(HPĐT)- Hiệp định hợp tác nghề cá ở vịnh Bắc bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc chính thức hết hiệu lực từ ngày 1-7-2020. Trong thời gian này, lực lượng Cảnh sát biển (CSB) Việt Nam và CSB Trung Quốc đang phối hợp chặt chẽ, bảo đảm duy trì an ninh trật tự trên vùng biển khu vực này, trong khi chờ cơ quan chức năng hai nước nghiên cứu, dự thảo văn kiện hợp tác phù hợp trong tình hình mới.
Lực lượng cảnh sát biển Việt Nam tham gia đợt kiểm tra liên hợp.
Bảo đảm phối hợpthông suốt
Chuyến kiểm tra liên hợp giữa lực lượng CSB Việt Nam (do Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 chủ trì) và CSB Trung Quốc từ ngày 21 đến 24-12- 2020 tại vùng biển lân cận vịnh Bắc bộ là chuyến kiểm tra liên hợp đầu tiên sau khi Hiệp định hợp tác nghề cá kết thúc. Đại tá Trần Văn Thơ, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 cho biết: Chuyến kiểm tra liên hợp lần này có nhiều điểm khác so với các chuyến kiểm tra trước. Do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, lực lượng CSB 2 nước không tổ chức nội dung hội đàm, trao đổi đoàn. Công tác kiểm tra tàu cá ngư dân trên vùng biển nước nào sẽ do nước đó chủ trì kiểm tra và thông tin kết quả cho bên kia qua bộ đàm. Trước đây, trong quá trình kiểm tra tàu cá 2 nước đều có sự giám sát của lực lượng CSB hai bên. Chuyến kiểm tra lần này, do điều kiện thời tiết sóng to gió lớn, lực lượng CSB 2 nước không thực hiện nội dung kiểm tra tàu cá, nhưng quá trình hành quân, quan sát trên biển cho thấy tàu cá của 2 nước chấp hành nghiêm quy định về đánh bắt hải sản trên phạm vi vùng biển của mỗi nước.
Thực tế cho thấy, nhiệm vụ giám sát, kiểm tra tàu cá ngư dân 2 nước hoạt động trong khu vực đánh cá chung luôn được lực lượng CSB 2 nước chú trọng thực hiện. Theo số liệu thống kê, tàu cá của ngư dân Việt Nam được cấp phép hoạt động trong khu vực đánh cá chung chỉ chiếm khoảng 17% trên tổng số 26.022 tàu cá có công suất từ 20 CV trở lên của ngư dân các tỉnh từ Quảng Ninh đến Bình Định. Trong giai đoạn đầu (2004 - 2009), lực lượng kiểm tra, kiểm soát phía Trung Quốc tiến hành xử phạt tổng cộng 44 tàu cá Việt Nam, với tổng tiền phạt gần 3 tỷ đồng. Từ năm 2009 đến nay, không có tàu cá và ngư dân Việt Nam hoạt động trong vùng đánh cá chung bị xử phạt. Qua công tác kiểm tra, giám sát trên khu vực, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng nâng cao và công tác giám sát thực hiện Hiệp định Hợp tác nghề cá phát huy hiệu quả cao. Thời gian tới, tuy Hiệp định hợp tác nghề cá vịnh Bắc bộ chính thức hết hiệu lực nhưng hoạt động giám sát Hiệp định phân định vịnh Bắc bộ vẫn được lực lượng CSB 2 nước thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ.
Không chủ quan, lơ là
Từ ngày 1-7-2020, Hiệp định Hợp tác nghề cá vịnh Bắc bộ Việt Nam – Trung Quốc hết hiệu lực, mặc dù an ninh trong khu vực biển được giữ vững, ổn định nhưng cũng không thể chủ quan, lơ là. Thượng uý Nguyễn Đông Giang, Phòng Pháp luật (Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1) cho biết: Tình hình trên biển có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, các đối tượng thường lợi dụng sự “vắng bóng” của lực lượng chức năng trên biển để tiến hành các hoạt động vi phạm. Trong khi đó, lực lượng, phương tiện, thiết bị của các lực lượng chức năng còn khá “mỏng”, công tác tuần tra, kiểm soát còn hạn chế nên việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Do đó, bên cạnh thực thi pháp luật, lực lượng CSB chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tới ngư dân các tỉnh ven biển vịnh Bắc bộ, cung cấp thông tin, hướng dẫn ngư dân tiếp tục bám biển sản xuất bình thường trong phạm vi vùng biển của Việt Nam khi hiệp định hết hiệu lực. Đồng thời, hướng dẫn bà con ra khơi theo tổ, đội để hỗ trợ nhau trên biển cũng như cung cấp các thông tin tàu cá vi phạm cho lực lượng chức năng.
Đại tá Trần Văn Thơ, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 thông tin: Hiện, lực lượng CSB Việt Nam và CSB Trung Quốc ký kết bản ghi nhớ hợp tác, trong đó thiết lập đường dây nóng liên lạc nhằm trao đổi, cung cấp thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Thông qua đường dây liên lạc này, định kỳ hằng tháng, hai bên thông báo cho nhau về tình hình tàu cá vi phạm trên vùng biển vịnh Bắc bộ. Cơ chế trao đổi thông tin này góp phần tích cực trong giám sát các tàu cá hai nước vi phạm. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng 2 nước đang nghiên cứu, dự thảo văn kiện hợp tác mới, trình Chính phủ 2 nước ký thoả thuận thực hiện. Từ 1-7-2020, tàu cá của ngư dân Việt Nam chỉ được khai thác hải sản theo đường phân định vịnh Bắc bộ, không được vượt sang phía Đông đường phân định. Trong thời gian chờ dự thảo văn kiện hợp tác mới, lực lượng CSB tăng cường phối hợp với các lực lượng: Bộ đội biên phòng, Hải quân, Kiểm ngư… trong công tác tuần tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển.
Bên cạnh đó, vấn đề đang được quan tâm hiện nay là nguồn lợi thủy sản trong khu vực vịnh Bắc bộ đang có chiều hướng suy giảm và khai thác quá mức. Về phía Trung Quốc có chính sách cấm ngư dân khai thác, đánh bắt từ tháng 4 đến tháng 6 để nguồn thủy sản kịp sinh sôi phát triển. Về phía Việt Nam, các lực lượng chức năng tuyên truyền ngư dân hạn chế đánh bắt về phía Đông đường phân định và cấm đánh bắt những loại thủy, hải sản quý hiếm. Bên cạnh đó, các ngành, đơn vị cần nghiên cứu tái tạo nguồn lợi thủy hải sản, quy định giảm cường độ khai thác để bảo đảm nguồn lợi thủy sản./.
