(HPĐT)- Tuyến chính và tuyến nhánh dự án đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng đoạn qua địa bàn thành phố có điểm chung điểm cuối tuyến kết thúc tại cảng biển. Theo quy hoạch, đến năm 2030, hệ thống cảng biển trên địa bàn thành phố đáp ứng cho lượng hàng hóa thông qua từ 175,4 - 215,5 triệu tấn. Hệ thống đường sắt được kết nối đến bến cảng góp phần giảm tải đường bộ, chi phí logistics cũng như hạn chế ùn tắc, tai nạn giao thông.
Ga cuối đều đến bến cảng
Tại cuộc khảo sát thực tế Ủy ban Kinh tế của Quốc hội về việc dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng diễn ra ngày 4-2 tại khu vực cảng Lạch Huyện, lãnh đạo thành phố kiến nghị Đoàn khảo sát, Bộ Giao thôngVận tải (nay là Bộ Xây dựng) đầu tư ga Lạch Huyện tại khu vực phía sau bến số 5, số 6 và đầu tư đoạn tuyến từ ga Nam Hải Phòng đến ga Nam Đồ Sơn trong giai đoạn 1 và hoàn thành trước năm 2030 để “đón đầu” việc khai thác cảng Nam Đồ Sơn. Các ý kiến đề xuất, kiến nghị của thành phố Hải Phòng được Đoàn công tác và cơ quan chức năng của Bộ Giao thông- Vận tải đánh giá cao về tính phù hợp, sự cần thiết, hợp lý nên tiếp thu đầy đủ trước khi trình Quốc hội thông qua. Tổng giám đốc Công ty TNHH Cảng Container quốc tế Hateco Hải Phòng Nguyễn Văn Tiến cho biết : "việc xây dựng ga Lạch Huyện của dự án đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng tại vị trí sau bến số 5, số 6 và thậm chí là sau bến số 7 hoặc số 8 hoàn toàn phù hợp. Bởi các bến số 5, số 6 được Tập đoàn Hateco khánh thành đưa vào khai thác chính thức từ tháng 4 vừa qua. Với quy mô gần 73ha, trong đó, bến chính dài 900m và bến sà lan 300m, Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng có khả năng tiếp nhận đồng thời 2 tàu container lớn nhất thế giới, công suất khai thác đạt 2,2 triệu TEU/năm. Khi hệ thống đường sắt được kết nối trực tiếp đến bến cảng tăng năng lực vận tải hàng hóa, giảm áp lực tuyến đường bộ".
Là thành phố cảng biển lớn nhất miền Bắc, cửa chính giao thương xuất, nhập khẩu hàng hóa, kết nối thị trường trong và ngoài nước, Hải Phòng hội tụ đủ 5 loại hình vận tải: đường bộ, đường thủy, hàng không, đường biển, đường sắt. Hải Phòng là địa phương duy nhất cả nước có tuyến đường sắt Việt Nam kết nối trực tiếp đến cảng biển. Nhưng, do hệ thống đường sắt được xây dựng từ cách đây hơn 100 năm cũ kỹ, lạc hậu đang trở thành “mắt xích” yếu trong các loại hình giao thông. Do năng lực không đáp ứng nên lượng hàng hóa vận chuyển qua loại hình này chiếm chưa tới 5% tổng lượng hàng hóa thông qua các cảng Hải Phòng. Trước bối cảnh sản lượng hàng hóa qua cảng biển Hải Phòng tăng trưởng mạnh, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống giao thông đường bộ. Việc đầu tư tuyến đường sắt điện khí hóa “khổ tiêu chuẩn” kết nối tận chân cảng trở nên cấp thiết, phù hợp xu hướng phát triển xanh.
Phù hợp xu hướng “vận tải xanh”
Thông tin từ Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng, tính riêng năm 2024, sản lượng hàng hóa thông qua khu vực cảng biển Hải Phòng đạt 109 triệu tấn. Hàng hóa sau khi được bốc xếp tại các cảng đều được doanh nghiệp lựa chọn hình thức vận chuyển bằng đường bộ đưa đến nơi tiếp nhận. Điều này kéo theo lượng xe đầu kéo, rơ móoc của thành phố tăng và luôn đứng tốp đầu cả nước với 16.380 xe đầu kéo và 18.723 rơ moóc. Lượng xe nhiều gây nên tình trạng quá tải về hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến đường lưu thông tới khu vực cảng biển thành phố như: đường tỉnh 356, quốc lộ 5, quốc lộ 10, đường Nguyễn Trường Tộ- Bùi Viện…
Trong khi tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng với điểm đầu tuyến thuộc địa phận thành phố Lào Cai, tại vị trí kết nối ray qua biên giới giữa ga Lào Cai với ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc) khi đưa vào khai thác sẽ mở ra cơ hội vàng giúp lưu thông hàng hóa từ cảng biển Hải Phòng qua các khu vực kinh tế trọng điểm, khu kinh tế, khu công nghiệp tới các địa phương phía Bắc và xuyên biên giới tới Trung Quốc, vươn tới châu Âu và ngược lại. Đại diện doanh nghiệp xuất, nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn thành phố chia sẻ: hàng hóa từ Việt Nam xuất khẩu đi châu Âu bằng đường biển có thể mất đến 15-20 ngày. Tuy nhiên, khi tuyến đường sắt Lào CaiHà Nội- Hải Phòng được kết nối thông suốt, các chuyến tàu chở hàng Việt Nam có thể tiếp tục đi về phía bắc qua Côn Minh và đến châu Âu chưa đầy 10 ngày.
Được biết, sau khi hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương, đến năm 2030, theo quy hoạch thành phố Hải Phòng mới có 46 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 12.000 ha. Nhu cầu vận chuyển hàng hóa chắc chắn gia tăng nhanh. Đại diện Hiệp hội Logistics Hải Phòng kỳ vọng, tuyến đường sắt Lào Cai- Hà NộiHải Phòng sẽ giúp cho cộng đồng doanh nghiệp có thêm phương thức vận tải bên cạnh phương thức vận tải hiện tại là đường bộ, để góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hàng hoá với chi phí logistics rẻ nhất và mức phát thải carbon thấp nhất. Phát triển đường sắt chắc chắn giúp giảm áp lực vận tải đường bộ, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Với sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đến năm 2030 dự kiến đạt tới con số 175,4 đến 215,5 triệu tấn trong bối cảnh hạ tầng giao thông đường bộ thành phố chưa theo kịp thì việc đẩy nhanh đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng càng trở nên cấp thiết hơn.
PHẠM VĂN
