân trở về một thành phố bình yên xanh ngát.

- Chẳng cần phải mường tượng đâu con, bàn tay mỗi chúng ta đều có phép màu khi chúng ta lao động.

- Con sẽ cùng bố trồng thật nhiều cây xanh trên phố.

- Rồi cây sẽ cùng con lớn lên như những người bạn vậy.

*

Hôm nay đã là ngày thứ ba kể từ khi ủ hạt mầm phượng vĩ. Vĩ làm theo hướng dẫn thật cẩn thận, từ khâu mài hạt phượng đến khâu chuẩn bị nước ấm đúng 400 C từ 6 đến 8 giờ. Thuốc tím cũng được hòa đúng nồng độ. Giờ thì đôi tay Vĩ hồi hộp mở chiếc túi như mở một món quà bí mật. Thằng bé vỡ òa hạnh phúc khi thấy trên những hạt phượng đều nhú lên một mầm non nho nhỏ.

Một chiều đón con từ trường về, Vĩ ngồi sau xe và kể với bố:

- Hôm nay ở trường con có buổi nói chuyện ngoại khóa rất thú vị bố ạ.

- Vậy à? Về vấn đề gì vậy con?

- Về thành phố của chúng ta bố ạ. Thầy con nói Hải Phòng đang bứt phá để trở thành một thành phố quốc tế. Thầy hỏi “ở đây có bạn nào bố là kỹ sư không?”. Có vài bạn giơ tay lên bố ạ. Thầy giáo mỉm cười nói “cảm ơn những người bố tuyệt vời. Họ đã xây biết bao công trình lớn nhỏ cho thành phố”. Thầy lại hỏi “trong số các em, ai có bố là doanh nhân?”. Vài cánh tay giơ lên. Thầy mỉm cười bảo “họ đã giúp thành phố thêm phát triển”. Thầy lại hỏi “trong số các em ngồi đây, ai có bố mẹ làm công nhân?”. Rất nhiều cánh tay đã giơ lên trong đó có con.

- Vậy thầy giáo đã nói gì vậy con?

- Thầy nói “cảm ơn bố mẹ của các em. Vì mỗi ngày họ đều dùng sức lực của mình để góp phần dựng xây thành phố”. Con cứ nghĩ đến những hàng cây của bố và con đường được mẹ quét sạch đẹp mỗi ngày. Con thấy tự hào biết bao nhiêu bố ạ.

Huân hít căng lồng ngực bầu không khí trong lành. Xe trôi đi dưới vòm xanh thành phố. Vĩ ngước nhìn cành lá lao xao. Bất chợt trên phố những lời ca ngân vang theo từng vòng xe: “Tháng năm rợp trời hoa phượng đỏ, ôi Hải Phòng thành phố quê hương/ Ta yêu thành phố quê ta như yêu chính người thương yêu nhất/ Những hẹn hò bên bờ sông Lấp/ Những con đường tấp nập áo thợ ngày đêm…” (*)

--------------------------

(*) Bài hát “Thành phố hoa phượng đỏ” của Lương Vĩnh, thơ Hải Như.